Tàu chở dầu Luojiashan neo đậu tại Muscat, Oman trong bối cảnh Iran tuyên bố đóng cửa eo biển Hormuz (Ảnh: Reuters).
Trả lời phỏng vấn truyền thông Mỹ ngày 14/3, người phát ngôn Đại sứ quán Trung Quốc tại Washington không cho biết liệu nước này có kế hoạch triển khai lực lượng hải quân đến eo biển Hormuz hay không.
Người phát ngôn nói rằng Trung Quốc kêu gọi chấm dứt ngay lập tức các hành động thù địch, và “tất cả các bên đều có trách nhiệm đảm bảo nguồn cung năng lượng ổn định và không bị gián đoạn”.
“Với tư cách là một người bạn chân thành và đối tác chiến lược của các nước Trung Đông, Trung Quốc sẽ tiếp tục tăng cường liên lạc với các bên liên quan, bao gồm cả các bên tham chiến, đóng vai trò xây dựng trong việc giảm leo thang và lập lại hòa bình”, tuyên bố của người phát ngôn Đại sứ quán Trung Quốc nêu rõ.
Phản ứng của phía Trung Quốc được đưa ra sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố “nhiều quốc gia, đặc biệt là những nước bị ảnh hưởng bởi nỗ lực của Iran nhằm đóng cửa eo biển Hormuz, sẽ gửi tàu chiến, phối hợp với Mỹ, để giữ cho tuyến đường này mở và an toàn”.
Ông Trump hy vọng Trung Quốc, Pháp, Nhật Bản, Hàn Quốc, Anh và các nước khác sẽ gửi tàu chiến tới khu vực.
Người phát ngôn của Bộ Quốc phòng Anh cho biết rằng Anh “đang thảo luận với các đồng minh và đối tác về một loạt lựa chọn để đảm bảo an ninh vận tải biển trong khu vực”.
Vị trí eo biển Hormuz (Ảnh: BBC).
Trong một bài viết đăng trên mạng xã hội, Tổng thống Trump tiếp tục nhắc lại lời kêu gọi các quốc gia khác giúp đảm bảo an ninh vận chuyển hàng hóa qua eo biển Hormuz, một nút thắt năng lượng quan trọng.
“Mỹ đã đánh bại và hoàn toàn làm suy yếu Iran, cả về quân sự, kinh tế và mọi mặt khác, nhưng các quốc gia trên thế giới nhận dầu qua eo biển Hormuz phải đảm bảo an ninh cho tuyến đường này, và chúng tôi sẽ giúp đỡ!”, ông Trump viết.
Ông Trump cho biết Mỹ sẽ phối hợp với các quốc gia “để mọi việc diễn ra nhanh chóng, suôn sẻ và tốt đẹp”.
Về phía Iran, ông Alireza Tangsiri, một chỉ huy cấp cao của Hải quân thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) Iran, khẳng định eo biển Hormuz vẫn mở cửa cho các tàu tham gia vận tải biển quốc tế, ngoại trừ các tàu của Mỹ, Israel và các đồng minh của hai nước này.
“Eo biển Hormuz không bị phong tỏa quân sự mà chỉ đang được kiểm soát”, chỉ huy Iran cho biết.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cũng bác bỏ tuyên bố rằng Iran đã đóng cửa hoàn toàn eo biển Hormuz. Ông nói rằng tuyến đường này chỉ bị chặn đối với “các tàu của Mỹ và Israel, chứ không phải của các nước khác”.
“Eo biển Hormuz chỉ bị đóng cửa đối với các tàu chở dầu và tàu thuộc về đối thủ của chúng ta, những nước đang tấn công chúng ta và các đồng minh của họ. Những tàu khác được tự do đi qua”, ông Araghchi nhấn mạnh.
“Chiếc ô an ninh mà Mỹ luôn đề cao đã cho thấy đầy lỗ hổng và chỉ tạo điều kiện chứ không ngăn chặn được rắc rối. Giờ đây, Mỹ đang kêu gọi các nước khác, thậm chí cả Trung Quốc, giúp họ đảm bảo an ninh cho eo biển Hormuz”, Ngoại trưởng Iran nói thêm.
Trong thông điệp đầu tiên kể từ khi nhậm chức, Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei hôm 12/3 tuyên bố Tehran phải duy trì khả năng phong tỏa eo biển Hormuz để gây áp lực lên đối phương.
Tehran coi việc kiểm soát eo biển chiến lược này là một đòn bẩy trong cuộc đối đầu với Mỹ và Israel.
Kể từ khi xung đột bắt đầu nổ ra vào ngày 28/2, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran đã gần như phong tỏa eo biển, khiến nhiều tàu chở dầu bị mắc kẹt. Việc nguồn cung bị gián đoạn đã góp phần khiến giá dầu tăng mạnh và gây áp lực lớn lên nền kinh tế toàn cầu.
Hormuz là tuyến thương mại then chốt giữa Vịnh Ba Tư và Vịnh Oman, nơi khoảng 1/5 lượng dầu của thế giới đi qua. Năm ngoái, khoảng 20 triệu thùng dầu đã đi qua eo biển Hormuz mỗi ngày.
Nguồn: https://dantri.com.vn/the-gioi/phan-ung-cua-trung-quoc-khi-my-keu-goi-dua-tau-chien-toi-eo-bien-hormuz-20260315061434771.htm
