Sử dụng quỹ bình ổn, đảm bảo đủ xăng dầu trong nước

Tại cuộc họp, Thủ tướng nêu rõ ngay khi xung đột tại Trung Đông xảy ra, chúng ta đã kịp thời nhận định những tác động tới VN về năng lượng, điều hành kinh tế vĩ mô, nhất là tăng trưởng và kiểm soát lạm phát; ảnh hưởng giá thành và logistics; có thể xuất hiện tình trạng đầu cơ tích trữ, găm hàng, buôn lậu qua biên giới; làm tăng giá thành, giảm sức cạnh tranh hàng hóa.

Thủ tướng nhấn mạnh mục tiêu đặt ra là dứt khoát không để thiếu năng lượng trong bất kỳ hoàn cảnh nào và đến thời điểm này, chúng ta vẫn đang kiểm soát được tình hình. Về các giải pháp tiếp theo, Thủ tướng yêu cầu tiếp tục đa dạng hóa nguồn cung dầu thô; đề nghị Bộ Công thương chủ trì, phối hợp với Bộ Ngoại giao, Tập đoàn Công nghiệp – Năng lượng quốc gia (Petrovietnam) và các cơ quan liên quan triển khai ngay kết quả điện đàm giữa Thủ tướng với những nhà lãnh đạo các nước vùng Vịnh vừa qua.

Về nhập khẩu xăng dầu, Bộ Công thương chỉ đạo các doanh nghiệp (DN) đầu mối chủ động tìm kiếm nguồn cung, tăng cường nhập khẩu, phân bổ theo kế hoạch được giao để bảo đảm 30% nhu cầu xăng dầu từ nguồn nhập khẩu; đồng thời bảo đảm mức dự trữ theo quy định, xây dựng các kịch bản bảo đảm nguồn cung xăng dầu trong các tình huống.

Về quản lý thị trường trong nước, Bộ Tài chính tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Bộ Công thương điều hành giá xăng dầu theo quy định, bảo đảm bám sát diễn biến giá xăng dầu hằng ngày, chủ động có giải pháp điều chỉnh kịp thời, linh hoạt, hiệu quả, khắc phục tình trạng găm hàng, tăng giá… Nhân dịp này, Thủ tướng kêu gọi nhân dân cả nước chung sức, đồng lòng, không hoảng hốt, không lo sợ, hết sức bình tĩnh, nhưng cũng không chủ quan; không lợi dụng hay làm xáo trộn tình hình.

Về các giải pháp cụ thể, Thủ tướng giao Bộ Công thương chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính nghiên cứu sửa đổi cách thức quản lý giá tại Nghị định số 83 về kinh doanh xăng dầu, tạo sự chủ động, linh hoạt cho DN; cân nhắc theo hướng Nhà nước không quy định giá bán cụ thể. Thay thế quản lý bằng quy định giới hạn các chi phí và định mức lợi nhuận; giá cụ thể do DN chủ động công bố. Kiểm soát không để tăng giá tùy tiện bằng các công cụ, quy định phù hợp thị trường.

Thủ tướng cũng đồng ý về nguyên tắc với kiến nghị của Bộ Công thương sử dụng Quỹ bình ổn giá xăng dầu, áp dụng ngay trong ngày 10.3. Bộ Tài chính đề xuất ngay phương án điều chỉnh thuế bảo vệ môi trường đối với các mặt hàng xăng dầu về 0, báo cáo Chính phủ trong ngày 12.3.

Bên cạnh đó, đẩy mạnh sử dụng xăng sinh học E10 theo nghị quyết của Chính phủ; phát động phong trào tiết kiệm năng lượng và sử dụng năng lượng xanh, giảm phát thải; giao Bộ Công thương phụ trách nội dung kịch bản để sớm phát động phong trào. Thủ tướng cũng chỉ đạo bảo đảm nhiên liệu cho các công trình trọng điểm, các công trình phục vụ Tuần lễ Cấp cao APEC 2027.

Về bảo đảm cung cấp điện, Bộ Công thương chỉ đạo các nhà máy nhiệt điện bảo đảm nguồn cung nhiên liệu cho phát điện; Tập đoàn Công nghiệp Than – Khoáng sản VN (TKV) tập trung khai thác tối đa than theo khả năng hiện có; Petrovietnam cần đẩy mạnh tối đa khai thác dầu khí.

Bộ Công an phối hợp Bộ Công thương kiểm tra, kiểm soát, xử lý đối với các hành vi găm hàng, đội giá, làm mất ổn định thị trường; chỉ đạo công an các địa phương tạo điều kiện thuận lợi cho các phương tiện vận chuyển xăng dầu vận chuyển hàng thuận lợi vào các khu vực nội đô, tránh để thiếu hàng cục bộ.

Nỗ lực giữ giá hàng thiết yếu

Mặc dù không phải chịu tác động trực tiếp từ việc tăng giá xăng dầu nhưng giá cả các mặt hàng thực phẩm thiết yếu đang “nín thở” trước áp lực buộc phải điều chỉnh khi chi phí ngày một đè nặng.

Theo khảo sát của Thanh Niên tại các chợ truyền thống ở TP.HCM, rau xanh là mặt hàng phản ứng nhanh nhất với giá xăng dầu. Chị Lâm Thị Hiền, chủ sạp rau ở P.Minh Phụng, cho biết: Từ đầu tuần này, các loại rau xanh gần như đồng loạt tăng giá từ 5.000 – 10.000 đồng/kg. Cụ thể giá cà chua hiện tại loại rẻ nhất cũng 20.000 đồng/kg, xà lách từ 40.000 – 50.000 đồng/kg tùy loại, cải ngọt 30.000 đồng/kg, cải xanh 40.000 đồng/kg… Trong khi đó, giá cả ở chợ đầu mối về cơ bản khá ổn định. Chị Trần Thị Ngọc Phượng, người đi chợ đầu mối Bình Điền hằng ngày, giải thích: “Thật ra giá cả các mặt hàng rau xanh, thịt cá ở chợ đầu mối mấy ngày nay cũng không biến động nhiều, thậm chí còn giảm xuống. Tuy nhiên, các tiểu thương mua về bán lẻ lại ở chợ truyền thống phải tốn thêm chi phí xăng xe, vận chuyển nên mới tăng giá lên”.

Ảnh: Đào Ngọc Thạch

Ông Nguyễn Bình Phương, Giám đốc kinh doanh Công ty CP Quản lý và Kinh doanh chợ đầu mối Thủ Đức, cho biết: Hiện tại hàng về chợ thấp do sau tết sức mua không cao, tổng lượng hàng về chợ cũng chỉ khoảng 2.100 tấn/ngày. Do ảnh hưởng của giá xăng dầu tăng, giá vận chuyển gần đây cũng tăng khoảng 10% nhưng thương nhân chia sẻ với nhà vườn, cộng với lượng hàng ổn định nên tạm thời vẫn chưa có tình trạng tăng giá bán. Chỉ có một số mặt hàng biến động nhẹ theo quy luật cung cầu.

Đối với mặt hàng trứng gia cầm, ông Trương Chí Thiện, Tổng giám đốc Công ty Thực phẩm Vĩnh Thành Đạt, không khỏi lo lắng khi giá xăng dầu tăng kéo theo các nguồn cung cấp khác cũng tăng, nhất là chi phí bao bì in ấn, các đơn vị đã báo giá tăng đến 20%. Vì thế, các trang trại chăn nuôi liên kết cũng cho rằng sẽ phải tăng giá chứ không trụ nổi. Tuy nhiên, ở thời điểm hiện nay, giá trứng chỉ mới nhích nhẹ 50 – 100

đồng/quả vào hôm qua, nguyên nhân là giá trứng xuống thấp trong tháng giêng vì nguồn hàng dự trữ tết vẫn còn khá nhiều. “Giá trứng có thể điều chỉnh tăng lên trong thời gian tới, còn hiện tại nguồn cung vẫn còn đủ để kìm giữ giá theo mức cũ. Đối với các DN tham gia chương trình bình ổn của TP.HCM, chúng tôi nỗ lực giữ giá bằng cách cắt giảm các chi phí và nếu tăng thì cũng theo tỷ lệ phù hợp chứ không thể thả nổi chạy theo thị trường”, ông Trương Chí Thiện chia sẻ.

Ông Lê Trường Sơn, Phó tổng giám đốc Saigon Co.op, cũng cho biết các đơn vị vận chuyển, logistics đều cho hay giá xăng dầu tăng cao nên cần phải điều chỉnh giá. Tuy nhiên, ông khẳng định dù việc tăng giá hàng hóa là hiệu ứng dây chuyền, có thể sẽ phải điều chỉnh trong thời gian tới nhưng Saigon Co.op luôn cân nhắc mức độ điều chỉnh để đảm bảo lợi ích hài hòa của các bên, trong đó quyền lợi của khách hàng là ưu tiên cao nhất.

Trả lời PV Thanh Niên, đại diện các hệ thống siêu thị khác như WinMart, Bách Hóa Xanh, Kingfoodmart… cũng cho hay đang nỗ lực giữ giá bình ổn, chưa điều chỉnh tăng trong thời điểm hiện tại.

Theo Bộ NN-MT, tình hình chăn nuôi heo đang có xu hướng khôi phục sản xuất và tái đàn sau dịp Tết Nguyên đán. Tính đến cuối tháng 2.2026, tổng đàn heo cả nước ước tính tăng 1,58% so với cùng kỳ năm trước. Một số địa phương có đàn heo tăng khá nhờ phát triển mạnh mô hình chăn nuôi trang trại, đồng thời kiểm soát tốt dịch bệnh. Chăn nuôi gia cầm cũng tiếp tục duy trì đà tăng trưởng ổn định nhờ chu kỳ nuôi ngắn, khả năng quay vòng vốn nhanh và nhu cầu tiêu dùng thịt, trứng gia cầm sau Tết Nguyên đán. Các cơ sở chăn nuôi tập trung, quy mô lớn tiếp tục mở rộng sản xuất, bảo đảm nguồn cung cho thị trường. Tổng số gia cầm của cả nước tại thời điểm cuối tháng 2.2026 ước tính tăng 1,9% so với cùng kỳ năm 2025, trong đó đàn gà tăng 2,2%. Với bức tranh này, giá trứng thịt vẫn nằm trong vòng kiểm soát.

Nông dân gặp khó vì giá dầu

Theo ông Vũ Duy Hải, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc Công ty Vinacam, mặc dù hiện nay ngành nông nghiệp chưa chịu nhiều tác động trực tiếp từ tình hình chiến sự Trung Đông nhưng một số nông dân đang gặp khó khăn trong quá trình sản xuất. Ví dụ, nhiều người mua dầu để chạy phát máy bơm hay máy gặt thì không cầm bình, can ra cây xăng để mua thoải mái được như trước. Thực tế, tại ĐBSCL, nông dân đang bước vào giai đoạn thu hoạch rộ lúa đông xuân, nhưng bên cạnh nỗi lo xăng dầu tăng giá còn nỗi lo khác là chỉ được mua nhiên liệu theo định mức. Chia sẻ với PV Thanh Niên, ông Nguyễn Thành An ở xã Cô Tô (An Giang) cho biết: Trong khi giá lúa đang giảm thì giá xăng dầu ngày càng tăng, khiến cho thu nhập của nông dân giảm xuống. Bình thường, chi phí thu hoạch từ 250.000 – 300.000 đồng/công, còn bây giờ chưa biết sẽ tăng đến mức nào. “Việc mua xăng dầu cũng không được thoải mái như trước. Sau khi hợp đồng với đơn vị cung cấp dịch vụ gặt, tôi đã trực tiếp liên hệ với cây xăng quen gần nhà để đảm bảo nguồn cung dầu cho máy hoạt động. Nhưng họ chỉ đồng ý cung cấp theo định lượng 3 can dầu (mỗi can 30 lít)/máy/ngày”, ông An kể.

Còn tại xã Đông Thuận (TP.Cần Thơ), ông Dương Văn Siêu, Phó giám đốc HTX Thuận Thắng, thừa nhận mấy ngày qua, giá xăng dầu không chỉ tăng mạnh mà việc mua cũng gặp nhiều khó khăn. Tuần trước các trạm xăng chỉ bán theo định mức 30.000 đồng/xe máy, sau khi có chỉ đạo của cơ quan chức năng thì nay đã bán lại bình thường. Tuy nhiên, việc bán dầu vẫn còn theo định mức. “Nếu tự mình mang can ra mua thì không bán, nếu có cũng chỉ có 0,5 – 1 can/lần. Do mình làm ăn lâu năm trong nghề, nên trạm xăng cử nhân viên tự chở tới giao theo định mức 3 can/ngày; kèm theo chụp hình báo cáo về công ty”, ông Siêu kể và nói thêm, với việc bán theo định lượng như hiện nay tuy có khó khăn nhưng cũng đủ để hoạt động trong ngày. Khu vực này mới vào vụ thu hoạch, nếu chiến sự Trung Đông kéo dài, giá thành sản xuất tiếp tục tăng thì thu nhập của bà con nông dân trồng lúa chắc chắn giảm mạnh.

Trong khi đó, nhiều DN kinh doanh xuất khẩu gạo cho biết cước vận chuyển nội địa đang rục rịch tăng theo giá xăng dầu và có khả năng tăng khá cao. Còn cước vận tải biển kể cả những tuyến gần cũng đã tăng đáng kể. Ông Nguyễn Vĩnh Trọng, Giám đốc Công ty TNHH Việt Hưng (Đồng Tháp), thông tin: Giá cước tuyến đi Philippines tăng thêm từ 60 – 80 USD tùy cảng đến, lên mức bình quân trên 600 USD/container. Bên cạnh đó, thị trường Trung Quốc cũng tăng 10 – 15 USD lên trên 100 USD/container. Đây đều là những thị trường truyền thống của hạt gạo VN nên khả năng tình hình sẽ còn nhiều thách thức.