Có được ‘đóng nhờ’ bảo hiểm xã hội tại công ty người quen?

“Đóng nhờ” bảo hiểm xã hội khi không làm việc thực tế là không đúng quy định

Về vấn đề này, đại diện BHXH TP.HCM cho biết theo điểm a khoản 1 Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024, người lao động thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc là người làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn hoặc hợp đồng lao động xác định thời hạn từ đủ 01 tháng trở lên.

Quy định cũng nêu rõ: trường hợp người lao động và người sử dụng lao động thỏa thuận bằng tên gọi khác nhưng có nội dung thể hiện về việc làm có trả công, tiền lương và sự quản lý, điều hành, giám sát của một bên thì vẫn được xác định là quan hệ lao động và thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc.

Như vậy, điều kiện quan trọng để tham gia BHXH bắt buộc là phải có quan hệ lao động thực tế giữa người lao động và người sử dụng lao động.

Nếu giữa người lao động và doanh nghiệp thực tế không có quan hệ lao động, không có tiền lương và không có sự quản lý, điều hành của doanh nghiệp thì không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc theo quy định của pháp luật.

Việc lập hồ sơ tham gia BHXH bắt buộc đối với người lao động không thực tế làm việc tại đơn vị mà chỉ nhờ doanh nghiệp đăng ký tham gia để hưởng các chế độ BHXH tiềm ẩn rủi ro pháp lý, có thể bị phát hiện qua công tác thanh tra kiểm tra và bị xem xét là hành vi trục lợi quỹ BHXH khi giải quyết chế độ.

Do đó, doanh nghiệp không nên nhận “đóng nhờ” BHXH cho người quen khi không có quan hệ lao động thực tế.

Vẫn có thể tham gia BHXH tự nguyện

Theo BHXH TP.HCM, đối với những người không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc nhưng vẫn muốn tham gia BHXH để hưởng lương hưu và một số chế độ BHXH, thì tham gia BHXH tự nguyện.

Theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024, từ ngày 1-7-2025, người tham gia BHXH tự nguyện được hưởng ba chế độ gồm: hưu trí, tử tuất và trợ cấp thai sản.

Việc tham gia BHXH tự nguyện giúp người lao động tích lũy thời gian đóng để hưởng lương hưu khi về già, đồng thời được Nhà nước hỗ trợ một phần mức đóng theo quy định.

BHXH TPHCM khuyến nghị: người lao động nên tham gia BHXH đúng theo quy định của pháp luật, tránh các hình thức “đóng nhờ”, “đóng hộ” không đúng bản chất quan hệ lao động.

Tham gia đúng quy định không chỉ giúp bảo đảm quyền lợi khi giải quyết chế độ BHXH mà còn góp phần xây dựng hệ thống an sinh xã hội bền vững, minh bạch và công bằng.

Do đó, đối với trường hợp không có quan hệ lao động thực tế với doanh nghiệp, người lao động muốn hưởng lương hưu hoặc có trợ cấp thai sản khi sinh con có thể lựa chọn tham gia BHXH tự nguyện để tích lũy thời gian đóng và hưởng các chế độ theo quy định.