Cơ quan công an tỉnh Bắc Ninh vừa khởi tố và bắt tạm giam chủ một cơ sở sản xuất giấm do có hành vi pha axit acetic với nước để tạo sản phẩm mang nhãn “giấm trắng 100% tự nhiên” bán ra thị trường.
Theo thông tin từ lực lượng chức năng, tại thời điểm kiểm tra, cơ sở này đang pha phụ gia thực phẩm axit acetic với nước để tạo thành sản phẩm giấm.
Tổ công tác đã tạm giữ 7.488 chai giấm trắng dung tích 0,5 lít/chai, 150kg phụ gia thực phẩm axit acetic cùng nắp chai, nhãn mác và nhiều công cụ phục vụ việc sản xuất.
Cơ quan cảnh sát điều tra Công an tỉnh Bắc Ninh công bố các quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can và ra lệnh bắt bị can để tạm giam với Nguyễn Công Khương (Ảnh: Công an tỉnh Bắc Ninh).
Trước đó, tại một số địa phương như Đà Nẵng và Ninh Bình, cơ quan chức năng cũng từng phát hiện các cơ sở sản xuất giấm bằng cách pha loãng axit acetic với nước rồi đưa ra thị trường dưới dạng giấm ăn.
Sự việc khiến nhiều người tiêu dùng lo ngại về chất lượng sản phẩm cũng như những rủi ro có thể xảy ra đối với sức khỏe khi sử dụng loại giấm được pha chế theo cách này.
Chỉ sản phẩm lên men sinh học mới được gọi là giấm
PGS.TS Trần Thượng Quảng, Phó viện trưởng Viện Khoa học và Công nghệ Sức khỏe, Đại học Bách khoa Hà Nội, cho biết theo tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12779 năm 2019, chỉ những sản phẩm được tạo ra từ quá trình sinh học mới được gọi là giấm.
“Giấm là sản phẩm lỏng có vị chua, được tạo thành từ các nguyên liệu chứa tinh bột, đường, rượu hoặc cồn thực phẩm thông qua quá trình lên men rượu và lên men axetic”, PGS Quảng cho biết.
Ông giải thích trong quá trình này, vi khuẩn axetic sẽ chuyển hóa ethanol thành axit acetic. Đây là thành phần chính tạo nên vị chua đặc trưng của giấm.
“Chỉ sản phẩm được tạo ra từ quá trình sinh học mới được gọi là giấm. Các dung dịch pha trực tiếp từ axit acetic với nước thực chất không phải giấm lên men”, vị chuyên gia nói.
Trong thực tế, axit acetic có thể được tạo ra theo hai con đường khác nhau. Một là thông qua quá trình lên men sinh học của vi khuẩn axetic. Đây là phương pháp truyền thống để sản xuất các loại giấm như giấm gạo hay giấm trái cây.
Con đường thứ hai là tổng hợp hóa học. Axit acetic có thể được sản xuất bằng phản ứng oxy hóa ethanol hoặc thông qua các quy trình hóa dầu trong công nghiệp.
Theo PGS Quảng, dù axit acetic là thành phần chính tạo vị chua của giấm, việc sử dụng axit acetic tổng hợp trong thực phẩm cần được kiểm soát nghiêm ngặt về độ tinh khiết.
Rủi ro kép từ tạp chất hóa học và vi sinh vật gây bệnh
Chuyên gia cho biết trong quá trình sản xuất axit acetic bằng phương pháp hóa học có thể xuất hiện các tạp chất như kim loại nặng, aldehyde, axit fomic hoặc dung môi còn sót lại.
Theo các tài liệu về độc chất học thực phẩm, việc tiếp xúc lâu dài với một số tạp chất hóa học có thể gây rối loạn chuyển hóa, tổn thương gan và thận hoặc ảnh hưởng đến hệ thần kinh.
Khu vực sản xuất giấm giả bị lực lượng chức năng phát hiện (Ảnh: Công an tỉnh Bắc Ninh).
Trong đó, axit fomic được xem là hợp chất có độc tính cao khi tích lũy trong cơ thể ở nồng độ lớn, tiềm ẩn nhiều nguy cơ đối với sức khỏe, trong đó có khả năng làm tăng nguy cơ ung thư nếu phơi nhiễm kéo dài.
Nguy cơ càng cao hơn nếu axit công nghiệp được pha loãng bằng nước giếng khoan chưa qua xử lý đạt quy chuẩn nước uống.
Khi đó, sản phẩm có thể bị nhiễm kim loại nặng hoặc các vi sinh vật gây bệnh như E.coli, coliform hoặc Salmonella gây ảnh hưởng kép đến sức khỏe người dùng.
Lưu ý khi chọn mua giấm trên thị trường
Theo PGS Quảng, việc phân biệt giấm lên men tự nhiên và dung dịch axit acetic pha loãng bằng cảm quan không hề dễ, đặc biệt khi sản phẩm được đóng kín trong chai.
Tuy nhiên, vẫn có một số đặc điểm có thể giúp nhận biết khi đã mở chai. Giấm lên men tự nhiên vẫn còn vi sinh vật lên men nên sau một thời gian bảo quản có thể trở nên hơi đục.
Loại giấm này thường có vị chua thanh, mùi thơm dịu đặc trưng. Màu sắc thường hơi ngả vàng hoặc ánh nâu nhạt. Khi để lâu, giấm có thể chuyển sang màu nâu sậm và xuất hiện một ít cặn dưới đáy chai.
Ngược lại, dung dịch pha từ axit acetic thường trong suốt, gần như không có cặn hay váng dù bảo quản trong thời gian dài. Độ chua của dung dịch cũng ít thay đổi theo thời gian do không có hoạt động sinh học.
Chuyên gia khuyến cáo người tiêu dùng nên lựa chọn sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, nhãn mác đầy đủ thông tin về nhà sản xuất và thành phần.
Việc sử dụng thực phẩm lên men đúng quy chuẩn không chỉ giúp bảo đảm an toàn mà còn hạn chế nguy cơ tiếp xúc với các tạp chất hóa học có thể ảnh hưởng đến sức khỏe lâu dài.
Nguồn: https://dantri.com.vn/suc-khoe/7488-chai-giam-trang-100-tu-nhien-pha-axit-acetic-chuyen-gia-canh-bao-20260316121558407.htm
