Khối u hiếm thực ra không hề hiếm
Tại phiên thảo luận Sarcoma, Ung thư phúc mạc và Khối u hiếm (SPRinT) trong khuôn khổ Hội nghị Ung thư bề mặt phúc mạc SingHealth lần thứ 3 tại Singapore, PGS Johnny Ong – Trưởng khoa, bác sĩ tư vấn cấp cao Khoa Sarcoma, Ung thư phúc mạc và khối u hiếm, Phân khoa Phẫu thuật và Ung thư phẫu thuật, Bệnh viện Đa khoa Singapore và Trung tâm Ung thư Quốc gia Singapore – cho biết các khối u hiếm có tỷ lệ mắc khoảng 6/100.000 dân.
Tuy nhiên, khi gộp tất cả các loại khối u không thuộc nhóm phổ biến, chúng chiếm 20-25% tổng số ca ung thư.
Theo chuyên gia này, nếu xét về số ca bệnh được phát hiện thì thực tế, chúng không hiếm, và việc chẩn đoán cũng như điều trị chúng rất quan trọng.
“Khi nhận ra nhu cầu điều trị cho nhóm bệnh nhân lớn này, chúng tôi đã thành lập đơn vị Sarcoma, ung thư phúc mạc và khối u hiếm. Nhiều bác sĩ nội trú và nghiên cứu sinh từ nhiều nơi trên thế giới, bao gồm Việt Nam và các nước phương Tây đã kết nối, trao đổi để học hỏi, chia sẻ kinh nghiệm về điều trị các khối u hiếm”, PGS Johnny Ong cho biết.
PGS Johnny Ong nhấn mạnh, lần phẫu thuật đầu tiên là quan trọng nhất trong việc điều trị ung thư (Ảnh: BTC).
Ba nhóm bệnh phổ biến nhất gồm: Sarcoma, ung thư phúc mạc và ung thư da. Ngoài ra, các khối u đường tiêu hóa hoặc khối u ổ bụng giai đoạn tiến triển cũng thường được chuyển đến khi bệnh trở nên phức tạp.
Ví dụ với khối u sau phúc mạc, bệnh nhân có thể đến khám với một khối u lớn trong ổ bụng. Sau chụp chiếu, nếu gặp bác sĩ tiết niệu, khối u có thể được nghĩ là ung thư thận; nếu gặp bác sĩ phẫu thuật đại trực tràng, có thể được cho là ung thư đại tràng. Tuy nhiên, nhiều trường hợp nguồn gốc không rõ ràng vì khoảng 1/4 là khối u hiếm. Sau sinh thiết, các bác sĩ thường phát hiện những khối u rất khó phân loại.
“Việc điều trị các bệnh nhân này không chỉ là phẫu thuật, mà còn liên quan đến nhiều yếu tố khác như: điều trị nội khoa, hỗ trợ xã hội và hỗ trợ tài chính. Vì vậy, cần một nỗ lực đa chuyên khoa. Nhưng cần nhấn mạnh, lần phẫu thuật đầu tiên là quan trọng nhất trong việc điều trị ung thư. Nếu phẫu thuật không triệt để và còn sót khối u, việc điều trị sau đó sẽ rất khó khăn”, PGS Johnny Ong chia sẻ.
Một loại bệnh khác là ung thư phúc mạc, chúng tôi gọi đây là “mẹ của mọi loại ung thư”. Lý do là vì bất kỳ cơ quan nào trong ổ bụng, như dạ dày, đại tràng, buồng trứng đều có thể di căn tới phúc mạc. Phúc mạc giống như một túi nhựa. Khi tế bào ung thư lan vào đây, chúng tạo thành ung thư phúc mạc.
Theo PGS Johnny Ong, Hội nghị Ung thư phúc mạc của SingHealth (SPSOC) quy tụ các chuyên gia ung thư đa chuyên khoa và nhà nghiên cứu từ nhiều quốc gia châu Á – Thái Bình Dương như Việt Nam, Indonesia, Malaysia, Ấn Độ, Bangladesh, Philippines, Hàn Quốc và Singapore để thảo luận những tiến bộ mới nhất trong quản lý ung thư bề mặt phúc mạc.
Các chuyên gia đã trao đổi các góc nhìn lâm sàng, chia sẻ những bằng chứng khoa học mới nổi và thảo luận về các mô hình chăm sóc đang phát triển trong điều trị các bệnh ung thư phúc mạc phức tạp.
Từ kinh nghiệm điều trị Sarcoma, ung thư phúc mạc và các khối u hiếm, PGS Johnny Ong cho rằng thách thức lớn nhất là nhận thức. Theo ông, dù được gọi là hiếm, khi cộng lại các khối u này chiếm tỷ lệ đáng kể, vì vậy bệnh nhân nên được điều trị với bác sĩ giàu kinh nghiệm.
“Nếu không nhận thức đúng, bệnh nhân thường phải đi qua nhiều bác sĩ và chỉ được chuyển đến khi bệnh đã tiến triển nặng. Vì vậy, cần tăng cường kết nối từ bác sĩ đa khoa đến các chuyên gia quốc tế để nâng cao hiệu quả chăm sóc”, PGS Johnny Ong nói.
Ung thư ở người trẻ: Đừng chủ quan với triệu chứng
Chia sẻ tại phiên Ung thư ở thanh thiếu niên và người trẻ, Trợ lý Giáo sư lâm sàng Eileen Poon, bác sĩ tư vấn cấp cao Khoa Ung bướu nội khoa, Trung tâm Ung thư Quốc gia Singapore (NCCS), cho biết cú sốc khi nhận chẩn đoán ung thư ở bệnh nhân trẻ thường rất lớn.
Ung thư ở người trẻ thường không có dấu hiệu cảnh báo rõ ràng mà biểu hiện bằng những triệu chứng kéo dài. Bà kể về trường hợp bệnh nhân 15 tuổi, 5 lần đi khám vì đau đầu gối và được chẩn đoán bong gân, viêm hoặc nhiễm trùng. Chỉ khi cơn đau kéo dài và đầu gối sưng to, chụp X-quang mới phát hiện khối u. Theo bà, điều này cho thấy cần cảnh giác với các triệu chứng dai dẳng.
Một số biểu hiện khác có thể gồm khó thở (do lymphoma phát triển nhanh), khối u ở tay chân gây khó đi lại, hoặc đau đầu kéo dài do khối u di căn lên não. Triệu chứng rất đa dạng, tùy loại ung thư và giai đoạn bệnh.
Theo Trợ lý Giáo sư lâm sàng Eileen Poon, các triệu chứng kéo dài không nên bị xem là bình thường (Ảnh: BTC).
Theo chuyên gia, giáo dục cộng đồng là rất cần thiết để người trẻ hiểu rằng nếu triệu chứng kéo dài hơn một tuần, nên đi khám. “Đó có thể là một lần khám không cần thiết, nhưng ít nhất giúp loại trừ nguy cơ nghiêm trọng”, bà nói.
Hiện nay vẫn chưa xác định rõ nguyên nhân khiến người trẻ mắc ung thư. Nhiều bệnh nhân không có tiền sử gia đình, nhưng có thể liên quan đến các yếu tố như hút thuốc lá thụ động, thay đổi chế độ ăn, lối sống hoặc cân nặng.
Tại NCCS, mỗi năm có khoảng 400–500 người trẻ được chẩn đoán ung thư lần đầu. Trong giai đoạn 2018–2021, hơn 6.000 bệnh nhân trẻ đã đến điều trị tại trung tâm.
Để nâng cao nhận thức, NCCS đã thành lập Liên minh quốc tế AYA tại châu Á. Theo bà Poon, trên mạng xã hội thường thấy câu chuyện về trẻ nhỏ mắc ung thư, nhưng ít khi thấy người trẻ trưởng thành chia sẻ hành trình điều trị.
Bà kể về trường hợp bệnh nhân 28 tuổi, lẽ ra đang ở độ tuổi đẹp nhất của cuộc đời, phải nằm viện gần 4 tháng và trải qua 6 đợt hóa trị do ung thư xâm lấn xương hông. “Đôi khi các con số thống kê không phản ánh hết tác động thực sự của căn bệnh”, bà nói.
Chuyên gia khuyến cáo gia đình cần chú ý khi người trẻ có dấu hiệu bất thường như sụt cân không rõ nguyên nhân, sốt kéo dài, thay đổi thói quen sinh hoạt hoặc học tập sa sút. Các triệu chứng kéo dài không nên bị xem là bình thường.
Một số loại ung thư như ung thư đại trực tràng cũng đang có xu hướng gia tăng ở người trẻ. Nếu xuất hiện thay đổi thói quen đại tiện, táo bón xen kẽ tiêu chảy hoặc có máu trong phân, người bệnh nên đi khám sớm. Phát hiện sớm có thể cứu sống người bệnh.
Theo bà Eileen Poon, hiện chưa có xét nghiệm dự đoán ung thư ở người trẻ được khuyến cáo sử dụng rộng rãi. Vì vậy, tiền sử gia đình, sự cảnh giác và nhận biết các dấu hiệu bất thường của cơ thể vẫn là yếu tố quan trọng nhất. Điều quan trọng là truyền tải thông điệp rằng các triệu chứng kéo dài không phải là điều bình thường.
Chia sẻ bên lề hội thảo với phóng viên Dân trí, một bác sĩ ung bướu của Việt Nam cho biết, tại Việt Nam, tỷ lệ ung thư cũng trẻ hóa, đặc biệt với các bệnh lý ung thư đường tiêu hóa. Qua hội nghị này, bác sĩ của Việt Nam đã được cập nhật thêm kiến thức về điều trị ung thư, đặc biệt với nhóm bệnh ác tính của phúc mạc, ung thư di căn phúc mạc.
Ví dụ phương pháp Hipec (hóa trị trong phúc mạc tăng nhiệt), kết quả cho thấy tăng tỷ lệ sống tại thời điểm 3 năm cho nhóm ung thư đại tràng di căn phúc mạc lên đến 97%.
Phương pháp này cũng đã được Bộ Y tế Việt Nam phê duyệt điều trị cho các bệnh nhân ung thư.
Các bác sĩ chuyên khoa ung bướu đến từ nhiều quốc gia cũng được tiếp cận thêm các công nghệ điều trị mới, trong đó có điều trị bằng proton.
“Với các thuốc điều trị bệnh ung thư, Việt Nam cũng có thuốc tương đương như các nước, với chi phí điều trị rẻ hơn, trình độ bác sĩ ngang bằng, với tỷ lệ điều trị ung thư thành công ngày càng cao khi phát hiện sớm. Tuy nhiên, có một thực tế vẫn có khoảng cách về máy móc, trang thiết bị, nhưng trong tương lai gần, chắc chắn các trang thiết bị sẽ được bổ sung, nâng cấp”, bác sĩ chia sẻ.
Nguồn: https://dantri.com.vn/suc-khoe/chuyen-gia-dieu-tri-ung-thu-lan-phau-thuat-dau-tien-la-quan-trong-nhat-20260317093412153.htm
