Chén trà là nhịp cầu mở đầu mọi câu chuyện. Dù khách lạ hay người quen ghé thăm, lời chào đầu tiên thường được ủ trong hương trà. Chẳng rào trước đón sau ồn ào. Một câu mời trà cất lên, khói nóng vương vít thay cho cái bắt tay. Nó như một tín hiệu ngầm, khẽ khàng bảo rằng nơi này đủ ấm, lòng người đủ tĩnh để ngồi lại, lắng nghe nhau.
Nhớ cái thuở tã tượi mồ hôi trên cánh đồng mùa gặt, các bà các mẹ quây quần bên gốc đa đầu làng. Bát nước chè xanh hái vội ngoài rào, vò nát, ủ trong cái ấm đất sứt vòi. Nước ẩy ra màu ngai ngái, chát xít, thế mà ngụm xuống lại ngọt lịm. Chút ngọt mộc mạc ấy xua tuột đi cái hanh hao nắng gió, kéo xóm giềng xích lại gần nhau qua mươi mẩu chuyện dâu rể, mùa màng. Đời cứ thế trôi đi trơn tru qua đáy bát.
Nhìn lại dòng chảy một kiếp người, từ lúc chạm ngõ nhân gian đến ngày nằm xuống đất sâu, dường như góc nào cũng có hơi nóng của chén trà quẩn quanh. Hỷ nộ ái ố, tiệc tùng linh đình hay cạn kiệt cô đơn, người ta đều vin vào ngụm trà. Với người Việt, trà đâu chỉ để uống cho đã khát. Nó bám rễ vào tâm hồn. Đưa chén trà mời nhau là trao đi cái tình, sự nương tựa và lòng trắc ẩn, sự chân tình.
Lúc khách đến nhà, dẫu lạ dẫu quen, chưa kịp hỏi han đã nghe tiếng khua chén lách tách. Hương trà mạn bốc lên, hơi ấm ấp vào lòng bàn tay gỡ tung mọi rào cản, ngượng ngùng.
Chẳng biết tự bao giờ, thứ nước sóng sánh màu mật ấy lại hóa thành một người tri kỷ câm lặng. Trà cứ ngồi đó, nhả khói, lắng nghe mọi thăng trầm giông bão, gom nhặt từng hỉ nộ ái ố để dệt thành tấm áo cuộc đời vạn trạng
Mấy ánh mắt e ấp của đám trai gái ngày dạm ngõ cũng mượn cớ khay trà mà tình tự. Ngày rước dâu, chén trà dâng lên bàn thờ gia tiên, chứng giám cho lời thề bách niên giai lão. Trà hoan hỉ san sẻ những nụ cười viên mãn.
Nhỏ xíu lọt thỏm trong lòng bàn tay, chén trà gánh trọn cái nồng hậu hiếu khách. Người Việt mình mượn vị chát ngọt mộc mạc ấy để nắn nót nếp giao đãi thâm sâu. Cứ thế, ngụm nước ấm nóng lặng lẽ ướp hương cho mọi cuộc hạnh ngộ, cất giữ chúng thành dăm ba mảnh ký ức khó quên.
Trà cũng lặng lẽ ngồi chung với những giọt nước mắt cạn kiệt. Đêm vắng, bộn bề trắc trở đổ sập xuống vai, ta lại lụi cụi đun nước. Một ấm, một chén, một mình.
Ngồi thưởng trà cùng nhau – chính là phút buông xuống bao lo toan, bận rộn để kết nối, bồi đắp những sự thấu hiểu và yêu thương.
Nước sôi dội thẳng vào đám lá khô cong. Những búp trà trồi sụt, ngụp lặn, xoay vòng y hệt kiếp nhân sinh đang loay hoay tìm bến đỗ. Ngậm đủ nước, lá trà mềm ra, từ từ hạ mình lắng xuống đáy, ngoan ngoãn nhả hết thảy cái đắng đót, bùi ngọt cho đời.
Trà là nơi tụ hội những tinh hoa của đất trời và của lòng người.
Đến khi hơi thở cuối cùng trút xuống, tiếng kèn đám hiếu nỉ non, người ở lại khom lưng dâng lên linh cữu một tuần trà nhạt. Khói nhang lẩn vào khói trà, tiễn một xác phàm về đất. Bã trà hắt ra gốc cây, rũ bỏ kiếp lá, lặng lẽ mục rữa để ủ cho những mầm non bung nở. Kiếp người dẫu rực rỡ vinh hoa hay hiu hắt bẽ bàng, rốt cuộc cũng vẹn tròn, bình thản mà tàn đi, y như một ấm trà vừa cạn nước.
Trà chảy từ đời thực vào tận ngóc ngách tâm hồn. Bao nhiêu tâm sự, những lúc sum vầy hay dăm bận chênh vênh, người ta trút cả vào ấm đất. Nước sôi dội xuống, bọc lấy sự tĩnh tại, lòng sắt son và cái tình bao dung của người Việt.
Bưng chén trà lên, ta như cầm trên tay một nếp sống an yên, tĩnh lặng mỉm cười trước mọi khúc quanh gồ ghề của kiếp người.
(Bài dự thi cuộc thi “Cảm tưởng về cà phê – trà Việt” năm 2026 thuộc chương trình “Tôn vinh cà phê – trà Việt” lần 4 do Báo Người Lao Động tổ chức).
Nguồn: https://nld.com.vn/mot-am-tra-tron-kiep-nguoi-19626031518105916.htm
