Tạo ‘chuyên gia’ bằng AI để giảm áp lực hối cưới từ phụ huynh

Thời gian gần đây, mạng xã hội WeChat tại Trung Quốc “nóng” với sự xuất hiện và lan truyền nhanh chóng của các tài khoản chuyên gia tâm lý ảo do trí tuệ nhân tạo (AI) tạo ra. Mục đích chính không nhằm cung cấp dịch vụ tư vấn thực tế, mà được những người trẻ tuổi sử dụng như một công cụ để thuyết phục và thay đổi quan điểm của cha mẹ trong các vấn đề gia đình, điển hình là áp lực kết hôn.

Sự việc bắt đầu thu hút chú ý từ trường hợp của Cao Mei, 38 tuổi, sống tại Trùng Khánh (Trung Quốc). Theo chia sẻ, cô thường xuyên nhận được các video mang nội dung thúc giục kết hôn từ mẹ thông qua nhóm chat gia đình. Nhằm tránh những cuộc tranh luận trực tiếp có thể dẫn đến xung đột, vào cuối tháng 1 qua, Cao Mei ứng dụng công nghệ AI để lập ra một tài khoản mang tên “Lão Triệu giảng đạo lý”.

Nhân vật Lão Triệu được AI thiết kế hình ảnh đại diện là một người đàn ông đã lớn tuổi, đi kèm phần tiểu sử tự giới thiệu là giáo sư, chuyên gia tâm lý với 30 năm kinh nghiệm và là tác giả của nhiều bài báo khoa học quốc tế. Để tối ưu hóa mức độ tiếp cận đối với nhóm người dùng lớn tuổi, nội dung trên tài khoản được trình bày theo định dạng đặc thù: sử dụng phông chữ lớn, màu sắc nổi bật, gạch chân ý chính và ngắt thành nhiều đoạn văn ngắn.

Ngay trong ngày đầu tiên hoạt động, tài khoản này đã đăng tải 18 bài viết với các tiêu đề nhắm trực tiếp vào tâm lý của phụ huynh như: “Đừng để bà mối hãm hại con bạn: Cha mẹ có con đến tuổi kết hôn phải cẩn thận” hay “Vì sao cha mẹ ưu tú không bao giờ giục con kết hôn?”… Phương thức tiếp cận này nhanh chóng ghi nhận chỉ số tương tác khổng lồ khi sau hơn một tháng, “Lão Triệu giảng đạo lý” đã thu hút hơn 200.000 lượt theo dõi, trong đó nhiều bài viết vượt mốc 100.000 lượt xem.

Bên cạnh gia tăng về số lượng người theo dõi, hiện tượng này còn kéo theo sự tham gia của một bộ phận người trẻ tuổi trên không gian mạng. Tại phần bình luận của nhiều bài viết, hàng trăm nghìn tài khoản đã đóng giả làm người lớn tuổi để bình luận những lời khen ngợi, đồng thời tự sáng tạo thêm thông tin như “giáo sư từng giảng dạy toàn cầu” nhằm củng cố tính xác thực cho nhân vật ảo này. Theo ghi nhận từ trường hợp của Cao Mei, sau khi chia sẻ các bài viết từ chuyên gia ảo vào nhóm chat, tần suất lời thúc giục lấy chồng từ gia đình cô đã giảm đi đáng kể.

Tờ Quang Minh Nhật báo (Trung Quốc) nhận định đây là phương thức giao tiếp mang tính nhượng bộ. Việc mượn danh “chuyên gia” trên mạng cho thấy người trẻ muốn tìm kiếm kênh thông tin mà thế hệ trước sẵn sàng tiếp nhận để gián tiếp bày tỏ quan điểm, qua đó tránh tranh cãi gay gắt làm ảnh hưởng đến mối quan hệ gia đình.

Ở góc độ khác, ông Tan Gangqiang, Viện trưởng Viện Tư vấn tâm lý Hiệp Hòa (Trùng Khánh), đánh giá hành động này là chiến lược giao tiếp lợi dụng tâm lý sùng bái chuyên gia của người lớn tuổi. Theo ông, dù cuối cùng cha mẹ có thể tiếp nhận quan điểm mới, nhưng niềm tin của họ đang được đặt vào nhân vật không có thật thay vì chính con cái mình.

Giới chuyên môn cũng đưa ra cảnh báo về những rủi ro đi kèm. Trong trường hợp sự thật về các tài khoản do AI tạo ra bị phát hiện, phụ huynh có thể nảy sinh tâm lý bị lừa dối, từ đó làm trầm trọng thêm những mâu thuẫn vốn có. Các chuyên gia nhấn mạnh, công nghệ có thể tạo ra những công cụ hỗ trợ truyền tải thông điệp, nhưng không thể thay thế cho sự đồng hành và hoạt động giao tiếp trực tiếp giữa các thế hệ trong gia đình.