Sáng thứ hai đầu tuần, thay vì đến công ty với chiếc Lexus 2024 quen thuộc, chuyên gia quản lý tài sản Boris Kagarlitskiy (bang Ohio, Mỹ) quyết định dùng chiếc xe đạp cũ đã phủi bụi. “Dù tăng cường sức khỏe là lý do chính, nhưng giá xăng tăng phi mã đã cho tôi thêm động lực lớn”, anh thừa nhận.
Quãng đường đạp xe mất 40 phút thay vì 20 phút lái ô tô, đi kèm với những rủi ro khi di chuyển chung với xe lớn, nhưng đó là lựa chọn của Boris lúc này.
Rất nhiều người trên thế giới đang trong hoàn cảnh giống Boris khi biến động địa chính trị tại Trung Đông đẩy giá dầu thô vượt mốc 100 USD/thùng lần đầu tiên sau gần 4 năm. “Cơn bão” giá này lập tức dội thẳng vào hành trình đi làm mỗi ngày của hàng triệu người lao động.
Cuộc giằng co giữa 2 phe quay lại văn phòng (RTO) và làm việc từ xa (WFH) tưởng chừng đã ngã ngũ nay lại bị “đổ thêm dầu vào lửa” bởi giá dầu và chiến sự cách xa hàng nghìn kilomet.
Giá dầu thế giới tăng mạnh do bởi chiến sự Trung Đông, tác động trực tiếp đến đời sống người dân các nước (Ảnh: FC).
Khi tiền xăng xe thành “khoản trừ lương”
Hậu đại dịch, hàng loạt tập đoàn công nghệ và tài chính lớn đã siết chặt kỷ luật, yêu cầu nhân viên quay lại văn phòng để xốc lại “văn hóa doanh nghiệp” và tăng cường tương tác trực tiếp. Tuy nhiên, chi phí đi lại đang trở thành gánh nặng nhãn tiền.
Theo nghiên cứu năm 2025 của Owl Labs, trung bình một nhân viên làm việc tại văn phòng hoặc theo mô hình hybrid (hỗn hợp) mất tới 62 phút di chuyển mỗi ngày. Họ phải móc hầu bao khoảng 15 USD tiền xăng và 9 USD tiền gửi xe mỗi ngày.
Bà Jarah Euston, Giám đốc vận hành nền tảng WorkWhile (San Francisco), thẳng thắn nhìn nhận: “Khi giá nhiên liệu tăng sốc, chi phí đi làm đội lên chẳng khác nào một khoản cắt giảm lương đối với người lao động”.
Với Meir Sabbagh, quản lý một công ty truyền thông tại Manhattan, việc lái chiếc BMW 2015 đi làm giúp anh có không gian riêng để nghe nhạc KPop, nhưng hành trình khứ hồi có lúc lên tới 4 tiếng đang vắt kiệt kiên nhẫn và túi tiền của anh. Anh bắt đầu cân nhắc chuyển sang đi tàu điện dù lịch trình làm việc thường kéo dài tới tối muộn. “Đi đổ xăng thấy giá nhảy số thật sự khó chịu, nhưng biết sao được”, anh chia sẻ.
Nhiều nhân viên cảm thấy bị “đánh úp” bởi các lệnh gọi về văn phòng. Một kỹ sư phần mềm chia sẻ với VWC News rằng họ cảm thấy bị trừng phạt, phải hy sinh thời gian cá nhân và tiền bạc chỉ để đáp ứng một quan niệm lỗi thời về “làm việc thực sự” của giới chủ.
Toàn cầu “bật đèn xanh” cho làm việc từ xa
Trong khi các doanh nghiệp Mỹ vẫn chần chừ thay đổi quy định, chính phủ nhiều nước trên thế giới đã lập tức hành động để ứng phó với rủi ro an ninh năng lượng. Làm việc từ xa không còn là một “đặc quyền” của dân văn phòng mà đã trở thành công cụ phòng vệ kinh tế vĩ mô.
Theo truyền thông quốc tế, để ứng phó với rủi ro đứt gãy nguồn cung dầu mỏ, Chính phủ Thái Lan vừa yêu cầu các cơ quan nhà nước lập tức áp dụng hình thức làm việc tại nhà, đồng thời cấm các chuyến công tác không cần thiết.
Tại Philippines, các cơ quan công quyền đã chuyển sang lịch làm việc 4 ngày/tuần và họp trực tuyến nhằm tiết giảm 10-20% mức tiêu thụ nhiên liệu.
Tương tự, chính phủ Pakistan cũng cho 50% nhân viên khu vực công làm việc từ xa. Vương quốc Anh thì khuyến cáo người dân hạn chế các chuyến đi không thiết yếu.
Tại Việt Nam, ngay trong đầu tháng 3, Bộ Công Thương cũng đã phát đi thông điệp khuyến khích các doanh nghiệp cho nhân viên làm việc từ xa (online) nếu có thể, nhằm giảm nhu cầu đi lại, góp phần đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia và ổn định kinh tế vĩ mô trong bối cảnh giá xăng dầu neo cao.
Doanh nghiệp “tiến thoái lưỡng nan”
Bất chấp áp lực từ giá nhiên liệu, ông Aaron Sojourner, nhà kinh tế trưởng tại Viện Nghiên cứu W.E. Upjohn (Mỹ) cho rằng, phần lớn các công ty khó lòng “quay xe” đổi chính sách RTO ngay lập tức. Nguyên nhân là do thị trường lao động đang hạ nhiệt khiến nhân viên mất đi lợi thế thương lượng; họ không thể dễ dàng nộp đơn xin nghỉ việc chỉ vì tốn thêm tiền đổ xăng.
Dù vậy, ở những doanh nghiệp linh hoạt, việc hỗ trợ nhân viên lại là vũ khí cạnh tranh. Ông Josh Wahls, sáng lập công ty môi giới bảo hiểm Insurance By Heroes kiên quyết duy trì mô hình WFH vì không muốn “bòn rút” thu nhập của đội ngũ bằng chi phí đi lại.
Tương tự, CEO Nashville Adventures, Paul Whitten, đã chốt ngay lịch làm việc tại nhà 2 ngày/tuần để nhân viên xử lý việc hành chính, sau khi nghe họ than thở về chi phí đắt đỏ khi phải lái xe vào trung tâm thành phố. “Đó là quyết định quá rõ ràng”, ông Whitten khẳng định.
Nhiều quốc gia khuyến khích người dân làm việc từ xa (online) nếu có thể để ứng phó với rủi ro an ninh năng lượng giữa lúc tình hình chiến sự leo thang (Ảnh: The Independent).
Theo phân tích từ VWC News, việc mang nhân viên trở lại là cách tốt nhất để đào tạo, gắn kết và duy trì văn hóa. Tuy nhiên, áp đặt cứng nhắc có thể gây tác dụng ngược, làm suy giảm sự hài lòng và tăng tỷ lệ nhảy việc.
Mô hình hybrid (kết hợp) đang được xem là giải pháp cứu cánh, nhưng cách chia lịch làm việc sao cho công bằng, không phân biệt đối xử vẫn là bài toán làm đau đầu giới nhân sự.
Giữa muôn vàn luồng ý kiến, một bộ phận người lao động vẫn giữ thái độ bình thản. Gary Skinner, một chuyên gia tư vấn thường xuyên lái xe 250km mỗi tuần, cho biết ông thà chấp nhận mức giá xăng cao tạm thời còn hơn chứng kiến các rủi ro địa chính trị leo thang ngoài tầm kiểm soát.
Từng làm việc trên các giàn khoan và nhà máy lọc dầu, ông tin tưởng: “Thế giới này vẫn đang ngập trong dầu mỏ, và chúng ta đã quen với sự dư dả đó. Mức giá này cuối cùng rồi sẽ bình thường trở lại”.
Nguồn: https://dantri.com.vn/kinh-doanh/gia-dau-len-100-usd-thoi-bung-tranh-cai-toi-van-phong-hay-lam-o-nha-20260312151616341.htm
