Việc thu tiền giữ chỗ tại các trường tư thục hiện nay được thực hiện theo nhiều cách khác nhau. Trong khi tại Hà Nội, cơ quan quản lý yêu cầu các trường tư thục, chất lượng cao không thu tiền đặt cọc giữ chỗ vào lớp 10, thì tại TPHCM, phần lớn các trường ngoài công lập vẫn áp dụng khoản thu này.
Xung quanh vấn đề này cũng xuất hiện nhiều ý kiến trái chiều. Một bên cho rằng việc thu tiền giữ chỗ là “tận thu”, gây khó khăn cho phụ huynh, nhưng cũng có quan điểm đặt cọc giữ chỗ là cần thiết để đảm bảo quyền lợi của học sinh và nhà trường.
Mất 40 triệu đồng phí giữ chỗ, phụ huynh thấy hợp lý
Chị Trần Lệ Hà (phường Bình Trưng, TPHCM) cho biết năm ngoái chị đã đặt cọc giữ chỗ cho con gái vào lớp 6 tại hai trường với tổng số tiền hơn 40 triệu đồng.
Phụ huynh ở TPHCM tìm hiểu về chương trình học cho con tại trường ngoài công lập (Ảnh: Hoài Nam).
Thời điểm đó, con chị đang học lớp 5 tại một trường tư thục và gia đình dự trù ba phương án: Thi khảo sát năng lực vào một trường THCS điểm ở thành phố Thủ Đức (cũ); tiếp tục học tại trường hiện tại hoặc chuyển sang một trường quốc tế trên địa bàn với dự định cháu sẽ chuyển đến học chung với người em họ.
Để giữ chỗ cho con học tiếp tại trường cũ, chị phải đóng phí giữ chỗ 10 triệu đồng. Trong khi đó, trường quốc tế yêu cầu khoản đặt cọc 30 triệu đồng.
Tuy nhiên, sau đó con gái chị Hà sau đó tham gia khảo sát đầu vào và đỗ điểm cao vào trường công lập điểm trên địa bàn. Gia đình vì vậy quyết định cho cháu theo học trường công gần nhất nhất.
Dù tiếc số tiền đã đặt cọc, chị Hà cho rằng việc đóng tiền giữ chỗ là điều gần như hiển nhiên nếu phụ huynh muốn đảm bảo suất học cho con tại các trường ngoài công lập.
“Không giữ chỗ thì khi các phương án khác không thành, lấy đâu ra chỗ để học”, chị nói.
Làm việc trong lĩnh vực quản lý tòa nhà cao ốc, chị Hà cho biết công ty chị thường xuyên cho thuê văn phòng hoặc không gian để tổ chức sự kiện. Khách hàng khi đăng ký đều phải đặt cọc để giữ chỗ, đồng thời đơn vị cho thuê sẽ từ chối các khách hàng khác trong cùng thời điểm.
Theo chị, trường ngoài công lập cũng tương tự. Khi phụ huynh muốn đảm bảo chỗ học cho con thì phải đặt cọc, tránh tình trạng học sinh đăng ký giữ suất mà không đến học.
Ông Nguyễn Minh Long, quản lý một trường tư thục tại TPHCM, cho biết nhiều phụ huynh đặt cọc giữ chỗ cho con như một cách “chống trượt” phòng các phương án khác không thực hiện được.
Theo ông Long, việc đặt cọc có thể tạo áp lực tài chính nhất định cho phụ huynh, nhưng đồng thời cũng giúp đảm bảo quyền lợi cho cả học sinh và nhà trường. Nhiều gia đình có con thi lớp 10 thường đăng ký giữ chỗ tại trường tư thục để phòng trường hợp không đỗ trường công lập.
Ông Long cũng cho rằng việc đảm bảo chỗ học cho học sinh khi các em không đỗ trường công lập hay nhu cầu “chống trượt” của phụ huynh không phải là trách nhiệm của các trường tư thục. Nếu phụ huynh đăng ký giữ chỗ nhưng không phải đặt cọc sẽ gây thiệt hại và công tác tuyển sinh của trường.
Luật không cấm trường thu phí giữ chỗ
Theo Luật Giáo dục 2019, các cơ sở giáo dục ngoài công lập được quyền chủ động xây dựng mức thu học phí và giá các dịch vụ giáo dục, đào tạo (trừ các dịch vụ do Nhà nước định giá). Mức thu phải bảo đảm bù đắp chi phí và có tích lũy hợp lý, đồng thời cơ sở giáo dục phải công khai và giải trình với người học, xã hội.
Điều này đồng nghĩa các trường có thể đưa ra các khoản phí như phí ghi danh, phí giữ chỗ hay tiền đặt cọc nếu được công khai rõ ràng.
Luật sư Phan Thị Lệ Hằng, Văn phòng Luật sư Quốc tế L&P, cho rằng bản chất của phí giữ chỗ là một khoản tiền đặt cọc giữa phụ huynh và nhà trường.
Học sinh tiểu học ở TPHCM trong hoạt động ngoài giờ (Ảnh minh hoạ: Hoài Nam).
Theo đó, phụ huynh đặt cọc một khoản tiền để bảo đảm khi nhà trường tổ chức việc học thì học sinh sẽ tham gia. Trường hợp phụ huynh không cho con nhập học thì có thể mất khoản tiền này.
Bà Hằng cho biết thỏa thuận như vậy không trái với quy định của Bộ luật Dân sự 2015. Đồng thời, tại Điều 22 của Luật Giáo dục 2019 về các hành vi bị nghiêm cấm trong cơ sở giáo dục cũng không có quy định cấm việc thu phí giữ chỗ.
Vì vậy, việc nhà trường thu phí giữ chỗ khi đã có thỏa thuận rõ ràng, được thông báo công khai và phụ huynh tự nguyện đồng ý thực hiện thì hiện chưa vi phạm quy định pháp luật, trừ khi có văn bản quản lý cụ thể từ cơ quan có thẩm quyền.
Tuy nhiên, theo bà Hằng, phí giữ chỗ trong lĩnh vực giáo dục cũng cần thể hiện tính nhân văn và không nên áp dụng quá cứng nhắc. Các trường ngoài công lập có thể cân nhắc mức phí phù hợp, đồng thời xem xét các trường hợp không thể nhập học vì lý do bất khả kháng, chẳng hạn gia đình thay đổi nơi cư trú hoặc học sinh mắc bệnh không thể tiếp tục việc học…
Nguồn: https://dantri.com.vn/giao-duc/truong-thu-phi-giu-cho-hang-chuc-trieu-dong-tan-thu-hay-can-thiet-20260312013609267.htm

