VKS: Các bị cáo vụ cấp khống hơn 16.000 chứng chỉ đào tạo lái xe phạm tội có tổ chức

Chiều 19-3, phiên xét xử sơ thẩm 30 bị cáo trong vụ án xảy ra tại 5 trung tâm đào tạo, quản lý, sát hạch và cấp chứng chỉ lái xe tiếp tục đến phần đối đáp của đại diện VKSND TP.HCM.

Trong phần bào chữa, một số LS cho rằng VKS áp dụng tình tiết tăng nặng “phạm tội có tổ chức” đối với các bị cáo là không có căn cứ.

Các bị cáo cấu kết cùng thực hiện hành vi phạm tội

Đối đáp, VKS cho rằng các bị cáo có hành vi cấu kết cùng nhau thực hiện tội phạm; các hành vi được liên kết chặt chẽ với nhau, hành vi này là tiền đề cho hành vi khác tạo thành chuỗi hành vi không thể tách rời và gây hậu quả cuối cùng là thiệt hại của vụ án.

Theo hướng dẫn của HĐTP TAND Tối cao, phạm tội có tổ chức là hình thức đồng phạm có sự câu kết chặt chẽ, có sự phân công vai trò của từng người cùng thực hiện tội phạm.

VKS quy kết các bị cáo phải chịu tình tiết phạm tội có tổ chức bởi lẽ ngay từ đầu các bị cáo là lãnh đạo các trung tâm đã có chủ trương thực hiện tội phạm. Mỗi bị cáo ở những phòng ban khác nhau thực hiện vai trò cụ thể, như in sổ, lập danh sách, ký khống hồ sơ… để kết quả cuối cùng là hoàn tất hồ sơ cấp chứng chỉ cho học viên trái quy định.

“Mỗi bị cáo trong vụ án thực hiện một mắt xích trong một chuỗi quy trình dạy – học – thi – cấp chứng chỉ. Mỗi mắt xích là một khâu không thể thiếu để đạt được mục đích, hậu quả cuối cùng là các học viên dù không thực tế đi học hoặc học không đầy đủ vẫn được thi hoặc thậm chí không cần đi thi vẫn được cấp chứng chỉ đào tạo lái xe trái quy định. Do đó, các bị cáo phải chịu thêm tình tiết tăng nặng là phạm tội có tổ chức” – VKS đối đáp.

Một số quan điểm của LS cho rằng trong số hồ sơ học viên mà VKS cáo buộc có những học viên học thật, thi thật nên không thể quy kết toàn bộ số liệu là giả mạo.

VKS cho rằng Thông tư 42/2025 Bộ LĐ-TB-XH quy định về đào tạo trình độ sơ cấp, điều kiện dự thi khi kết thúc môn học là tham dự ít nhất 70% thời gian lên lớp lý thuyết và 80% thời gian thực hành thực tập. Quá trình đào tạo, học viên không đến học đủ thời gian nên không đủ điều kiện thi… nhưng để tăng thu nhập, các bị cáo chỉ hợp thức hóa số buổi đi học của học viên, ký khống sổ sách, bài thi…

Kết quả điều tra xác định, hành vi giả mạo trong công tác là việc không dạy học đầy đủ mà lập khống, hợp thức hóa hồ sơ, sổ sách để công nhận tốt nghiệp và cấp chứng chỉ trái pháp luật. Đó là hành vi cấp giấy tờ giả về nội dung.

Do đó, quan điểm của LS về việc giám định các chứng chỉ là không cần thiết, bởi việc giả về nội dung đã có đủ căn cứ, tài liệu để xác định.

Có đủ căn cứ khẳng định cựu giám đốc trung tâm đưa hối lộ

Tại phần bào chữa, LS cho rằng bị cáo Nguyễn Văn Dương (cựu phó giám đốc Trung tâm kỹ năng thực hành cơ giới GTVT) chỉ đề xuất học online và các bị cáo khác cho học viên học online chứ không phải chủ trương không dạy học.

VKS cho rằng đây là thái độ né tránh, bởi không có căn cứ cho rằng có chủ trương học online vì học online cũng là học và phải được triển khai thi hành. CQĐT đã xác định hồ sơ được lập khống, hợp thức hóa và ký giả và đây không phải là học online.

Một số LS cho rằng việc cấp chứng chỉ nghề không phải là nguyên nhân gây ra tai nạn giao thông bởi các học viên còn phải thi sát hạch mới được cấp bằng lái xe.

Theo VKS, để đủ điều kiện thi sát hạch và cấp bằng lái xe, học viên bắt buộc phải học thật, học đủ thời gian về lý thuyết, thực hành; học xong phải thi để được cấp chứng chỉ… Việc học để đảm bảo khi điều khiển phương tiện giao thông, học viên có đủ kiến thức, kĩ năng về luật giao thông đường bộ, xử lý các tình huống khi tham gia giao thông; đạo đức người lái xe. Đảm bảo an toàn không chỉ cho bản thân mà còn cho những người khác.

VKS khẳng định, các bị cáo được giao nhiệm vụ quan trọng nhưng vì vụ lợi đã làm trái quy định. Gây thiệt hại vật chất và xâm phạm đến việc quản lý nhà nước, ảnh hưởng uy tín cơ quan, tổ chức.

Cũng tại phần bảo chữa, bị cáo Dương đề nghị xem xét tội danh đưa hối lộ. Bị cáo Hồ Văn Búp (cựu giám đốc Trung tâm kỹ năng thực hành cơ giới GTVT) cho rằng đã tự thú về hành vi đưa hối lộ nên đề nghị miễn hình phạt về tội danh này.

Đối đáp về vấn đề này, VKS cho biết quá trình điều tra, khi được yêu cầu giải trình về số tiền thu lợi thì phát sinh khoản tiền 1 tỉ đồng chi cho nhân viên thuế. Do đó, CQĐT mới yêu cầu các bị giải trình và khi đó bị cáo Búp đã trình bày cụ thể việc này.

Cạnh đó, việc kiểm tra thuế của trung tâm là do có văn bản chỉ đạo của cơ quan thuế không phải do trung tâm mời đến như bị cáo Búp trình bày. Khi bị phát hiện trung tâm bị sai phạm về thuế và sau khi trao đổi với hai cán bộ thuế, bị cáo Búp đã nói với bị cáo Dương và Ngô Thị Hàn Ly (kế toán) phải chung chi 1,6 tỉ đồng để bỏ qua sai phạm. Đồng thời, chỉ đạo hai bị cáo này đi rút sổ tiết kiệm, gom tiền mặt… để đưa hối lộ.

Theo VKS, diễn biến hành vi phạm tội nêu trên và bị cáo Dương đã có nhiều lời khai tại biên bản lấy lời khai, biên bản hỏi cung, biên bản đối chất với bị cáo Búp và bản tường trình Dương tự viết “tôi xin tường trình số tiền 1,6 tỉ đồng Búp chỉ đạo đưa cho bên thuế”… đều thừa nhận bị cáo Búp chỉ đạo bị cáo Dương gom tiền để đưa hối lộ cho cán bộ thuế.

Do đó, VKS tố 3 bị cáo về tội đưa hối lộ là có căn cứ, đúng người, đúng tội và không oan sai.

HĐXX đã nghị án kéo dài và tuyên án vào ngày mai (20-3).

Luật sư đề nghị áp dụng chính sách khoan hồng đặc biệt

Theo cáo buộc, bị cáo Mai Xuân Viên (cựu phó trưởng Ban đào tạo – Trung tâm kỹ năng thực hành cơ giới GTVT Thuận An) thực hiện theo chỉ đạo của Lương Văn Viễn (cựu phó giám đốc trung tâm) đã ký khống vào sổ giáo án thực hành, số theo dõi giáo án để đủ số lượng học viên để mở khóa mới. Từ đó, trung tâm đã cấp 4.544 chứng chỉ sai quy định.

Luật sư của bị cáo cho rằng mức đề nghị 10-11 năm tù về tội giả mạo trong công tác đối với bị cáo Viên là quá nghiêm khắc. Bởi bị cáo Viên thực hiện hành vi phạm tội theo sự chỉ đạo của cấp trên, không vụ lợi cá nhân; vai trò của bị cáo trong Ban đào tạo tại trung tâm là thấp nhất. Bị cáo Viên không trình ký hợp đồng giảng dạy và các sổ giáo án lý thuyết, thực hành đều do hai bị cáo khác ký xác nhận.

Luật sư cho rằng bị cáo Viên thực hiện hành vi trong bối cảnh lệ thuộc vào cấp trên và xuất phát từ sự nể nang, lo sợ bị trù dập hoặc ảnh hưởng đến vị trí công tác nếu không tuân thủ. Cạnh đó, bị cáo Viên đã tuân theo sự chỉ đạo cấp trên chỉ nhằm đảm bảo Trung tâm tiếp nhận thêm học viên, từ đó tăng doanh thu và duy trì hoạt động, nên dù không hưởng lợi bị cáo vẫn phải thực hiện hành vi sai phạm.

Đối với tình tiết tăng nặng phạm tội có tổ chức, luật sư cho rằng bị cáo Viên ký khoảng 20 biên bản xác nhận giờ dạy cho các giáo viên theo quy trình từ trước và không có sự phân công, bàn bạc, thống nhất nào.

Luật sư đề nghị HĐXX xem xét tình tiết giảm nhẹ đối với bị cáo Viên như phạm tội lần đầu thuộc trường hợp ít nghiêm trọng, phạm tội nhưng chưa gây thiệt hại hoặc thiệt hại không lớn, gia đình có công cách mạng, có nhiều thành tích trong quá trình công tác…

Từ các phân tích trên, luật sư đề nghị HĐXX tuyên phạt bị cáo dưới khung hình phạt và đề nghị cho bị cáo hưởng chính sách “khoan hồng đặc biệt”.