Tàu sân bay USS Gerald R. Ford của Mỹ tham gia chiến dịch tập kích Iran (Ảnh: Reuters).
Tổng thống Mỹ Donald Trump tuần trước tuyên bố các quốc gia vận chuyển dầu qua eo biển Hormuz, khu vực gần lãnh thổ Iran, nên tham gia đảm bảo an toàn hàng hải tại đây. Nhà lãnh đạo Mỹ kêu gọi trực tiếp Anh, Trung Quốc, Hàn Quốc, Pháp, Nhật Bản cùng một số nước khác thực hiện nhiệm vụ này.
Báo Daily Telegraph đưa tin, Thủ tướng Anh Keir Starmer từ chối điều tàu chiến đến eo biển Hormuz sau lời kêu gọi của Tổng thống Mỹ Donald Trump.
Bộ trưởng Năng lượng Anh Ed Miliband cho biết Anh đang xem xét “mọi lựa chọn” để giúp đảm bảo an ninh eo biển Hormuz. Ông không nêu chi tiết, nhưng nói rằng “có nhiều cách khác nhau mà chúng tôi có thể đóng góp” và những lựa chọn đó đang được xem xét với các đồng minh.
Một phát ngôn viên của Văn phòng Thủ tướng Anh cho biết Thủ tướng Starmer đã thảo luận với Tổng thống Trump về sự cần thiết của việc mở lại eo biển Manche để chấm dứt tình trạng gián đoạn vận tải hàng hải toàn cầu.
London được cho là đang xem xét khả năng cung cấp thiết bị không người lái dò tìm thủy lôi, nhưng hiện chưa sẵn sàng triển khai bất kỳ tàu nào.
Theo Daily Telegraph, việc London từ chối điều tàu chiến có nguy cơ làm trầm trọng thêm căng thẳng giữa Thủ tướng Starmer và Tổng thống Trump.
Trước đó, Tổng thống Mỹ đã bày tỏ sự thất vọng về việc Anh từ chối cho phép Mỹ sử dụng các căn cứ của Anh để thực hiện cuộc tấn công phủ đầu vào Iran.
Ngoại trưởng Đức Johann Wadephul cho biết Berlin không có kế hoạch tham gia vào chiến dịch quốc tế nhằm bảo vệ các tàu thương mại ở eo biển Hormuz.
“Liệu chúng tôi có sớm trở thành một bên tích cực trong cuộc xung đột này không? Không, chúng tôi không tham gia”, ông nói với đài truyền hình ARD khi được hỏi về khả năng mở rộng chiến dịch hải quân Aspides của Liên minh châu Âu (EU) đến eo biển Hormuz.
“Chúng tôi sẽ không tham gia vào cuộc xung đột này”, nhà ngoại giao Đức nhấn mạnh.
Ông Wadephul tin rằng cách duy nhất để đảm bảo an ninh ở eo biển Hormuz là tiến hành đàm phán với Iran.
Ông chỉ ra rằng chiến dịch Aspides, được khởi xướng để bảo vệ các tàu khỏi các cuộc tấn công của lực lượng Houthi ở Biển Đỏ, đã không hiệu quả.
“Đó là lý do tôi rất hoài nghi rằng việc mở rộng chiến dịch Aspides có thể mang lại an ninh lớn hơn ở eo biển Hormuz”, Ngoại trưởng Đức nói thêm.
Theo một số nguồn tin, Pháp, Đức và Hàn Quốc đều tỏ ra do dự trong việc tham gia đề xuất của Tổng thống Trump về đảm bảo an ninh tại eo biển Hormuz. Văn phòng Tổng thống Hàn Quốc cho biết: “Chúng tôi sẽ liên lạc chặt chẽ với Mỹ về vấn đề này và đưa ra quyết định sau khi xem xét kỹ lưỡng”.
Vị trí eo biển Hormuz (Ảnh: BBC).
Bộ Ngoại giao Trung Quốc một lần nữa bày tỏ lo ngại về tình hình eo biển Hormuz và cuộc xung đột đang diễn ra ở Trung Đông, nhưng không đề cập đến việc điều tàu đến giúp bảo đảm an ninh cho tuyến hàng hải quan trọng này.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Lin Jian mô tả tình hình hiện nay là “căng thẳng” và làm suy yếu sự ổn định toàn cầu.
“Trung Quốc một lần nữa kêu gọi tất cả các bên ngay lập tức ngừng các hành động quân sự, tránh leo thang căng thẳng và ngăn chặn tình trạng bất ổn khu vực, gây ra những tác động lớn hơn đối với sự phát triển kinh tế toàn cầu”, người phát ngôn nhấn mạnh.
Người phát ngôn không phản hồi câu hỏi về việc liệu Trung Quốc có nhận được bất kỳ yêu cầu nào từ Mỹ về việc điều tàu đến vùng biển xung quanh eo biển Hormuz hay không.
Khi được hỏi về việc Tổng thống Trump cho biết có thể hoãn cuộc gặp thượng đỉnh dự kiến với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho biết: “Ngoại giao cấp nguyên thủ quốc gia đóng vai trò không thể thiếu trong việc định hướng chiến lược cho quan hệ Trung Quốc – Mỹ”. Ông nói thêm rằng hai bên vẫn đang liên lạc về cuộc gặp thượng đỉnh này.
Cao ủy phụ trách chính sách đối ngoại của EU, Kaja Kallas, cho biết việc duy trì tự do đi lại ở eo biển Hormuz là “lợi ích” của châu Âu. Theo đó, các quốc gia thành viên EU sẽ thảo luận về những việc họ có thể làm để đảm bảo mục tiêu này.
“Về phía châu Âu, chúng tôi đã liên lạc với các đồng nghiệp Mỹ ở nhiều cấp độ khác nhau về vấn đề này nhưng tất nhiên, tình hình rất bất ổn”, nhà ngoại giao EU nói thêm.
Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi cho biết nước này hiện không có kế hoạch điều động tàu chiến.
“Chúng tôi chưa đưa ra bất kỳ quyết định nào liên quan đến việc điều động tàu hải quân. Hiện tại, chúng tôi đang xem xét những gì Nhật Bản có thể làm một cách độc lập trong khuôn khổ pháp luật của mình”, bà Takaichi nói trước quốc hội hôm 16/3.
Bộ trưởng Giao thông vận tải Australia Catherine King tuyên bố nước này sẽ không điều tàu đến để đảm bảo an toàn hàng hải ở eo biển Hormuz.
Bộ trưởng King nhấn mạnh Australia sẽ cung cấp máy bay cho UAE “để hỗ trợ quốc phòng”. “Nhưng chúng tôi sẽ không cử tàu đến eo biển Hormuz”, bà nhấn mạnh.
Tổng thống Trump cho biết Mỹ đã nhận được “một số phản hồi tích cực” sau khi liên hệ với các quốc gia về việc hỗ trợ đảm bảo an ninh tại eo biển Hormuz, nhưng cũng nói thêm rằng một vài nước “không muốn tham gia”. Ông từ chối nêu tên các quốc gia mà chính quyền Mỹ đã liên hệ.
Ông Trump cảnh báo NATO sẽ đối mặt với một tương lai “rất tồi tệ” nếu các đồng minh của Mỹ không hỗ trợ giải quyết cuộc khủng hoảng eo biển Hormuz.
Ngày 2/3, Thiếu tướng Ebrahim Jabari thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) cảnh báo eo biển Hormuz, nơi vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu xuất khẩu của thế giới, sẽ bị đóng cửa đối với hoạt động vận tải biển do hành động quân sự của Israel và Mỹ chống lại Iran.
Ngày 5/3, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi tuyên bố eo biển Hormuz không bị đóng cửa với các nước, ngoại trừ Mỹ, Israel và đồng minh của 2 nước này. Tuy nhiên, các tàu hàng và tàu chở dầu vẫn tránh đi qua vì lo sợ bị tấn công từ cả hai phía.
Nguồn: https://dantri.com.vn/the-gioi/them-nhieu-nuoc-phan-hoi-de-xuat-cua-my-ve-dua-tau-chien-den-gan-iran-20260316165249118.htm
