Thách thức với Israel khi Iran dùng tên lửa mang đầu đạn chùm

Những vệt sáng màu cam lao xuống trong đêm khi còi báo động không kích vang lên, đây là cảnh tượng ngày càng phổ biến trên bầu trời Israel khi Iran tăng cường sử dụng tên lửa đạn đạo mang đầu đạn chùm để xuyên thủng lưới phòng không đa tầng của đối phương.

Mỗi vệt sáng là một quả đạn con có thể chứa đến 5,5 kg thuốc nổ, được tên lửa Iran rải trên khu vực rộng lớn. Phần lớn tên lửa đạn đạo Iran sở hữu có thể mang theo 24 đạn con, trong khi mẫu Khorramshahr hiện đại có thể chứa tới 80 quả, theo các chuyên gia.

Khoảnh khắc ‘tên lửa mang đầu đạn chùm’ Iran tập kích Israel

Người dân Israel được bảo vệ tương đối tốt trước các vụ tập kích tên lửa nhờ hệ thống cảnh báo sớm và hầm trú ẩn bố trí khắp nơi. Tuy nhiên, hai người ở ngoại ô Tel Aviv đã thiệt mạng và nhiều người khác bị thương trong vụ tấn công hồi tuần trước, nghi là do tên lửa mang đầu đạn chùm của Iran.

Tehran dường như đang dùng nhiều tên lửa mang đạn chùm hơn so với các xung đột trước đây. Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) ngày 10/3 cho biết Iran đã phóng khoảng 300 tên lửa vào nước này kể từ đầu xung đột, một nửa trong số đó mang đầu đạn chùm.

Một quan chức quốc phòng Israel thừa nhận dù nỗ lực đánh chặn có hiệu quả, phòng không nước này vẫn gặp rất nhiều thách thức và không thể bảo vệ kín kẽ tất cả khu vực.

“Tên lửa mang đầu đạn chùm đang đặt ra thách thức mới cho phòng không Israel, khi họ không thể chặn được đạn con với kích thước nhỏ trong thời gian ngắn. Đó là một trong những cơ chế để vượt qua hệ thống phòng thủ hiện đại”, Tal Inbar, chuyên gia tên lửa đang làm cố vấn cho các công ty quốc phòng Israel, cho biết.

Các hình ảnh được công bố cho thấy tên lửa Iran thường phóng đạn con từ độ cao hàng chục km. Trong khi đó, vũ khí của các cường quốc như Nga, Mỹ thường lao xuống và kích hoạt đầu đạn chùm ở độ cao vài chục mét đến hơn một km, nhằm tạo sát thương tối đa trong diện tích tương đối nhỏ.

“Iran có lẽ đã chọn phương thức thả đạn con ở độ cao lớn nhằm tránh nguy cơ bị phòng không đánh chặn và không kích hoạt được đầu đạn. Bù lại, điều này khiến chỉ có số ít đạn con đánh xuống khu vực rộng lớn, kém hiệu quả hơn về mặt quân sự”, N. R. Jenzen-Jones, chuyên gia về bom đạn đang là giám đốc của Armament Research Services, giải thích.

Ông Inbar chỉ ra rằng tổ hợp phòng không Iron Dome (Vòm sắt) của Israel có thể đối phó với các đầu đạn con, song không phải lúc nào cũng thành công.

Trong những xung đột trước đây với Israel, Iran thường phóng hàng chục tên lửa cùng lúc để áp đảo phòng không đối phương. Tuy nhiên, trong bối cảnh Mỹ và Israel ưu tiên phá hủy các bệ phóng Iran, đầu đạn chùm đã trở thành phương án để duy trì năng lực xuyên phá lưới phòng không.

“Iran hiện không có khả năng phóng tên lửa đạn đạo với quy mô lớn. Để gây thiệt hại với số lượng ít tên lửa, đầu đạn chùm sẽ là lựa chọn tối ưu”, Inbar nói. Ngoài ra, Iran có thể dùng vũ khí kiểu này để bào mòn kho dự trữ tên lửa đánh chặn của Israel, buộc họ phóng hàng chục quả đạn để đối phó một mục tiêu.

Bộ tư lệnh Mặt trận Nội địa thuộc IDF gần đây tăng cường cảnh báo về mối nguy hiểm của đạn chùm, kêu gọi người dân Israel ở trong hầm trú ẩn thêm vài phút sau khi còi báo động tắt và không tiếp cận những đầu đạn chưa nổ.

“Tác động của chúng tương tự một quả lựu đạn với thiệt hại cục bộ tương đối hạn chế, song cực kỳ nguy hiểm với tất cả những ai ở gần. Những quả đạn này được phân tán trên khu vực rộng lớn và có thể gây thiệt hại diện rộng”, IDF cho hay.

Mối đe dọa thực sự đối với Israel có thể nằm trong chiến lược lớn hơn của Iran, khi Tehran dường như đang theo đuổi cuộc chiến tiêu hao. Chỉ với một tên lửa, đặc biệt là loại mang đầu đạn chùm, Iran có thể buộc hàng triệu người phải trú trong hầm, cũng như khiến quân đội Mỹ và Israel tiêu tốn tên lửa đánh chặn đắt tiền.

“Sử dụng những tên lửa như vậy có thể gây tác động tâm lý, cũng như dẫn đến tổn hại kinh tế và xã hội, khi người dân phải liên tục trú ẩn trước các đợt tập kích”, chuyên gia Jenzen-Jones nêu quan điểm.

Nguyễn Tiến (Theo CNN, AFP, AP)