Cử tri có được nhờ người khác bỏ phiếu thay?

(PLO)- Pháp luật về bầu cử có quy định cụ thể về các yêu cầu đối với cử tri đi bỏ phiếu như địa điểm bỏ phiếu, cách thức bỏ phiếu.

Ngày 15-3, cử tri cả nước sẽ đi bầu đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031.

Cuộc bầu cử không chỉ mang ý nghĩa chính trị – xã hội quan trọng mà còn là dịp để người dân phát huy quyền làm chủ, trực tiếp bày tỏ ý chí và trách nhiệm của mình đối với sự phát triển chung của đất nước.

Xung quanh hoạt động bầu cử, nhiều cử tri vẫn còn băn khoăn về các tình huống cụ thể như có được nhờ người khác bỏ phiếu thay khi vắng nhà hay không; nếu ghi nhầm trên phiếu bầu có được đổi phiếu khác; hoặc việc tham gia bầu cử được thực hiện ra sao trong những trường hợp đặc biệt.

Có được nhờ người khác bỏ phiếu thay không?

Bạn đọc Minh Đức đặt câu hỏi: “Trường hợp tôi đi công tác, không thể đến điểm bỏ phiếu, có được nhờ người khác bỏ phiếu thay không?”.

Giải đáp thắc mắc trên, luật sư Lê Hữu Nghĩa, Đoàn Luật sư TP.HCM, cho biết khoản 2 Điều 69 Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2025) quy định rõ: “Cử tri phải tự mình đi bầu cử, không được nhờ người khác bầu cử thay”.

Tuy nhiên, pháp luật có quy định một số trường hợp đặc biệt. Cụ thể, nếu cử tri không thể tự viết phiếu bầu thì được nhờ người khác viết hộ, nhưng vẫn phải tự mình bỏ phiếu vào hòm phiếu. Đối với trường hợp cử tri khuyết tật không thể tự mình bỏ phiếu thì mới được nhờ người khác bỏ phiếu hộ.

Người khuyết tật, người già yếu tham gia bầu cử thế nào?

Bạn đọc Gia Linh gửi câu hỏi đến báo Pháp Luật TP.HCM: “Mẹ tôi đã lớn tuổi, sức khỏe yếu nên khó đến điểm bỏ phiếu. Trường hợp này, mẹ tôi có thể tham gia bầu cử như thế nào?”.

Trả lời vấn đề này, luật sư Nguyễn Thị Huyền, Đoàn Luật sư TP.HCM, cho biết khoản 4 Điều 69 Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2025) nêu rõ:

Trường hợp cử tri ốm đau, già yếu, khuyết tật không thể đến phòng bỏ phiếu được thì Tổ bầu cử mang hòm phiếu phụ và phiếu bầu đến chỗ ở, chỗ điều trị của cử tri để cử tri nhận phiếu bầu và thực hiện việc bầu cử.

Ngoài ra, đối với cử tri là người đang bị tạm giam, người đang chấp hành biện pháp đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc, cơ sở cai nghiện bắt buộc mà trại tạm giam, cơ sở giáo dục bắt buộc, cơ sở cai nghiện bắt buộc không tổ chức khu vực bỏ phiếu riêng hoặc cử tri là người đang bị tạm giữ tại nhà tạm giữ thì Tổ bầu cử mang hòm phiếu phụ và phiếu bầu đến trại tạm giam, nhà tạm giữ, cơ sở giáo dục bắt buộc, cơ sở cai nghiện bắt buộc để cử tri nhận phiếu bầu và thực hiện việc bầu cử.

Như vậy, trong trường hợp người già yếu, khuyết tật hoặc không thể đến điểm bỏ phiếu, cử tri vẫn có thể thực hiện quyền bầu cử của mình thông qua hình thức bỏ phiếu tại nơi ở hoặc nơi điều trị với hòm phiếu phụ do Tổ bầu cử mang đến.