Chuyên gia: “Tuyển nữ Việt Nam chuyển giao lực lượng, các trụ cột sa sút”

Việc không thể lọt vào tứ kết giải vô địch bóng đá nữ châu Á 2026 cũng khiến cho đội tuyển bóng đá nữ Việt Nam không thể cạnh tranh vé vào vòng chung kết (VCK) World Cup 2027, vì giải châu Á năm nay mang tính chất vòng loại World Cup năm sau.

Điều đó mang đến sự tiếc nuối cho giới bóng đá và người hâm mộ trong nước. Tuy nhiên, trong bóng đá, không phải việc gì cũng diễn ra theo ý muốn của chúng ta. Đặc biệt, trong bối cảnh đội tuyển nữ Việt Nam đang chuyển giao lực lượng, thì những cú sẩy chân có khi không thể tránh khỏi.

Cựu Phó Chủ tịch chuyên môn VFF, đồng thời là cựu trưởng đoàn đội tuyển nữ Việt Nam vô địch Đông Nam Á năm 2019, ông Dương Vũ Lâm chia sẻ với phóng viên Dân trí về hành trình đã qua của thầy trò HLV Mai Đức Chung.

Ông Dương Vũ Lâm (phải) từng là trưởng đoàn đội tuyển bóng đá nữ Việt Nam, làm việc chung với HLV Mai Đức Chung (Ảnh: T.H).

Trận thua đáng tiếc

Ông đánh giá thế nào về màn trình diễn của đội tuyển nữ Việt Nam tại giải vô địch châu Á 2026?

– Thật ra, trận cuối cùng chúng ta thua đội tuyển nữ Nhật Bản không có gì đáng bàn, vì Nhật Bản không chỉ là đội bóng hàng đầu châu Á, mà còn là một trong những đội mạnh nhất thế giới (Nhật Bản vô địch World Cup 2011, Á quân World Cup 2015). 

Trận đấu đầu tiên với Ấn Độ cũng không có vấn đề gì, chúng ta giành chiến thắng ở trận đấu này. Cú sảy chân duy nhất của đội tuyển nữ Việt Nam chỉ là ở trận đấu với đội tuyển Đài Loan (Trung Quốc). Thỉnh thoảng, trong bóng đá, các đội bóng không tránh khỏi những cú trượt chân như thế.

Còn nhìn về vấn đề chuyên môn, đội tuyển Đài Loan có vẻ như đã nghiên cứu kỹ lối chơi của đội tuyển bóng đá nữ Việt Nam. Họ khóa chặt các mũi nhọn được chờ đợi nhất của chúng ta, như Bích Thùy, Thanh Nhã, khiến đội tuyển nữ Việt Nam khó đá.

Từ đây, chúng ta nhận ra điểm tiếp theo, đó là yếu tố con người của đội tuyển nữ Việt Nam không bằng cách đây vài năm.

Ông có thể nói rõ hơn về điểm này, thưa ông?

– Bóng đá nữ Việt Nam đang trong giai đoạn chuyển giao lực lượng. Các trụ cột cũ như tiền đạo Huỳnh Như, thủ môn Kim Thanh không còn hay như trước, vì đơn giản họ đã lớn tuổi. Trong khi đó, những gương mặt trẻ chưa kịp trưởng thành để thay thế các đàn chị.

Bích Thùy rất cố gắng, nhưng cô chưa thể thay thế hoàn toàn vai trò của đàn chị Huỳnh Như, khi Huỳnh Như lớn tuổi (Ảnh: Getty).

Bất cứ đội bóng nào muốn thành công, cũng cần những nhân tố phù hợp, đội tuyển bóng đá nữ Việt Nam hiện không có nhiều nhân tố như thế. Ví dụ như khi Huỳnh Như lớn tuổi, đội tuyển nữ Việt Nam hầu như không còn tiền đạo nào khác ở trình độ tương đương. Bích Thùy được kéo vào giữa thi đấu tiền đạo như một giải pháp tình thế, nhưng Bích Thùy không có sở trường chơi ở vị trí tiền đạo.

Còn ở hàng phòng ngự, sau chấn thương của trung vệ Chương Thị Kiều chấn thương nặng, phải chia tay đội tuyển, trong khoảng 2 năm nay, đội tuyển nữ Việt Nam chưa tìm ra trung vệ có chất lượng tương đương. 

Khoảnh khắc im lặng để suy ngẫm chuyện tiến lên

Còn về các đối thủ xung quanh chúng ta thì sao?

– Có nhiều đội bóng đã thay đổi. Tính trong nhóm các đội có trình độ từ trung bình đến khá ở châu Á, ít nhất 3 đội thay đổi lớn trong thời gian gần đây, gồm Philippines, Đài Loan và nhất là Uzbekistan.

Các nền bóng đá này ngày càng chú trọng đến việc phát triển bóng đá nữ. Họ cải thiện giải đấu trong nước, xây dựng lực lượng cho những mục tiêu lớn.

Việc lựa chọn cầu thủ của họ cũng thay đổi hẳn so với trước đây, họ hướng đến những cầu thủ có tầm vóc tốt, kết hợp với kỹ thuật, qua đó thấy rõ là họ nhắm đến các giải đấu quốc tế lớn, thậm chí nhắm đến đấu trường World Cup hay Olympic.

Khi đối thủ đã thay đổi, bóng đá nữ Việt Nam cần phải thay đổi những gì để có thể cạnh tranh tốt ở các giải đấu sau này, thưa ông?

– Thật ra để thay đổi triệt để và nâng tầm bóng đá nữ là bài toán không hề dễ dàng, bởi vấn đề đầu tiên là nguồn tài chính và tìm kiếm nhà đầu tư. Nhưng đây cũng là vấn đề được đặt ra với bóng đá nhiều thập kỷ trước, dần dần chúng ta đã thực hiện được, nên chúng ta vẫn có niềm tin rằng bóng đá nữ cũng sẽ làm được, nếu chúng ta thật sự quyết tâm.

Đội tuyển nữ Việt Nam đang trong giai đoạn chuyển giao lực lượng, điều được thể hiện ở trận thua Nhật Bản (Ảnh: Getty).

Hơn nữa, bóng đá Việt Nam có sẵn bài học từ các nền bóng đá xung quanh, chúng ta có thể học hỏi từ đó. Tôi lấy ví dụ như bóng đá nữ Uzbekistan nhiều năm trước rất yếu. Nhưng vài năm gần đây họ thay đổi.

Bước thay đổi quan trọng nhất, theo tôi, đó là các CLB bóng đá nam của Uzbekistan bảo trợ luôn các đội bóng đá nữ. Mỗi CLB bóng đá nam hàng đầu của quốc gia Trung Á này chịu trách nhiệm nuôi một đội bóng đá nữ của địa phương, phát triển đội nữ theo hướng chuyên nghiệp như các CLB bóng đá nam.

Giấc mơ chuyên nghiệp hóa

Việc làm này có thể giúp bóng đá nữ giải quyết được vấn đề gì?

– Đầu tiên, các đội nữ sẽ giải quyết được vấn đề tài chính. Các CLB bóng đá nam có nguồn tài chính tốt hơn hẳn các đội bóng đá nữ, việc mỗi CLB bóng đá nam nuôi thêm một đội bóng đá nữ thật ra chỉ giống như họ nuôi một đội U17 hay U19 nam của họ mà thôi. Kinh phí hoạt động của một đội bóng đá nữ không lớn, không thành vấn đề với một CLB bóng đá nam.

Thứ nhì, khi các CLB bóng đá nam nuôi các đội nữ, những đội bóng đá nữ sẽ giải quyết được vấn đề sân bãi dùng cho tập luyện và thi đấu nội bộ, vì hầu hết các CLB bóng đá nam đều có sân tập riêng, có chất lượng tốt. 

Thứ ba, việc làm này giải quyết được vấn đề đối tượng thi đấu cọ xát cho các cầu thủ nữ. Chúng ta thường thấy đội tuyển nữ Việt Nam thi đấu tập với các đội U15, U17 hay U19 nam, đây là các đội trẻ mà các CLB bóng đá nam sẵn có để giúp các đội bóng nữ thi đấu thường xuyên.

Bóng đá nữ Việt Nam cần được chuyên nghiệp hóa (Ảnh: Getty).

Và đây cũng không phải là điều quá xa lạ với bóng đá chuyên nghiệp ở châu Âu. Tôi cho rằng bóng đá Uzbekistan những năm gần đây cũng học hỏi theo mô hình phát triển bóng đá nữ ở châu Âu. Ví dụ, chúng ta không xa lạ với các đội bóng đá nữ Arsenal, Manchester City (Anh), PSG (Pháp), FC Barcelona (Tây Ban Nha). Tức là các CLB bóng đá nam ở châu Âu cũng bảo trợ cho các đội bóng đá nữ cùng thương hiệu. Đó là sự chuyên nghiệp hóa.

Có nghĩa là bóng đá nữ muốn phát triển tốt, cũng cần chuyên nghiệp hóa, giống như bóng đá nam?

– Về lâu dài, chuyên nghiệp hóa, xã hội hóa là con đường phát triển tốt nhất dành cho bóng đá nữ. Chỉ có chuyên nghiệp hóa thì thu nhập của các cầu thủ nữ mới tăng lên, từ đó thu hút các bạn trẻ tập trung vào môn thi đấu này.

Chuyên nghiệp hóa cũng sẽ giúp cho việc chuyển nhượng cầu thủ diễn ra tốt hơn, tăng tính cạnh tranh của sân chơi, đồng thời cũng là cách tăng giá trị và tăng thu nhập cho vận động viên.

Một nền bóng đá chuyên nghiệp cũng là nền bóng đá dễ thu hút các cầu thủ Việt kiều về thi đấu, từ đó giúp cho đội tuyển quốc gia mạnh lên. Chuyên nghiệp hóa sẽ dẫn đến sự chuyên môn hóa, giúp ra đời các học viện đào tạo bóng đá trẻ dành cho nữ.

Đấy đều là các bước mà chúng ta từng chứng kiến nó xảy ra với bóng đá nam, tạo nên sự vững mạnh của bóng đá nam Việt Nam hiện nay. Hy vọng rằng điều đó sẽ được tiếp nối ở bóng đá nữ.

Xin cảm ơn ông về cuộc trao đổi!