Tẩy trắng bằng oxy già và hàng tấn hoá chất, chân gà chất đống trên nền đất bẩn

Những gói chân gà được quảng cáo là “món ăn vặt xem phim”, “mồi nhậu hoàn hảo”, đang trở thành sản phẩm bán chạy trên các nền tảng trực tuyến. Trên nhiều sàn thương mại điện tử, loại thực phẩm này thường đạt doanh số hàng chục nghìn đơn. Ngoài đời, chúng cũng là mặt hàng tiêu thụ mạnh tại siêu thị và cửa hàng đồ ăn vặt.

Nhờ hương vị cay mặn hấp dẫn, chân gà chế biến sẵn được nhiều người ưa chuộng, đặc biệt là giới trẻ và trẻ em. Tại khu vực Tứ Xuyên và Trùng Khánh, các thương hiệu chân gà “hot mạng” gần như nhà nào cũng biết đến.

Phần lớn sản phẩm trên thị trường có màu trắng bắt mắt, thịt đầy đặn, trông rất hấp dẫn. Tuy nhiên, trong quá trình tìm hiểu, phóng viên phát hiện một chi tiết đáng chú ý: giá bán quá rẻ. Một gói 500g chân gà đôi khi chỉ khoảng 15 nhân dân tệ (khoảng 57.000 đồng), mức giá khó phù hợp với chi phí sản xuất thực phẩm thông thường.

Từ nghi vấn này, phóng viên của chương trình 315 đã tiến hành điều tra tại các khu vực tiêu thụ chân gà lớn ở Tứ Xuyên và Trùng Khánh.

Xưởng sản xuất bẩn, công nhân cũng không dám ăn

Trong quá trình điều tra, phóng viên dễ dàng vào làm việc tại xưởng sản xuất của Công ty thực phẩm Mingyang ở Thành Đô mà không cần giấy khám sức khỏe, không kiểm tra y tế và cũng không trải qua bất kỳ quy trình khử trùng nào. Đây là cơ sở chịu trách nhiệm sơ chế chân gà cho Công ty thực phẩm Shufuxiang.

Bên trong nhà xưởng, khu ngâm, cắt tỉa và phân loại bốc mùi hôi nồng nặc. Không khí tanh nồng khiến người chứng kiến buồn nôn.

Môi trường sản xuất cực kỳ nhếch nhác: sàn nhà tích tụ nước bẩn đục ngầu trong thời gian dài, các thùng nhựa bị vứt bừa bãi khắp nơi, máy móc phủ đầy dầu mỡ và vết bẩn.

Nhiều chân gà được chất trực tiếp trên nền đất ẩm bẩn. Chổi, xẻng và các dụng cụ vệ sinh còn đặt đè lên thực phẩm. Thậm chí, khi chân gà bị công nhân giẫm lên, họ chỉ nhặt lên rồi tiếp tục cho vào khay chế biến.

Theo Điều 33 của Luật An toàn Thực phẩm Trung Quốc, việc sản xuất và kinh doanh thực phẩm phải đáp ứng tiêu chuẩn vệ sinh an toàn, còn các dụng cụ, thiết bị chứa thực phẩm phải sạch sẽ và không gây ô nhiễm. Tuy nhiên, những quy định này dường như bị bỏ qua hoàn toàn tại cơ sở nói trên.

Một nhân viên của Công ty Shufuxiang thậm chí thừa nhận: “Bây giờ tôi cũng không dám ăn”.

Bí mật phía sau màu trắng bắt mắt

Trong quá trình điều tra sâu hơn, phóng viên phát hiện một công đoạn đặc biệt giúp chân gà có màu trắng hấp dẫn dù môi trường sản xuất rất bẩn.

Theo lời nhân viên nhà máy, chân gà được tẩy trắng bằng hydrogen peroxide, hay còn gọi là oxy già.

Hydrogen peroxide là chất oxy hóa mạnh, thường dùng để khử trùng. Nếu tiếp xúc trực tiếp có thể gây tổn thương nghiêm trọng cho da và hệ tiêu hóa. Khi dùng để xử lý thực phẩm, hóa chất này còn phá hủy protein và các thành phần dinh dưỡng, đồng thời che giấu dấu hiệu thực phẩm đã hư hỏng.

Theo tiêu chuẩn quốc gia Trung Quốc về phụ gia thực phẩm (GB 2760-2024), hydrogen peroxide không được phép sử dụng trong chế biến chân gà.

Dù vậy, tại nhà máy này, loại hóa chất bị cấm lại trở thành công đoạn giúp sản phẩm “lột xác”. Khi phóng viên hỏi chi tiết nơi ngâm hóa chất, nhân viên chỉ trả lời ngắn gọn: “Ở nhà máy mới”.

Để thu thập bằng chứng, phóng viên tiếp tục tiếp cận nhà máy của Công ty Shufuxiang với danh nghĩa khách đặt hàng.

Tại khu chiên, phóng viên phát hiện nhiều thùng nhựa màu xanh không có nhãn mác. Hơn 10 thùng được xếp trên xe đẩy, mỗi thùng chứa khoảng 25kg dung dịch. Trên thân thùng chỉ in hai chữ “Kim Sơn”, không có bất kỳ thông tin sản phẩm hay nhà sản xuất nào.

Một nhân viên thừa nhận: “Có cho thêm hóa chất thì chân gà mới trắng”.

Khi được hỏi đó là gì, người này trả lời thẳng: “oxy già”. Thậm chí, người này còn nói: “Chân gà có oxy già thì chắc chắn không nên ăn. Vì vậy tốt nhất là ăn ít thôi”.

Theo các công nhân, họ không bao giờ ăn sản phẩm đã ngâm hóa chất vì hiểu rõ nguy cơ sức khỏe.

Không chỉ một doanh nghiệp vi phạm

Cuộc điều tra cho thấy tình trạng này không chỉ xảy ra tại một cơ sở.

Tại Công ty thực phẩm Zengqiao ở Trùng Khánh, phóng viên cũng phát hiện nhiều thùng hóa chất tái sử dụng có dán nhãn hydrogen peroxide với nồng độ 35%, do Công ty dược Kim Sơn ở Mi Sơn, Tứ Xuyên sản xuất.

Để xác minh, phóng viên xin vào làm công nhân tại nhà máy này và nhanh chóng được nhận vào làm dù không có giấy khám sức khỏe.

Trong quá trình làm việc, nhân viên nội bộ xác nhận chân gà tại đây cũng được ngâm hydrogen peroxide để “làm trắng”.

Ngoài ra, trong quá trình điều tra tại chợ thực phẩm đông lạnh Haibawang ở Tây Nam Trung Quốc, một số thương nhân còn cho biết nhiều nhà sản xuất chân gà bán thành phẩm đều sử dụng oxy già để tẩy trắng.

Hơn 5.000 thùng hóa chất bị phát hiện

Theo điều tra, hydrogen peroxide được cung cấp từ các doanh nghiệp hóa chất. Khi phóng viên đến Công ty dược Kim Sơn với danh nghĩa nhà sản xuất chân gà, nhân viên tại đây đã bán hóa chất mà không kiểm tra hay xác minh mục đích sử dụng.

Thậm chí, họ còn tự ghi tên một doanh nghiệp thực phẩm vào phiếu giao hàng cho phóng viên.

Không chỉ vậy, tại Công ty vật liệu mới Yifeng ở Tân Hương, nhân viên còn hướng dẫn cách “lách luật” bằng cách dán nhãn sản phẩm khác để tránh rủi ro.

Một số thùng hóa chất sau khi dán nhãn mới đã biến thành sản phẩm “dung dịch khử trùng hydrogen peroxide dùng cho nước sinh hoạt”.

Sau hơn một tháng điều tra bí mật, đầu tháng 3, phóng viên chương trình 315 đã chuyển toàn bộ tài liệu cho Tổng cục Quản lý Thị trường Trung Quốc.

Ngày 13/3, cơ quan này triển khai lực lượng tại nhiều địa phương để đồng loạt kiểm tra các doanh nghiệp liên quan. Tại nhà máy của Công ty Shufuxiang, lực lượng chức năng phát hiện 27 thùng hydrogen peroxide, trong đó có 2 thùng đã mở. Tại các xưởng khác, nhiều thùng chân gà đang được ngâm hóa chất.

Kết quả kiểm tra nhanh cho thấy 232 thùng chân gà ớt ngâm và 319 thùng chân gà kho có dấu hiệu vi phạm và bị niêm phong.

Doanh nghiệp thừa nhận từ tháng 5/2025 đã mua hydrogen peroxide từ Công ty dược Kim Sơn để dùng trong chế biến chân gà và khử trùng dụng cụ, tổng cộng 5.242 thùng hóa chất.

Công ty Mingyang cũng bị điều tra do môi trường sản xuất bẩn và vi phạm nghiêm trọng quy định an toàn thực phẩm. Các doanh nghiệp cung cấp hóa chất như Kim Sơn Dược và Công ty vật liệu mới  Yifeng cũng bị xử lý vì cung cấp phụ gia không nhãn mác và vi phạm quy định quản lý hóa chất nguy hiểm.

Tại Công ty thực phẩm Zengqiao, lực lượng chức năng phát hiện 4 thùng hydrogen peroxide chưa mở và 1 thùng đã sử dụng trong phòng nồi hơi. Trong khu sản xuất, nhiều thùng chân gà và xương gà đang ngâm trong dung dịch sủi bọt.

Kết quả xét nghiệm cho thấy nước ngâm, bán thành phẩm và thành phẩm đều có chứa hydrogen peroxide.

Cơ quan quản lý thị trường tại Trung Quốc cho biết sẽ tiếp tục điều tra toàn bộ chuỗi cung ứng và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm theo quy định, nhằm đảm bảo an toàn thực phẩm cho người tiêu dùng.

Nguồn: CCTV Tài chính, Sina