Mỹ kêu gọi lập liên minh để mở lại eo biển Hormuz (Ảnh: US Navy).
Tổng thư ký NATO Mark Rutte ngày 18/3 cho biết, eo biển Hormuz cần phải được mở lại và các đồng minh đang phối hợp để xác định cách thức tốt nhất nhằm đạt được điều đó.
Ông Rutte nhấn mạnh cam kết tập thể của liên minh trong việc khôi phục việc đi lại an toàn qua tuyến đường thủy chiến lược này.
“Tôi đã liên lạc với nhiều đồng minh. Tất cả chúng tôi đều đồng ý rằng eo biển này phải được mở lại”, ông Rutte cho biết trong cuộc họp báo cùng Bộ trưởng Quốc phòng Na Uy Tore Sandvik và Ngoại trưởng Espen Barth Eide trong chuyến thị sát một cuộc tập trận NATO do Na Uy dẫn đầu.
Ông nói thêm: “Và theo những gì tôi biết, các đồng minh đang phối hợp với nhau, thảo luận về cách thực hiện, đâu là phương án tốt nhất? Họ đang cùng nhau làm việc để tìm ra hướng đi”.
Ông Rutte cũng nhắc lại, Iran không được phép phát triển năng lực hạt nhân hoặc tên lửa đạn đạo, nhấn mạnh liên minh cam kết đảm bảo các mối đe dọa này bị suy giảm nghiêm trọng.
Eo biển Hormuz đã trở thành tâm điểm lo ngại toàn cầu về năng lượng kể từ khi Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố đóng cửa phần lớn tuyến đường này nhằm đáp trả các cuộc tấn công của Mỹ và Israel.
Trước khi xung đột nổ ra, khoảng 20 triệu thùng dầu mỗi ngày đi qua eo biển này. Sự gián đoạn đã đẩy giá dầu tăng cao.
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã kêu gọi các đồng minh, đối tác tham gia vào một liên minh điều tàu chiến đến hộ tống các tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz. Đầu tuần này, ông nói rằng “nhiều quốc gia” đang chuẩn bị hỗ trợ Mỹ trong việc mở lại tuyến đường thủy, nhưng không nêu tên cụ thể do lo ngại họ có thể trở thành mục tiêu của Iran.
Tuy nhiên, một số quốc gia châu Âu, bao gồm Đức, Italy, Anh và Bỉ, đã từ chối lời kêu gọi của Mỹ về việc triển khai lực lượng hải quân tại eo biển, nhấn mạnh họ không có ý định tham gia quân sự vào cuộc xung đột đang leo thang với Iran.
Trước đó, Tổng thống Donald Trump bày tỏ sự thất vọng khi NATO và nhiều đồng minh từ chối hỗ trợ, nhấn mạnh Mỹ có thể đơn phương hành động tại eo biển Hormuz.
“Mỹ đã hỗ trợ NATO rất nhiều trong những năm qua. Tôi tưởng rằng khi nhận được lời đề nghị, họ sẽ nói sẵn sàng gửi vài tàu rà phá thủy lôi. Điều đó không tốn kém nhiều nhưng họ đã không làm vậy”, ông Trump phát biểu hôm 17/3.
Ông khẳng định Mỹ có thể tự mình xử lý tình hình. “Chúng tôi thực sự không cần bất kỳ sự giúp đỡ nào”, ông nói và cho rằng đây là “phép thử lớn” đối với NATO và cảnh báo liên minh này đang mắc “sai lầm rất nghiêm trọng”.
Căng thẳng tại Trung Đông đã leo thang kể từ khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch tấn công chung nhằm vào Iran vào ngày 28/2, khiến khoảng 1.400 người thiệt mạng cho đến nay, trong đó có cựu Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei.
Iran đã đáp trả bằng các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái và tên lửa nhằm vào Israel, cũng như Jordan, Iraq và các quốc gia Vùng Vịnh, những nơi mà Iran cho là có sự hiện diện của quân đội Mỹ. Các cuộc taasn công này gây thương vong và thiệt hại cơ sở hạ tầng, đồng thời làm gián đoạn thị trường toàn cầu và hoạt động hàng không.
Vị trí eo biển Hormuz (Ảnh: BBC).
Nguồn: https://dantri.com.vn/the-gioi/nato-tim-cach-mo-lai-eo-bien-hormuz-sau-keu-goi-cua-tong-thong-trump-20260319043307546.htm
