Phổi dày đặc u hạt do bệnh phản ứng miễn dịch quá mức

Khi những nốt hồng ban nổi khắp cơ thể, loét da, chị Hồng khám da liễu được chẩn đoán viêm da dị ứng nhưng điều trị không cải thiện. Cùng thời gian đó, chị ho khan thường xuyên hơn, khó thở.

Kết quả sinh thiết tổn thương da tại Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7 cho thấy chị Hồng mắc sarcoidosis – bệnh viêm mạn tính liên quan rối loạn đáp ứng miễn dịch. Người bệnh được bác sĩ chỉ định chụp X-quang hoặc CT ngực để khảo sát phổi và hệ hạch trung thất – cơ quan thường bị tấn công nặng nhất của bệnh sarcoidosis; thăm dò chức năng hô hấp giúp đánh giá khả năng thông khí, mức độ ảnh hưởng của bệnh đến hoạt động của phổi.

Chị Hồng được ThS.BS.CKII Nguyễn Thị Mỹ Hạnh, đơn vị Hô hấp, khoa Nội Tổng hợp, kê thuốc ức chế miễn dịch, kháng viêm điều trị theo dõi 1-2 năm. Trong thời gian này, bác sĩ đánh giá khả năng đáp ứng thuốc của người bệnh, tác dụng phụ để điều chỉnh kịp thời. Nếu bệnh nhân đáp ứng thuốc tốt, triệu chứng ở da và phổi có thể giảm, trường hợp nặng có thể phải điều trị suốt đời, theo bác sĩ Hạnh.

“Bình thường hệ miễn dịch giúp cơ thể chống lại tác nhân lạ như vi khuẩn, virus, với người bệnh sarcoidosis thì phản ứng miễn dịch trở nên quá mức, kéo dài”, bác sĩ Hồng giải thích. Các tế bào viêm tập trung lại tại mô, hình thành những cấu trúc nhỏ gọi là u hạt. Các u hạt này có thể xuất hiện tại nhiều cơ quan, làm rối loạn chức năng của các cơ quan đó. Điểm đặc trưng của u hạt trong sarcoidosis là không hoại tử, nghĩa là không có vùng mô chết ở trung tâm.

Sarcoidosis là bệnh khó chẩn đoán vì biểu hiện rất đa dạng, dễ nhầm lẫn với nhiều bệnh khác. Khi hình thành tại da, người bệnh có thể nhận thấy hồng ban, sẩn gờ hoặc mảng da đổi màu. Nếu xuất hiện ở hạch bạch huyết, bệnh thường được phát hiện tình cờ qua phim chụp ngực. Khi ảnh hưởng đến mắt, người bệnh bị khô mắt, nhìn mờ. Trong một số trường hợp ít gặp hơn, tim hoặc gan cũng có thể bị tác động, gây biến chứng nghiêm trọng, thậm chí đột tử.

Phổi là cơ quan bị ảnh hưởng phổ biến nhất. Khi u hạt hình thành trong mô phổi, chúng có thể làm thay đổi cấu trúc các vách phế nang – nơi diễn ra trao đổi oxy. Quá trình viêm kéo dài khiến mô phổi dày lên, kém đàn hồi hơn. Người bệnh xuất hiện ho khan, cảm giác hụt hơi hoặc khó thở khi gắng sức. Các triệu chứng này thường tiến triển chậm nên dễ bị bỏ qua.

Theo một nghiên cứu đăng tải trên Thư viện Y khoa Mỹ, tỷ lệ mắc sarcoidosis khoảng 1-15/100.000 người. Sarcoidosis không phổ biến so với nhiều bệnh hô hấp khác đồng thời dễ bị bỏ sót do triệu chứng ban đầu thường không đặc hiệu. Tuy vậy, bác sĩ Hạnh lưu ý không phải mọi trường hợp mắc sarcoidosis đều cần điều trị tích cực. Ở một số người, bệnh có thể ổn định hoặc tự thoái lui. Theo dõi định kỳ đóng vai trò quan trọng để đánh giá diễn tiến bệnh theo thời gian.

Bác sĩ cho hay tổn thương da dai dẳng, ho khan kéo dài hoặc khó thở tăng dần là những dấu hiệu bất thường cần được thăm khám. Phát hiện bệnh sớm giúp kiểm soát triệu chứng, hạn chế nguy cơ tổn thương cơ quan về lâu dài.

Nhật Thành

*Tên người bệnh đã được thay đổi