Giá lúa gạo giảm, đại diện Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật đề xuất chính sách mua dự trữ

Ông Nguyễn Quang Hiếu, Phó cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, đưa ra đề xuất như vậy tại buổi họp báo thường kỳ Bộ Nông nghiệp và Môi trường sáng 11-3.

Tại buổi họp báo, phóng viên đặt vấn đề hiện nay Đồng bằng sông Cửu Long đang bước vào cao điểm thu hoạch lúa vụ Đông Xuân, tuy nhiên giá lúa gạo lại có xu hướng xuống mức thấp khiến lợi nhuận của nông dân trồng lúa ít.

Hiệp hội Lương thực Việt Nam đã có văn bản kiến nghị các bộ, ngành để tháo gỡ tình trạng khó khăn này.

“Lãnh đạo Bộ đánh giá và có giải pháp gì trước tình trạng giá lúa gạo xuống thấp cũng như đảm bảo lợi nhuận cho nông dân trồng lúa tối thiểu 30%” – phóng viên đặt câu hỏi.

Trả lời câu hỏi này, ông Hiếu cho biết vụ Đông Xuân là vụ quan trọng nhất trong sản xuất lúa gạo nước ta, chiếm khoảng 50-55% sản lượng cả năm.

Với tình hình sâu bệnh, thời tiết đến thời điểm hiện tại, vụ mùa năm nay có sản lượng tương đối tốt.

Cùng với áp lực về nguồn cung khi vào vụ thu hoạch sắp tới, thị trường thế giới cũng có nhiều biến động khiến giá lúa gạo giảm xuống, như nguồn cung toàn cầu dự báo năm 2026 tăng thêm khoảng 1 triệu tấn gạo hay Ấn Độ – nước bán gạo nhiều nhất thế giới – vẫn tiếp tục đẩy mạnh xuất khẩu, còn Indonesia, Philippines giảm nhập…

Với vai trò là đơn vị đảm bảo sản xuất lúa, ông Hiếu đề xuất linh hoạt chính sách mua dự trữ lúa gạo để hỗ trợ cho bà con trong giai đoạn này và xem xét có chính sách về tín dụng cho doanh nghiệp thu mua lúa gạo. Đồng thời tăng cường xúc tiến thương mại để mở rộng và đa dạng hóa thị trường xuất khẩu gạo.

“Trong dài hạn, chúng ta vẫn cần hướng tới sản xuất gạo chất lượng cao và xây dựng thương hiệu gạo Việt Nam để hỗ trợ cho việc tiêu thụ và xuất khẩu gạo” – ông Hiếu nói.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến cho rằng vấn đề giá lúa gạo giảm khi vào vụ thu hoạch không phải năm nay mới xảy ra mà đã xảy ra nhiều năm.

Do đó cần phải duy trì hệ thống giải pháp như mở rộng thị trường, thúc đẩy sản xuất lúa chất lượng cao giảm phát thải, các chính sách về lãi suất cho doanh nghiệp và thu mua tạm trữ… Cần phải đề xuất với Chính phủ sớm để đảm bảo nông dân trồng lúa lãi tối thiểu 30%.

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, hai tháng đầu năm nay, nước ta xuất khẩu 1,3 triệu tấn gạo, dù tăng 5% về khối lượng xuất khẩu so với cùng kỳ năm trước nhưng giá trị thu về chỉ đạt gần 600 triệu USD (giảm 11%).

Nguyên nhân do giá gạo xuất khẩu bình quân 2 tháng đầu năm 2026 ước đạt 464 USD/tấn, giảm 15% so với cùng kỳ năm trước.

Về thị trường xuất khẩu, Philippines vẫn là thị trường tiêu thụ gạo lớn nhất của Việt Nam với thị phần chiếm gần 48%. Trung Quốc và Ghana là hai thị trường lớn tiếp theo với thị phần tương ứng khoảng 18% và 9%.

Trong nhóm 15 thị trường xuất khẩu lớn nhất, giá trị xuất khẩu gạo tăng mạnh nhất ở thị trường Trung Quốc với mức tăng 5,8 lần và giảm mạnh nhất ở thị trường Bờ Biển Ngà với mức giảm 90%.