Doanh nghiệp, hiệp hội đưa loạt thách thức do xung đột ở Trung Đông tới Bộ Công Thương

Ông Phan Văn Chinh cho biết giá xăng dầu từ mức 50-60 USD đã tăng lên 70-80 USD. Có lúc giá chạm mốc 120 USD/thùng, xấp xỉ mức đỉnh lịch sử 148 USD vào năm 2011-2012. 

Đáng chú ý, nhiên liệu phục vụ bay đã tăng từ 87 USD lên gấp đôi, hiện khoảng 187 USD/thùng. Sự tăng giá này tác động rất tiêu cực đến hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.

“Thực tế chúng ta đang đối mặt với sự tác động cộng hưởng qua ba vòng, vòng một là tác động trực tiếp đến ngành vận tải và các ngành sử dụng trực tiếp xăng dầu. Vòng hai là tác động đến các ngành sử dụng sản phẩm đầu ra của các ngành ở vòng một. Ví dụ trong nông nghiệp, giá phân bón tăng lên sẽ tác động trực tiếp vào chi phí vật tư và giá thành đầu ra.

Trong lĩnh vực phân phối, chi phí vận tải tăng sẽ tác động đến giá bán và nguyên liệu đầu vào của các công đoạn tiếp theo. Vòng ba là tác động trực tiếp đến người tiêu dùng cuối cùng”, ông Chinh nhận định.

Ông Vũ Đình Tuấn, đại diện Đạm Cà Mau, cho biết Trung Đông là khu vực có nguồn cung phân bón rất lớn cho thị trường thế giới. Riêng về ure, khu vực này cung cấp khoảng 25 triệu tấn/năm, chiếm khoảng 33% thị phần toàn cầu. Thời gian qua, giá phân bón thế giới đã điều chỉnh rất mạnh, tại một số khu vực, giá tăng khoảng 60%, hiện ở Trung Đông giá đã lên khoảng 700 USD/tấn.

Mức giá này tương đương khoảng 19.000 – 20.000 đồng/kg ure tại thị trường Việt Nam. Con số này cao hơn nhiều so với giá thị trường trong nước.

“Về đầu vào, khi giá dầu tăng 10 USD, chi phí sản xuất của Đạm Cà Mau sẽ tăng thêm khoảng 525 tỉ đồng”, doanh nghiệp cho biết. 

Ngoài ra giá xăng dầu còn ảnh hưởng mạnh đến chi phí logistics, chi phí vận tải quốc tế đã tăng khoảng 20-30% trong vài tuần qua. Các doanh nghiệp logistics trong nước cũng điều chỉnh tăng giá khoảng 15-20% tùy đơn vị.

Ngoài ra nguồn cung một số loại phân bón mà Việt Nam phụ thuộc nhập khẩu như kali hay DAP đang gặp khó khăn, điều này khiến giá các mặt hàng này tăng rất cao.

Hoạt động xuất nhập khẩu gặp khó vì giá cước

Tại buổi làm việc, ông Nguyễn Văn Nghiệm, Tổng thư ký Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA), cho biết các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long đang bước vào vụ thu hoạch lúa đông xuân chính.

Tuy nhiên do chiến sự Trung Đông phức tạp, nguồn nhiên liệu cung ứng cho sản xuất lúa gạo đang gặp khó khăn. 

Cụ thể, dầu DO phục vụ tàu ghe vận tải và máy thu hoạch đang thiếu hụt cục bộ tại một số khu vực, đặc biệt các địa phương vùng sâu vùng xa, khu vực biên giới tại các tỉnh Đồng Tháp, Kiên Giang…

Bên cạnh đó, giá lúa hiện nay đang có chiều hướng đi xuống khi lúa gạo thơm chỉ còn dao động khoảng 5.600 – 5.800 đồng/kg, giảm khoảng 8-10%.

“Hiện nay giá dầu tăng khiến chi phí logistics tăng ước tính 20-30%. Tính ra giá mỗi kg lúa phải gánh thêm ít nhất 30 đồng, tương đương 30.000 đồng/tấn, gây áp lực lớn cho doanh nghiệp thu mua. Đặc biệt cước tàu đi tuyến Trung Đông đang tăng phi mã, trước đây cước sang các cảng như Jebel Ali hay Sharjah khoảng 900-1.000 USD/container, thì nay đã lên tới 3.000-4.000 USD.

Mức cước tăng gấp 3 – 4 lần bao gồm cả phụ phí rủi ro chiến tranh. Do giá trị lúa gạo trên mỗi container không cao nên chi phí này ảnh hưởng cực lớn đến lợi ích của doanh nghiệp”, ông Nghiệm nói.

Trong khi đó, đại diện Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP) cho biết thời gian vận chuyển hàng hóa đi Mỹ và các nước châu Âu kéo dài thêm từ 10 – 14 ngày so với trước đây.

Một số tuyến đường tại Trung Đông đã bắt đầu đóng cảng hoặc không thể cập cảng. Hàng hóa đến Tây Âu hoặc Trung Đông hiện phải cập cảng vào Ai Cập rồi đi đường bộ về. Về chi phí, các hãng tàu thông báo giá cước container xuất khẩu đã tăng từ 2.000-4.000 USD/ container, giá vận chuyển trong nước cũng tăng 500.000 đồng/container.

Đại diện Hiệp hội Da – giày – túi xách Việt Nam cho biết chi phí logistics đã tăng 15%, nguyên vật liệu có gốc từ dầu mỏ đã tăng 30%, trong khi các doanh nghiệp đã ký chốt giá với khách hàng từ trước, điều này dẫn đến nhiều khó khăn, nguy cơ thua lỗ, thậm chí giờ có tiền cũng không nhập được nguyên liệu.

Trong khi đó, chia sẻ tại buổi làm việc, đại diện WinCommerce cho biết trước tác động giá đầu vào, phần lớn nhà cung cấp đề xuất tăng giá bán lên 5-20% đối với hàng thiết yếu, thực phẩm, có nhà cung cấp đã chọn ngưng cung cấp hàng khi thấy giá bán chưa được điều chỉnh tăng.

Theo nhiều siêu thị, trước biến động lớn của giá đầu vào và đề xuất tăng giá bán của hầu hết các nhà cung cấp, khả năng sẽ phải chọn điều chỉnh tăng giá bán.