Lái ô tô hybrid leo dốc cao, vì sao không nên dùng chế độ số B?

Khác với ô tô động cơ đốt trong, trên một số ô tô đời mới hiện nay, đặc biệt là ô tô hybrid hay xe điện, còn có chế độ số B thường ký hiệu bằng chữ B. Tuy nhiên, thực tế nhiều người dùng ô tô không hề biết ý nghĩa, tác dụng hoặc hiểu lầm… dẫn đến việc sử dụng không phù hợp trong một số tình huống như lái ô tô hybrid leo dốc cao.

Việc sử dụng số B không phù hợp trong một số tình huống lái xe có thể ảnh hưởng đến hiệu quả vận hành cũng như an toàn của người dùng. Mới đây, truyền thông Thái Lan đã đưa tin về vụ tai nạn xảy ra với người điều khiển ô tô hybrid leo đèo, dốc ở tỉnh Phetchabun, thuộc khu vực miền bắc Thái Lan khiến xe bị lật. Nguyên nhân một phần xuất phát từ việc tài xế thiếu kinh nghiệm xử lý và chọn chế độ lái không phù hợp khi điều khiển ô tô hybrid leo dốc.

Sau vụ việc này, trên một số diễn đàn, hội nhóm người dùng ô tô, đã có ý kiến thắc mắc về việc “Khi lái ô tô hybrid lên dốc cao, nên chuyển sang số B hay vẫn để số D và nhấn nút chuyển sang chế độ ưu tiên công suất vận hành (như Sport)? Thực tế, đây cũng là câu hỏi được nhiều tài mới chưa thực sự hiểu rõ về chế độ số B quan tâm.

Chế độ số B trên ô tô thực chất là gì?

Để trả lời câu hỏi trên, trước hết cần phải hiểu rõ về chế độ số B trên ô tô. Khác với hộp số tự động truyền thống, chế độ B trên ô tô hybrid không phải là “số thấp” để leo dốc hay vượt địa hình. B thực chất là viết tắt của Brake.

Khi sử dụng số B, hộp số sẽ giảm cấp để tăng lực hãm từ động cơ, giúp giảm tốc độ xe mà không cần đạp phanh quá nhiều. Thông thường, chế độ số B có hai chức năng chính. Đầu tiên là phanh động cơ, theo đó khi chuyển sang số B và nhấc chân khỏi bàn đạp ga, xe sẽ chậm hơn đáng kể so với bình thường ở số D vì động cơ hoặc động cơ điện tạo ra lực cản đối với chuyển động quay của bánh xe, giúp làm xe chậm lại mà không cần phải đạp phanh thường xuyên.

Bên cạnh đó, trên ô tô hybrid hay ô tô điện số B còn có chức năng phanh tái tạo. Trong khi động cơ điện làm chậm xe, nó hoạt động như một máy phát điện bằng cách chuyển đổi năng lượng để sạc cho bộ pin, giúp xe tiết kiệm năng lượng hơn.

Vì sao không nên dùng số B khi leo dốc?

Cần lưu ý, số B không phải là hoạt động tương tự số S (thể thao). Số S được thiết kế để kéo vòng tua máy cao hơn giúp xe tăng tốc tốt hơn, trong khi số B chủ yếu tập trung vào giảm tốc.

Trong trường hợp leo dốc ô tô cần mô-men xoắn và công suất lớn hơn. Do đó, nếu để cần số ở chế độ B, hệ thống hybrid ưu tiên khả năng hãm và thu hồi năng lượng, khiến xe bị “ghì” lại ngay cả khi người lái không đạp phanh. Bên cạnh đó, việc sử dụng chế độ B khi lái ô tô hybrid leo dốc khiến xe phản ứng ì hơn, động cơ xăng phải làm việc nhiều hơn để bù lại lực hãm từ mô-tơ điện. Điều này không những làm giảm hiệu suất vận hành mà còn khiến mức tiêu thụ nhiên liệu tăng lên.

Ngoài ra, trong một số tình huống, hệ thống điều khiển có thể giảm sự hỗ trợ của mô-tơ điện, buộc động cơ đốt trong phải gánh phần lớn tải trọng khi lên dốc. Về lâu dài, thói quen này có thể ảnh hưởng đến độ bền của động cơ và hệ truyền động.

Lái ô tô hybrid leo dốc cao chọn chế độ nào phù hợp?

Trên thực tế, hầu hết các mẫu xe hybrid hiện nay đều được lập trình thông minh, có thể tự điều chỉnh tỷ số truyền và phân bổ lực kéo phù hợp khi leo dốc ở chế độ D (Drive). Việc can thiệp bằng cách chuyển sang số B là không cần thiết.

Theo khuyến cáo của nhà sản xuất cũng như các tài xế có kinh nghiệm, khi leo đèo dốc bằng ô tô hybrid, người lái chỉ cần để cần số ở chế độ số D, kết hợp kiểm soát chân ga hợp lý. Trong trường hợp dốc cao, tải nặng hoặc cần sức kéo lớn, có thể sử dụng chuyển sang các chế độ lái ưu tiên công suất, lực kéo (như Sport) để tăng độ nhạy chân ga. Còn chế độ B chỉ nên dùng khi đổ dốc dài liên tục, nhằm hỗ trợ hãm tốc và bảo vệ hệ thống phanh.