Kẹt đường sang châu Âu, doanh nghiệp xuất khẩu tìm cách bán hàng về nội địa

Doanh nghiệp xoay xở tìm đầu ra khi đơn hàng xuất khẩu đình trệ

Mới đây, anh Trần Doãn Hùng, đại diện Công ty TNHH Cỏ May Đức Hùng (xã Ba Đình, Thanh Hóa), cho biết doanh nghiệp gặp một tình huống phát sinh ngoài dự tính liên quan đến căng thẳng quân sự tại Trung Đông.

Theo đó, một đối tác nước ngoài đã đặt sản xuất lô hàng giỏ lục bình đan cói hoa thị – dòng sản phẩm thủ công phục vụ trang trí nội thất, thường được sử dụng để đựng chậu cây hoặc đồ dùng trong không gian sống. Lô hàng này dự kiến xuất khẩu sang Đức và một số thị trường châu Âu.

Tuy nhiên, khi toàn bộ sản phẩm đã hoàn thiện, những biến động địa chính trị khiến chi phí logistics và thương mại tăng cao, buộc đối tác phải tạm dừng kế hoạch nhập khẩu. “Khách hàng sau đó đề nghị tôi hỗ trợ bán lại lô hàng tại Việt Nam với mức giá vốn ưu đãi để thu hồi một phần chi phí”, anh Hùng chia sẻ.

Để xử lý lượng hàng tồn, doanh nghiệp buộc phải chuyển hướng sang thị trường nội địa bằng cách tận dụng các nền tảng mạng xã hội để tìm kiếm khách hàng lẻ. Tuy nhiên, việc chuyển đổi từ mô hình bán buôn xuất khẩu sang bán lẻ trong nước không hề đơn giản, khi phát sinh thêm nhiều khâu như marketing, vận chuyển nhỏ lẻ và chăm sóc khách hàng, kéo theo chi phí gia tăng và hiệu quả chưa như kỳ vọng.

Xuất khẩu điều đối mặt rủi ro do những biến động tại khu vực Trung Đông (Ảnh: Huân Trần).

Không chỉ lĩnh vực thủ công mỹ nghệ, nhiều doanh nghiệp trong ngành nông sản xuất khẩu cũng đang chịu áp lực tương tự. Các mặt hàng có thị trường tiêu thụ lớn tại Trung Đông như hồ tiêu, gia vị hay điều nhân đều bị ảnh hưởng khi khu vực này rơi vào bất ổn kéo dài, khiến nhu cầu nhập khẩu suy giảm.

Ông Cao Thúc Uy, Giám đốc Công ty TNHH Cao Phát, cho biết ngành chế biến điều đang phải đối mặt với nhiều rủi ro khi thị trường tiêu thụ toàn cầu có dấu hiệu chững lại. Theo ông, chi phí sản xuất không chỉ nằm ở nguyên liệu mà còn bao gồm hàng loạt yếu tố khác như bao bì, thùng carton và các vật tư phục vụ đóng gói. Trong khoảng một thập kỷ qua, tổng chi phí đầu vào đã tăng đáng kể, làm giảm biên lợi nhuận của doanh nghiệp.

Trong khi đó, xung đột tại Trung Đông tiếp tục gây gián đoạn hoạt động thương mại quốc tế. Đây là khu vực chiếm khoảng 10-12% nhu cầu tiêu thụ điều nhân toàn cầu, nên nếu tình hình bất ổn kéo dài, nhu cầu có thể sụt giảm mạnh, tác động trực tiếp đến các doanh nghiệp xuất khẩu.

“Nhà máy của tôi nếu vận hành đúng công suất có thể chế biến khoảng 6.000 tấn điều thô mỗi tháng. Với giá nguyên liệu hiện nay, chỉ riêng chi phí mua điều thô đã lên tới hàng chục tỷ đồng, nếu thị trường đảo chiều thì rủi ro rất lớn”, ông Uy cho biết.

Bên cạnh đó, chi phí nhiên liệu tăng cao cũng tạo thêm áp lực đáng kể. Ông Uy cho hay việc đảm bảo nguồn dầu phục vụ vận hành máy móc ngày càng khó khăn. “Trước đây mỗi năm tôi đổ khoảng 20.000 lít dầu cho hệ thống máy móc, nhưng năm nay việc mua dầu rất khó, phải đi từng cây xăng nhỏ lẻ. Chi phí vận chuyển từ cửa khẩu về nhà máy cũng tăng mạnh do giá nhiên liệu tăng”, ông Uy nói.

Đáng chú ý, ngay cả với những đơn hàng đã được thanh toán trước từ các thị trường như Thổ Nhĩ Kỳ hay Israel, doanh nghiệp vẫn phải cân nhắc kỹ lưỡng trước khi giao hàng do lo ngại rủi ro trong quá trình vận chuyển.

Trước hàng loạt thách thức, nhiều doanh nghiệp buộc phải chủ động giảm công suất, thận trọng khi ký kết hợp đồng mới và tìm kiếm thêm kênh tiêu thụ trong nước nhằm giảm áp lực tồn kho, duy trì dòng tiền và ổn định hoạt động sản xuất kinh doanh trong giai đoạn nhiều biến động.

Doanh nghiệp siết chặt phòng ngừa rủi ro khi chuỗi logistics toàn cầu biến động

Trong bối cảnh chuỗi logistics toàn cầu tiếp tục chịu tác động từ các điểm nóng địa chính trị, đặc biệt là khu vực Trung Đông, các hiệp hội ngành hàng đang liên tục phát đi cảnh báo, khuyến nghị doanh nghiệp nâng cao mức độ thận trọng nhằm hạn chế rủi ro trong hoạt động thương mại quốc tế.

Hiệp hội Hồ tiêu và Cây gia vị Việt Nam khuyến cáo doanh nghiệp tạm thời không thực hiện các giao dịch mới với đối tác tại những khu vực có rủi ro cao (Ảnh: Huân Trần).