Tàu chở dầu Luojiashan neo đậu tại Muscat, Oman giữa lúc xung đột Iran bùng phát (Ảnh: Reuters).
Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent hôm 16/3 cho biết Mỹ hiện “không gặp vấn đề gì” khi một số tàu của Iran, Ấn Độ và Trung Quốc đi qua eo biển Hormuz.
“Chúng tôi đang thấy ngày càng nhiều tàu chở nhiên liệu bắt đầu đi qua (eo biển Hormuz). Các tàu của Iran bắt đầu rời đi trước, và chúng tôi để điều đó xảy ra để cung cấp (dầu) cho phần còn lại của thế giới. Chúng tôi cũng thấy các tàu của Ấn Độ đi ra… và chúng tôi tin rằng một số tàu của Trung Quốc cũng đã rời đi”, ông Bessent nói với CNBC trong một cuộc phỏng vấn.
“Hiện tượng này sẽ bắt đầu gia tăng trước khi có bất kỳ đội tàu hộ tống hay lực lượng hải quân nào xuất hiện ở Vùng Vịnh. Vì vậy chúng tôi nghĩ rằng Iran đang cho phép mở cửa eo biển để các tàu ra vào. Và hiện tại, chúng tôi thấy điều đó vẫn ổn. Chúng tôi muốn thế giới được cung cấp (dầu) đầy đủ”, ông Bessent nói thêm.
Khi được hỏi liệu chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump có sử dụng bất kỳ biện pháp nào để hạ giá dầu tăng cao cũng như giảm thiểu tác động từ xung đột, ngoài việc giải phóng kho dầu dự trữ hay không, ông Bessent nói rằng “điều đó sẽ phụ thuộc vào thời gian kéo dài của cuộc xung đột”.
Theo các nguồn tin vận tải biển và dữ liệu theo dõi tàu của Pakistan, 3 tàu chở dầu của nước này đã đi qua eo biển Hormuz trong 10 ngày qua. Điều này cho thấy Iran có thể đang cho phép một số tàu chở dầu đi qua eo biển an toàn.
Tàu chở dầu Pakistan mới nhất đi qua eo biển là tàu “Karachi”, một nguồn tin từ Tổng công ty Vận tải biển Quốc gia Pakistan (PNSC) cho biết.
Nguồn tin nhận định “nhiều khả năng” việc cho phép tàu đi qua eo biển an toàn đã được “phối hợp với phía Iran”.
Dữ liệu theo dõi tàu từ MarineTraffic cho thấy tàu chở dầu này đã đi qua eo biển vào tối 15/3, men theo bờ biển Iran.
MarineTraffic cho biết tàu chở dầu đang di chuyển trong vùng đặc quyền kinh tế của Iran và phát tín hiệu hệ thống nhận dạng tự động (AIS), “cho thấy một số lô hàng có thể đang được cho phép đi qua an toàn sau khi đàm phán”.
Qamar Cheema, giám đốc điều hành của Viện Sanober, một tổ chức nghiên cứu ở Islamabad, nói rằng Pakistan có thể đã sử dụng các kênh ngoại giao để đạt được thỏa thuận với Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran nhằm cho phép tàu của nước này đi qua eo biển.
Eo biển Hormuz, một trong những điểm nghẽn chiến lược quan trọng nhất thế giới, bình thường mỗi ngày có khoảng 100 tàu đi ra hoặc đi vào Vịnh Ba Tư. Đây là tuyến đường huyết mạch đảm bảo lưu thông cho khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu,
Kể từ khi xung đột bắt đầu nổ ra vào ngày 28/2, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran đã gần như phong tỏa eo biển Hormuz, khiến nhiều tàu chở dầu bị mắc kẹt. Việc nguồn cung bị gián đoạn đã góp phần khiến giá dầu tăng mạnh.
Tehran coi việc kiểm soát eo biển chiến lược này là một đòn bẩy trong cuộc đối đầu với Mỹ và Israel.
Trong thông điệp đầu tiên kể từ khi nhậm chức, tân Lãnh đạo Tối cao Iran Mojtaba Khamenei tuyên bố Tehran phải duy trì khả năng phong tỏa eo biển Hormuz để gây áp lực lên đối phương.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei ngày 12/3 tuyên bố các tàu nước ngoài phải phối hợp với hải quân Iran để đi qua eo biển Hormuz.
Bộ Tổng tham mưu Lực lượng vũ trang Iran cũng cho biết các tàu chở dầu và các tàu khác đi qua eo biển Hormuz hoặc nằm trong Vịnh Ba Tư phải tuân thủ quy tắc thời chiến để không trở thành mục tiêu của các cuộc tấn công nhầm lẫn.
Trong khi đó, ông Alireza Tangsiri, chỉ huy lực lượng hải quân thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, khẳng định eo biển Hormuz vẫn mở cửa và nằm dưới sự kiểm soát của Iran.
Ông Tangsiri cho biết eo biển Hormuz vẫn mở cửa cho các tàu tham gia vận tải biển quốc tế, ngoại trừ các tàu của Mỹ, Israel và các đồng minh của hai nước này.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cũng bác bỏ tuyên bố rằng Iran đã đóng cửa hoàn toàn eo biển Hormuz. Ông nói, tuyến đường này chỉ bị chặn đối với “các tàu của Mỹ và Israel, chứ không phải của các nước khác”.
Nguồn: https://dantri.com.vn/the-gioi/tau-cua-nuoc-nao-dang-duoc-di-qua-eo-bien-hormuz-20260316215526441.htm
