Quy hoạch Hà Nội theo triết lý ‘làng trong phố, phố trong làng’

Chiều 14/3, chủ trì cuộc làm việc của Thường trực Chính phủ với lãnh đạo TP Hà Nội về Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm, Thủ tướng Phạm Minh Chính biểu dương thành phố đang triển khai ba nhiệm vụ quan trọng gồm xây dựng dự thảo Nghị quyết của Bộ Chính trị về xây dựng, phát triển Thủ đô trong kỷ nguyên mới; xây dựng dự thảo Luật Thủ đô sửa đổi để trình Quốc hội; và xây dựng Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội.

Theo Thủ tướng, Nghị quyết của Bộ Chính trị là nền tảng chính trị, Luật Thủ đô sửa đổi là nền tảng pháp lý, còn Quy hoạch tổng thể Thủ đô là nền tảng không gian phát triển. Các dự thảo đều được chuẩn bị công phu, có hàm lượng trí tuệ và tính thực tiễn cao, thể hiện quyết tâm lớn của thành phố. Công tác giải phóng mặt bằng cũng được đẩy mạnh, nhiều dự án lớn được thúc đẩy, từng bước tháo gỡ các điểm nghẽn phát triển.

Người đứng đầu Chính phủ cho rằng quy hoạch tổng thể Thủ đô có ý nghĩa rất quan trọng đối với sự phát triển của Hà Nội, vùng và cả nước, thể hiện trí tuệ, văn hóa, bản sắc, con người và tầm nhìn phát triển của Việt Nam trong kỷ nguyên mới. Vì vậy, triết lý quy hoạch phải lấy con người làm trung tâm, hướng tới xây dựng đô thị giàu mạnh, văn minh, hiện đại nhưng vẫn giữ bản sắc, với tầm nhìn 100 năm. Hà Nội cần phát triển theo mô hình đa cực, đa tầng, đa lớp, đa trung tâm, đa hướng, đa chiều; đồng thời phát triển theo định hướng số, sáng, xanh, sạch, đẹp và văn hiến.

Quy hoạch phải hài hòa giữa con người, văn hóa, xã hội và thiên nhiên, với cấu trúc không gian “làng trong phố, phố trong làng”, kết hợp bảo tồn, kế thừa và phát triển. Các đột phá được xác định là tái thiết đô thị, hiện đại hóa nông thôn, thông minh hóa dịch vụ và phát triển công nghiệp tiên tiến.

Thủ tướng đề nghị Hà Nội nghiên cứu địa điểm xây dựng cung triển lãm quy hoạch để phục vụ công khai, giám sát quy hoạch, xúc tiến đầu tư và phát triển du lịch. Ông cũng lưu ý thành phố cần quy hoạch phát triển không gian kinh tế ở các tầng khác nhau, gồm không gian tầm thấp, tầm cao và không gian vũ trụ; phát triển không gian ngầm để ngầm hóa hạ tầng điện, nước, viễn thông và giao thông.

Không gian mặt đất cần được tối ưu hóa, đặc biệt tại các khu vực phía nam thành phố, Xuân Mai, Ba Vì, Sơn Tây, Sóc Sơn. Hà Nội cần phát triển kinh tế sân bay, khai thác hiệu quả trung tâm Hồ Tây và khôi phục các dòng sông theo hướng xanh, gắn với giải quyết các vấn đề môi trường, ùn tắc giao thông và úng ngập.

Bản sắc Hà Nội, khu phố cổ và các di tích lịch sử – văn hóa cần được tôn tạo, bảo tồn và phát huy giá trị. Thủ đô cũng cần tiên phong phát triển các ngành công nghiệp văn hóa và giải trí. “Quy hoạch cần phát huy tối đa tiềm năng khác biệt, cơ hội nổi trội và lợi thế cạnh tranh của Hà Nội. Thực hiện nghiêm quy hoạch, làm cái gì ra cái đó, làm cái gì dứt cái đó”, lãnh đạo Chính phủ nói.

Theo báo cáo tại cuộc họp, trước đây Hà Nội xây dựng song song Quy hoạch Thủ đô và Quy hoạch chung Thủ đô, dẫn đến chồng chéo và chưa giải quyết triệt để các vấn đề như ùn tắc giao thông, úng ngập và ô nhiễm môi trường. Việc xây dựng Quy hoạch tổng thể Thủ đô với tầm nhìn 100 năm nhằm tạo cơ sở pháp lý thống nhất, đồng thời kiến tạo động lực phát triển đột phá trong giai đoạn phát triển mới.

Hồ sơ quy hoạch đến nay đã hoàn thiện với các giai đoạn ngắn hạn đến năm 2035, trung hạn đến năm 2045, dài hạn đến năm 2065 và tầm nhìn chiến lược 100 năm. Hà Nội xác định 11 nhóm đột phá, trong đó có mô hình “hạt nhân – vệ tinh” cho vùng Thủ đô, với Hà Nội là đô thị hạt nhân, trung tâm lan tỏa dẫn dắt vùng Thủ đô, vùng đồng bằng sông Hồng, vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ và cả nước.

Hệ thống đường sắt đô thị sẽ được phát triển mạnh cùng với mô hình phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng. Dân cư khu vực nội đô sẽ được giãn ra các cực tăng trưởng mới, đồng thời các vấn đề ô nhiễm môi trường được đặt mục tiêu giải quyết căn bản.

Vũ Tuân