TP.HCM chuyển dòng kiều hối tỉ USD từ tiêu dùng sang đầu tư công nghệ

Phó chủ tịch Thường trực UBND TP.HCM Nguyễn Lộc Hà vừa ký ban hành kế hoạch thúc đẩy các chương trình tài chính thu hút nguồn lực kiều hối vào khoa học – công nghệ cho thành phố.

Theo kế hoạch, TP.HCM xác định kiều hối không chỉ là nguồn hỗ trợ đời sống mà còn có thể trở thành dòng vốn quan trọng cho phát triển. Trọng tâm là khuyến khích chuyển dịch dòng tiền từ chi tiêu cá nhân sang các lĩnh vực có giá trị gia tăng cao như công nghệ, sản xuất, năng lượng xanh và chuyển đổi số.

Trong nhiều năm, kiều hối về TP.HCM chủ yếu chảy vào tiêu dùng và bất động sản. Riêng năm 2025, lượng kiều hối chuyển về TP.HCM đạt hơn 10 tỉ USD, cao nhất từ trước đến nay. Trước yêu cầu phát triển dựa trên khoa học – công nghệ, việc tái định hướng dòng vốn này được xem là cần thiết.

Trong năm 2026, TP.HCM sẽ thí điểm các sản phẩm tài chính ưu đãi nhằm huy động tối thiểu 500 tỉ đồng từ kiều hối và các nguồn lực xã hội cho lĩnh vực khoa học – công nghệ. Đây được xem là bước khởi động để đánh giá hiệu quả mô hình và tạo niềm tin với cộng đồng kiều bào.

Sau giai đoạn thí điểm, quy mô huy động dự kiến đạt ít nhất 1.000 tỉ đồng vào năm 2027. Thành phố đặt mục tiêu mỗi năm có tối thiểu 100 doanh nghiệp được tiếp cận nguồn vốn ưu đãi để đổi mới công nghệ, chuyển đổi số.

Một điểm đáng chú ý là đề xuất thành lập Quỹ đầu tư khoa học – công nghệ từ nguồn kiều hối, với quy mô ban đầu tối thiểu 50 tỉ đồng. Quỹ hoạt động theo mô hình chuyên nghiệp, hướng đến các dự án công nghệ có tiềm năng tăng trưởng.

Thông qua quỹ này, dòng kiều hối sẽ được tập trung, thay vì phân tán, để đầu tư vào các lĩnh vực ưu tiên như trí tuệ nhân tạo, công nghệ sinh học, năng lượng tái tạo và sản xuất thông minh. Đây cũng là kênh bổ sung vốn cho doanh nghiệp công nghệ, lĩnh vực được đánh giá có nhiều tiềm năng nhưng rủi ro cao.

Song song đó, TP.HCM dự kiến triển khai các công cụ huy động như chứng chỉ tiền gửi xanh và chứng chỉ tiền gửi công nghệ, hướng đến nhà đầu tư cá nhân và kiều bào, với tiêu chí an toàn, minh bạch.

Nguồn vốn huy động sẽ được đưa vào các chương trình cho vay ưu đãi đối với doanh nghiệp sản xuất, chế biến, chế tạo có nhu cầu đầu tư công nghệ, chuyển đổi số hoặc phát triển theo hướng xanh.

Về dài hạn, TP.HCM hướng tới hình thành hệ sinh thái tài chính phục vụ khoa học – công nghệ, trong đó kiều hối trở thành nguồn vốn ổn định. Đến năm 2030, mô hình quỹ có thể phát triển theo hình thức đối tác công – tư, với sự tham gia của Nhà nước, doanh nghiệp và kiều bào.