Theo Reuters, trước nguy cơ cơn bão giá năng lượng giáng đòn mạnh vào doanh nghiệp và người tiêu dùng nội địa, ngày, 13/3, Bộ Tài chính Mỹ chính thức ban hành giấy miễn trừ kéo dài 30 ngày (đến nửa đêm ngày 11/4).
Quyết định này cho phép các quốc gia tiếp tục mua bán, giao nhận và dỡ hàng các lô dầu thô cùng sản phẩm dầu mỏ của Nga đã được xếp lên tàu từ trước hoặc trong ngày 12/3.
Mỹ sẽ tạm thời dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt đối với dầu mỏ Nga trong khoảng 4 tuần nhằm hạ nhiệt đà tăng mạnh của giá năng lượng (Ảnh: Reuters).
Kể từ cuối tháng 2, các cuộc đụng độ căng thẳng giữa Mỹ, Israel và Iran đã đẩy eo biển Hormuz – “yết hầu” hàng hải vận chuyển 1/5 lượng dầu thô thế giới – vào tình trạng gần như tê liệt. Tổ chức Năng lượng Quốc tế (IEA) đánh giá thế giới đang chứng kiến đợt gián đoạn nguồn cung dầu mỏ tồi tệ nhất trong lịch sử.
Áp lực nguồn cung lập tức phản ánh lên bảng điện tử. Tính đến cuối ngày 13/3, dầu Brent đã chính thức vượt ngưỡng tâm lý, tăng lên mức 103,1 USD/thùng, trong khi dầu WTI của Mỹ đạt 98,71 USD/thùng.
Giải phóng 100 triệu thùng dầu và bài toán bình ổn giá
Theo tiết lộ từ ông Kirill Dmitriev, đặc phái viên của Tổng thống Nga, lệnh nới lỏng trừng phạt có thể giải phóng khoảng 100 triệu thùng dầu Nga đang “lênh đênh” và mắc kẹt trên biển. Khối lượng khổng lồ này tương đương với gần trọn một ngày sản lượng tiêu thụ của toàn thế giới.
Để trấn an giới đầu tư và dư luận, Business Insider dẫn lời Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent khẳng định biện pháp này “có phạm vi rất hẹp và mang tính tạm thời”.
Ông lý giải rằng Nga sẽ không nhận được lợi ích tài chính quá lớn do phần lớn doanh thu năng lượng của Điện Kremlin đến từ các loại thuế đánh tại điểm khai thác, chứ không phải trên đường vận chuyển.
Song song với việc nới lỏng trừng phạt, Washington đang rốt ráo tung ra hàng loạt biện pháp bình ổn thị trường. Tổng thống Trump đã chỉ đạo Tập đoàn Tài chính Phát triển Quốc tế Mỹ (DFC) cung cấp bảo hiểm rủi ro chính trị cho các tàu hàng qua Vịnh Ba Tư.
Nhà Trắng cũng đang xem xét tạm miễn trừ Đạo luật Jones để khơi thông vận tải thủy nội địa, trong khi Hải quân Mỹ được đặt trong thế sẵn sàng hộ tống các tàu thương mại khu vực Vùng Vịnh.
Dòng tiền tỷ USD chảy về Điện Kremlin
Theo The New York Times, việc tạm dỡ bỏ một phần trừng phạt đã mang lại cho Moscow một chiến thắng kép: vừa ghi điểm về mặt địa chính trị, vừa bỏ túi khoản doanh thu khổng lồ giữa vòng vây cấm vận.
Đáng chú ý, động thái nới lỏng được đưa ra ngay sau cuộc điện đàm ngày 9/3 giữa Tổng thống Donald Trump và Tổng thống Vladimir Putin, mở đường cho chuyến đi Mỹ của đặc phái viên Dmitriev nhằm thảo luận về khủng hoảng năng lượng với phái đoàn của Nhà Trắng, bao gồm đặc phái viên Steve Witkoff và ông Jared Kushner.
Con số thực tế nảy sinh từ quyết định này rất đáng kinh ngạc. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cảnh báo rằng chỉ riêng sự nhượng bộ 30 ngày của Mỹ cũng có thể bơm thêm 10 tỷ USD vào nền kinh tế Nga.
Ngay cả khi chưa có lệnh miễn trừ, mức giá neo cao trên 100 USD/thùng đã là một món quà lớn cho nền kinh tế Nga. Một phân tích của tổ chức Urgewald chỉ ra rằng, ngay sau khi xung đột Trung Đông nổ ra, doanh thu xuất khẩu nhiên liệu hóa thạch của Nga đã vọt lên trung bình 587 triệu USD/ngày, tăng tới 14% so với tháng 2.
Trong bối cảnh chi tiêu quốc phòng năm 2025 của Nga vừa đạt mức kỷ lục 6,3% GDP, khoản thu bù đắp này là một cú hích cực lớn. Theo các ước tính được Business Insider trích dẫn, con số 587 triệu USD/ngày đủ để tài trợ chi phí sản xuất cho 11.000- 29.000 chiếc máy bay không người lái tấn công Shahed.
Trên thị trường vật chất, các khách hàng lớn tại châu Á lập tức chớp thời cơ mua lượng dầu giá chiết khấu. Phó Thủ tướng Thái Lan Phipat Ratchakitprakarn xác nhận nước này đã sẵn sàng bàn thảo việc mua dầu thô Nga.
Trước đó, vào ngày 5/3, Ấn Độ cũng vừa được Mỹ cấp đặc quyền 30 ngày tương tự để khơi thông các chuyến hàng đang mắc kẹt.
Doanh thu xuất khẩu nhiên liệu hóa thạch của Nga đạt trung bình khoảng 587 triệu USD mỗi ngày, cao hơn 14% so với mức trung bình của tháng 2 (Ảnh: EI).
Dù vậy, bài toán an ninh năng lượng toàn cầu dường như không cho phép nhiều sự lựa chọn.
Tại “điểm nóng” eo biển Hormuz, tình hình vẫn diễn biến cực đoan. Lãnh tụ tối cao mới của Iran, ông Mojtaba Khamenei, tuyên bố cứng rắn trên truyền hình sẽ tiếp tục phong tỏa tuyến hàng hải này. Các báo cáo về việc Iran rải thủy lôi đã xuất hiện, đe dọa kéo dài chuỗi ngày đứt gãy cung ứng do nỗ lực rà phá bom mìn mất nhiều thời gian.
Cú sốc giá dầu đang buộc các nhà hoạch định chính sách phải đưa ra những sự đánh đổi đầy rủi ro. Ông Pavel Molchanov, chuyên gia phân tích năng lượng tại Raymond James, chia sẻ trên The New York Times: “Rõ ràng thế giới lúc này cần mọi thùng dầu bổ sung có thể có. Dễ hiểu vì sao Nhà Trắng phải chọn giải pháp này, dù nó sẽ không tạo ra sự khác biệt quá lớn về dài hạn”.
Lệnh nới lỏng 30 ngày có thể chỉ là một “liều thuốc giảm đau” tạm thời cho cơn bão giá, nhưng chừng đó cũng đủ để chứng minh một thực tế khắc nghiệt: năng lượng Nga vẫn là một mắt xích trọng yếu, rất khó bị gạt bỏ hoàn toàn khỏi bàn cờ kinh tế toàn cầu.
Nguồn: https://dantri.com.vn/kinh-doanh/my-noi-trung-phat-30-ngay-nga-bat-ngo-huong-loi-20260314065158556.htm
