Bức tranh nhà ở Thủ đô những năm qua ghi nhận nhiều gam màu sáng khi 99,5% hộ dân đã có chốn an cư kiên cố. Diện tích sàn bình quân đạt 28,2 m2 mỗi người vào năm 2022, bám sát mục tiêu của chiến lược quốc gia.
Dọc các trục phát triển nhanh như Nam Từ Liêm, Bắc Từ Liêm, Hà Đông hay Gia Lâm, Đông Anh, hàng loạt khu đô thị mới mọc lên đã làm thay đổi hoàn toàn diện mạo kiến trúc.
Toàn cảnh khu tập thể Trung Tự (Ảnh: Mạnh Quân).
Tuy nhiên, đằng sau những con số bề mặt ấy là một thị trường bất động sản đang mất cân đối và chất chứa nhiều hệ lụy về quy hoạch hạ tầng.
Nghịch lý dễ nhận thấy nhất hiện nay là sự lệch pha cung cầu đẩy giá nhà vọt lên cao, ngày càng bỏ xa thu nhập của đại đa số người dân. Trong khi phân khúc bình dân vắng bóng, chi phí đất đai và xây dựng đắt đỏ tiếp tục thiết lập những mặt bằng giá mới.
Thế nhưng ở chiều ngược lại, các huyện vùng ven như Mê Linh, Hoài Đức, Đan Phượng lại ngổn ngang những dự án phân lô liền kề xây xong rồi để đó.
Việc phát triển các khu đô thị đơn chức năng, thiếu vắng hạ tầng dịch vụ xã hội và việc làm đã không thể thu hút người dân đến sinh sống, gây lãng phí nguồn lực đất đai khổng lồ.
Còn ở khu vực nội đô, sức ép đô thị hóa lại phơi bày một thực trạng bức bối khác. Sự bùng nổ của các tổ hợp chung cư 30-40 tầng len lỏi giữa khu dân cư hiện hữu đang vắt kiệt sức chịu đựng của hệ thống hạ tầng.
Tại các khu vực mở rộng như Thanh Xuân hay Hà Đông, tình trạng san lấp ao hồ để nhồi nhét nhà thấp tầng xen lẫn cao tầng đã tạo ra những khối bê tông khổng lồ bịt kín mặt đất.
Hậu quả nhãn tiền là tình trạng úng ngập, sụt lún và ùn tắc giao thông ngày một nghiêm trọng do thiếu vắng không gian ngầm và cảnh quan cây xanh.
Hơn nữa, bài toán tái thiết đô thị Hà Nội còn đối diện với khối di sản khổng lồ đang xuống cấp. Thủ đô hiện ôm trong mình gần 1.600 nhà chung cư cũ xây dựng từ những năm 1960-1982, tập trung dày đặc ở bốn quận lõi.
Những khu nhà lắp ghép xập xệ, hư hỏng nặng với vô số chuồng cọp cơi nới không chỉ làm xấu bộ mặt thành phố mà còn đe dọa an toàn sinh mạng người dân.
Tương tự, khu vực phố cổ cũng chung cảnh ngộ khi mật độ xây dựng có nơi lên tới 86%, không gian sống chật chội, điều kiện vệ sinh kém nhưng công tác bảo tồn, tu bổ nhiều năm qua vẫn chưa đạt kết quả như kỳ vọng.
Nhiều khu nhà tập thể cũ đã xuống cấp trầm trọng (Ảnh: DT).
Khi giấc mơ an cư tại các dự án thương mại trở nên xa vời, dòng người lao động dồn về các khu nhà trọ, chung cư mini hay các khu ở tự cơi nới. Sự phát triển thiếu kiểm soát của các loại hình cư trú này đang đẩy rủi ro cháy nổ và mất an ninh trật tự lên mức báo động.
Cùng với đó, quá trình đô thị hóa làng xã thành phường hiện nay mới chỉ chú trọng việc lấy đất nông nghiệp xây khu đô thị mới mà bỏ quên việc khớp nối giao thông, cấp thoát nước với khu dân cư cũ, tạo ra những đứt gãy hạ tầng lâu dài.
Để giải quyết những điểm nghẽn này, quy hoạch đô thị Hà Nội cần một bàn tay dẫn dắt và kiểm soát chặt chẽ hơn từ Nhà nước. Việc đẩy nhanh các đô thị vệ tinh, cải tạo dứt điểm chung cư cũ và gắn phát triển nhà ở với mạng lưới giao thông công cộng sẽ là chìa khóa để Thủ đô cân bằng lại thị trường, mang lại cơ hội an cư thực chất cho người dân.
Nguồn: https://dantri.com.vn/bat-dong-san/nha-o-ha-noi-nhung-con-so-biet-noi-va-bai-toan-tai-thiet-do-thi-20260313222707012.htm
