Sùng A Tủa ở Phình Hồ

Từ hai bàn tay trắng, anh Sùng A Tủa đã quyết tâm khởi nghiệp để đánh thức cả một vùng đất ngủ quên, biến cái nghèo khó của bản làng thành tài nguyên đắt giá. Với anh, khởi nghiệp không chỉ làm giàu cho bản thân, mà là hành trình giúp bà con đổi đời, nâng giá trị quê hương từ những điều bình dị nhất.

Từ đồi hoang đến thiên đường trên mây

Nhớ lại những ngày đầu khởi nghiệp, anh Sùng A Tủa kể trước đây Phình Hồ là một xã nghèo và hầu như chưa ai biết đến. “Các cụ ở làng bảo chưa bao giờ nhìn thấy ô tô”, anh nói. Nơi đây có đồi Lau – một đồi hoang với những cây cỏ lau mọc um tùm. Và chính tại đây, anh đã phát hiện ra tài nguyên vô giá, đó là biển mây cực đẹp giữa núi rừng Tây Bắc. 

Và thế là ý tưởng tạo một nơi cắm trại cho du khách thích săn mây ra đời. Anh đặt tên Lau Camping và khởi nghiệp làm du lịch trên đồi Lau ấy với “3 không”: không điện, không nước, không đường.

Năm 2021, anh cùng một người bạn quyết tâm làm đường, kéo điện lên đồi và tạo ra không gian cắm trại tuyệt đẹp ở Phình Hồ. Nhưng làm sao để khách biết đến một nơi heo hút như Phình Hồ? Anh Tủa nhận ra rằng cách nhanh nhất để kết nối với thế giới chính là công nghệ số.

Vượt qua sự e thẹn vốn có, anh Tủa bắt đầu dùng điện thoại để quay những gì chân thật nhất diễn ra hằng ngày: cảnh biển mây cuồn cuộn lúc bình minh, cảnh hoàng hôn đỏ rực trên đỉnh núi, cảnh bà con đi hái chè, bắt con lợn đen, con gà bản. 

Lượng người theo dõi tăng nhanh chóng. TikTok của anh hiện có gần 9 triệu lượt thích, Facebook có hàng trăm nghìn người theo dõi. “Mọi người biết đến Phình Hồ, biết đến Lau Camping chính là nhờ những video ấy. Từ không gian mạng, họ xách ba lô lên đây để trải nghiệm thực tế”, anh Tủa chia sẻ.

Vậy là từ một vùng đất gần như vô danh, Phình Hồ trở thành điểm đến “hot” trên bản đồ du lịch. Du khách từ Hà Nội, TP.HCM, thậm chí cả khách nước ngoài tìm đến đồi Lau để săn mây, cắm trại. Anh Tủa và người bạn đồng hành tiếp tục xây dựng Lau Camping thành một không gian nghỉ dưỡng độc đáo với những căn bungalow ốp gỗ, bên cạnh khoảnh sân ngắm mây tuyệt đẹp. Mô hình đã thu hút hàng nghìn lượt khách du lịch mỗi năm, cho doanh thu 200 – 300 triệu đồng.

Cuộc cách mạng “1 tôm 2 lá” và hợp tác xã số

Không chỉ làm du lịch, anh Sùng A Tủa còn đau đáu với cây trà Shan tuyết cổ thụ – báu vật của Phình Hồ. Trước đây, dù sở hữu những gốc trà hàng trăm năm tuổi nhưng đời sống người dân vẫn bấp bênh do canh tác lạc hậu. Anh Tủa kể: “Ngày xưa, bà con mình hái trà theo kiểu hái xô, tức là tuốt cả cành, lẫn lộn lá già lá non, rồi bán cho thương lái với giá rất rẻ, chỉ khoảng 10.000 đồng/kg. Cây trà bị khai thác kiệt quệ mà thu nhập chẳng đáng là bao”.

Với vai trò là Phó chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã, anh Tủa quyết tâm vận động bà con thay đổi tư duy để thoát nghèo. Anh thành lập Hợp tác xã trà Shan tuyết và đi vận động từng hộ dân, hướng dẫn họ quy trình thu hái chuẩn: chỉ hái “1 tôm 2 lá” (1 búp non và 2 lá kế tiếp). Ban đầu, bà con phản đối kịch liệt. Họ cho rằng hái như thế thì được ít, mất công. Anh cam kết thu mua trà hái đúng tiêu chuẩn với giá cao gấp 2 – 3 lần thị trường.

“Lúc đầu họ không tin, nhưng khi tôi trả tiền thật, thu nhập họ tăng lên gấp đôi, gấp ba so với trước thì bà con đã tin tưởng”, anh Tủa kể. Nhờ áp dụng công nghệ số vào quảng bá, sản phẩm trà của hợp tác xã được đóng gói đẹp mắt, có thương hiệu, bán đi khắp cả nước với giá trị cao. Nhiều hộ gia đình nhờ liên kết với hợp tác xã của anh mà đổi đời. Đặc biệt, cơ sở Lau Camping và hợp tác xã tạo công ăn việc làm thường xuyên cho khoảng 20 – 30 lao động là thanh niên địa phương. Ngoài ra, anh còn tạo sinh kế cho khoảng 400 hộ dân thông qua việc thu mua trà, nông sản và thực phẩm phục vụ du lịch.

Điều khiến anh Tủa hạnh phúc nhất là sự thay đổi trong nhận thức của người dân. Trước đây, bà con thấy điện thoại quay phim thì e ngại, che mặt. Giờ đây, thấy anh livestream, họ cười tươi, vẫy tay chào…

Khi cán bộ Mặt trận livestream “bán mây ngàn”

Ít ai biết rằng trước khi trở thành người thắp lửa du lịch Phình Hồ, anh Sùng A Tủa từng có quãng thời gian đầy gian khó. Là con cả trong gia đình 3 anh em, sinh ra ở vùng núi còn nhiều thiếu thốn, anh luôn nỗ lực vươn lên, đi học trung cấp luật, rồi chuyển sang trung cấp công an, trước khi quyết tâm theo học đại học luật năm 2014.

Sau khi tốt nghiệp, anh từng đi phụ hồ gần 1 năm ở Hà Nội, rồi trở về quê làm công an viên, sau đó là Phó chủ tịch Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã Phình Hồ. Dù công việc ổn định nhưng anh luôn mong muốn làm điều lớn lao hơn cho quê hương. Và khi phát hiện vẻ đẹp tiềm ẩn bị lãng quên, anh bắt đầu hành trình làm du lịch. Hình ảnh người cán bộ xã livestream “bán mây ngàn” đã trở thành hiện tượng trên mạng xã hội và anh đã mở ra con đường thoát nghèo cho bà con.

Trước khi anh Tủa bắt tay làm du lịch, Phình Hồ chưa có bất kỳ mô hình du lịch cộng đồng nào. Nhưng đến nay, đã có khoảng 10 hộ làm du lịch và hàng trăm hộ phát triển kinh tế phục vụ du lịch: mở xưởng may thổ cẩm, làm thủ công mỹ nghệ, mở homestay nhỏ, làm đường dẫn khách vào các điểm check-in, dẫn tour vào thác hay đỉnh gió Phình Hồ.

Đặc biệt bà con đã trồng trọt, chăn nuôi quy mô lớn hơn. Anh Tủa cam kết: “Bà con có gì mang sang, Lau sẽ thu mua hết”. Nhờ du khách tiêu thụ tại chỗ và nhờ anh bán hàng qua mạng xã hội, nông sản của bà con không còn lo đầu ra. Cuộc sống khởi sắc rõ rệt. Nhiều người xây được nhà kiên cố, mua sắm ti vi, tủ lạnh, xe máy…

Đứng trên đỉnh Lau lộng gió, nhìn xuống bản làng đang thay da đổi thịt, anh Tủa trải lòng: “Mình sinh ra lớn lên ở đây, nên mình quyết tâm xây dựng thương hiệu cho bản thân và xây dựng thương hiệu cho vùng đất này, để nhiều người biết đến Phình Hồ, mong quê hương ngày một phát triển, bà con ngày một ấm no hơn”.

Với nỗ lực của mình, anh Sùng A Tủa đã được Trung ương Đoàn, Trung ương Hội Liên hiệp thanh niên VN tôn vinh là Thanh niên sống đẹp năm 2025. Ông Sùng A Nu, nguyên Bí thư, Chủ tịch UBND xã Phình Hồ, đánh giá rất cao tư duy đổi mới và tinh thần dám nghĩ, dám làm của anh Tủa. Ông Nu cho rằng anh Tủa chính là nhân tố tiên phong đã đánh thức vùng đồi hoang sơ bằng mô hình du lịch Lau Camping, biến khó khăn thành cơ hội phát triển.

“Thông qua việc nhạy bén làm truyền thông và thu hút khách du lịch, anh Tủa không chỉ tạo công ăn việc làm ổn định cho hàng chục lao động mà còn bao tiêu toàn bộ đầu ra nông sản. Nhờ anh, bà con đã không còn lo cảnh chăn nuôi, trồng trọt không có người mua. Thành công của anh đã giúp thay đổi tư duy làm kinh tế của bà con, giúp họ hiểu rõ lợi ích của du lịch, để từ đó vươn lên xóa đói, giảm nghèo bền vững”, ông Nu nói.