Bác sĩ cảnh báo nhiều người ngoài 30 tuổi đã thoái hóa khớp gối

Tại hội thảo khoa học “Cập nhật những tiến bộ trong kỹ thuật thay khớp gối” diễn ra ngày 14-3 tại TP.HCM, ThS.BS Nguyễn Tấn Lãm – Trưởng khoa chấn thương chỉnh hình Bệnh viện Hoàn Mỹ Sài Gòn (TP.HCM) – cho biết thoái hóa khớp gối được xem là bệnh lý thường gặp ở người lớn tuổi, diễn tiến theo quy luật lão hóa tự nhiên của cơ thể, gần như không thể đảo ngược.

Trước đây thoái hóa khớp gối thường xuất hiện ở độ tuổi từ 40 – 45 trở đi, tuy nhiên hiện nay độ tuổi mắc bệnh đang giảm xuống đáng kể. Nhiều trường hợp ở tuổi 35 đã bắt đầu có dấu hiệu thoái hóa.

Cá biệt có những bệnh nhân mới 32 tuổi nhưng tình trạng khớp gối đã thoái hóa tương đương với người 60 – 70 tuổi, buộc phải can thiệp y khoa.

Theo bác sĩ Lãm, thói quen sinh hoạt hằng ngày đóng vai trò quan trọng đối với sức khỏe xương khớp, đặc biệt trong bối cảnh thoái hóa khớp gối đang có xu hướng trẻ hóa.

Một trong những nguyên nhân phổ biến là lối sống ít vận động. Nhiều người làm việc văn phòng ngồi suốt nhiều giờ, thậm chí ăn trưa tại chỗ, khiến hệ cơ bắp, đặc biệt là cơ đùi dần suy yếu.

Khi hệ cơ không còn đủ mạnh để nâng đỡ và bảo vệ khớp, sụn và xương khớp gối sẽ dễ bị thoái hóa hơn.

Bên cạnh đó, các tư thế sinh hoạt không phù hợp như ngồi xổm, hoặc ngồi xếp bằng trong thời gian dài cũng có thể tạo áp lực lớn lên khớp gối, làm khớp nhanh bị tổn thương.

Một thói quen khác thường bị xem nhẹ là leo cầu thang quá nhiều. Với những người có cơ đùi yếu hoặc thừa cân, việc thường xuyên leo cầu thang, đặc biệt ở các chung cư không có thang máy có thể khiến khớp gối bị quá tải khi khớp gối phải chịu lực gấp khoảng 5 lần trọng lượng cơ thể.

Ngoài ra, thừa cân, béo phì cũng gia tăng áp lực lên khớp gối. Chỉ cần tăng thêm 1kg cân nặng, lực tác động lên khớp gối trong quá trình vận động sẽ tăng đáng kể.

Bác sĩ Lãm cho biết thêm việc điều trị thoái hóa khớp gối chủ yếu nhằm giảm đau, cải thiện vận động và làm chậm tiến triển bệnh, với các phương pháp như thay đổi lối sống, dùng thuốc, tiêm hỗ trợ và phẫu thuật thay khớp khi cần.

Mặc dù phẫu thuật truyền thống vẫn mang lại kết quả tốt, nhưng khoảng 10-20% bệnh nhân vẫn không hoàn toàn hài lòng (đau nhẹ, cảm giác không tự nhiên).

Bác sĩ Lãm cũng nhấn mạnh việc trì hoãn phẫu thuật do tâm lý sợ hãi hoặc nghe theo những lời khuyên không có chuyên môn có thể làm mất “thời gian vàng” điều trị. Nếu trì hoãn quá lâu, khớp gối có thể bị lệch trục nặng, cơ đùi suy yếu, khiến việc phẫu thuật trở nên phức tạp hơn và quá trình phục hồi cũng khó khăn.

Để bảo vệ khớp gối, bác sĩ Lãm khuyến cáo người bệnh nên ưu tiên các hình thức tập luyện ít gây áp lực lên khớp, trong đó bơi lội và đạp xe được xem là phù hợp vì giúp tăng cường sức mạnh cơ đùi nhưng không tạo lực nén lớn lên khớp gối.

Bên cạnh đó, người bệnh có thể tập vật lý trị liệu với các bài tập tăng cường cơ đùi, đồng thời hạn chế các động tác dễ làm tổn thương khớp như leo cầu thang nhiều, ngồi xổm hoặc ngồi xếp bằng.

Bệnh thoái hóa khớp

Trước đây, bệnh thoái hóa khớp bị coi như một hệ quả tất yếu của tuổi già, mọi biện pháp điều trị hầu như chỉ cho kết quả khiêm tốn và cầm chừng. Ngày nay, tuổi thọ con người ngày càng cao nên tỷ lệ bệnh nhân thoái hóa khớp cũng tăng lên một cách đáng kể.