Những ngôi trường đại học lâu đời nằm giữa lòng trung tâm TPHCM

Mới đây, thông tin về chủ trương nghiên cứu di dời cơ sở Trường Đại học Bách khoa, Đại học Quốc gia TPHCM đã được cơ quan chức năng tại TPHCM chính thức xác nhận. Theo đó, việc di dời cơ sở Trường Đại học Bách khoa (phường Diên Hồng) từ nội đô về Khu đô thị Đại học Quốc gia TPHCM đã được định hướng từ nhiều năm trước.

Chủ trương này được đánh giá là phù hợp với định hướng của Ban Thường vụ Thành ủy TPHCM về việc tái cơ cấu các cơ sở giáo dục trong nội thành. Mục tiêu là giảm áp lực giao thông và dân số tại khu vực trung tâm, hạn chế ùn tắc, tổ chức lại không gian đô thị một cách hợp lý, bền vững, đồng thời phát triển các khu đô thị đại học quy mô lớn, hiện đại.

Đến thời điểm hiện tại, thành phố chưa có quyết định cụ thể về phương án sử dụng khu đất của Trường Đại học Bách khoa sau khi di dời, cũng như chưa có chủ trương giao khu đất này cho bất kỳ doanh nghiệp nào để thực hiện dự án bất động sản thương mại.

Trường Đại học Bách khoa hiện là một trong những cơ sở đào tạo đại học có khuôn viên rộng nhất TPHCM, với tổng diện tích khoảng 14,2ha, bao gồm đầy đủ các không gian phục vụ học tập và nghiên cứu.

Bên cạnh Đại học Bách khoa, khu vực trung tâm TPHCM còn là nơi tọa lạc của nhiều trường đại học lâu đời khác như Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Y Dược, Đại học Sư phạm, Đại học Sài Gòn và Đại học Kiến trúc.

Trường Đại học Sài Gòn, tiền thân là Trường Sư phạm Sài Gòn thành lập năm 1972, có trụ sở chính tại 273 An Dương Vương, phường Chợ Quán, gần khu vực Chợ Lớn. 

Ngôi trường này nổi bật với kiến trúc cổ kính, gắn liền với lịch sử phát triển giáo dục của thành phố. Năm 2007, Trường Đại học Sài Gòn chính thức được thành lập theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ.

Đối diện Đại học Sài Gòn là Đại học Sư phạm TPHCM, ra đời năm 1957 với tên gọi Đại học Sư phạm Sài Gòn. Năm 1976, trường được thành lập theo quyết định của Chính phủ và đến năm 1999, tách khỏi Đại học Quốc gia TPHCM để trở thành trường sư phạm trọng điểm của khu vực phía Nam. 

Đây là một trong những cơ sở đào tạo giáo viên lớn nhất cả nước, đóng góp quan trọng vào đội ngũ giáo viên các tỉnh phía Nam.

Đại học Y Dược TPHCM, với cơ sở chính trên đường Hồng Bàng (phường Chợ Lớn), được xem là “trung tâm y khoa” của thành phố. 

Tiền thân là Trường Đại học Y khoa Sài Gòn (1947), sau đó đổi tên thành Trường Đại học Y Dược Sài Gòn (1954). Năm 1976, Chính phủ hợp nhất ba trường Y khoa, Dược khoa và Nha khoa Đại học đường Sài Gòn để thành lập Trường Đại học Y Dược TPHCM. Đến năm 2003, trường chính thức mang tên Đại học Y Dược TPHCM như hiện nay.

Trường Đại học Kiến trúc TPHCM, tọa lạc trên đường Pasteur (phường Xuân Hoà), có nguồn gốc từ Ban Kiến trúc thuộc Trường Mỹ thuật Đông Dương (thành lập năm 1926 tại Hà Nội). 

Sau năm 1975, Bộ Xây dựng tiếp quản và tổ chức lại hệ thống đào tạo kiến trúc tại miền Nam, thành lập Khoa Kiến trúc – Xây dựng trực thuộc Trường Đại học Bách khoa TPHCM. 

Đến năm 1981, Trường Đại học Kiến trúc TPHCM chính thức được thành lập. Nằm trên “đất vàng” của thành phố, gần các công trình nổi tiếng như Hồ Con Rùa, Nhà thờ Đức Bà Sài Gòn, Bưu điện TPHCM, trường là một trong những cơ sở đào tạo công lập uy tín hàng đầu Việt Nam trong các lĩnh vực kiến trúc, thiết kế, quy hoạch và xây dựng.

Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia TPHCM) có tiền thân là Đại học Văn khoa Sài Gòn (1957). 

Sau năm 1976, trường trở thành một bộ phận của Đại học Tổng hợp TPHCM và chính thức mang tên hiện nay vào năm 1996. Cơ sở chính của trường trên Đường Đinh Tiên Hoàng (phường Sài Gòn) được xây dựng từ cuối thế kỷ XIX (khoảng năm 1890) dưới thời Pháp thuộc, ban đầu là Trường trung học Collège Chasseloup – Laubat. Sau năm 1954, trường đổi tên thành Trường trung học Jean – Jacques Rousseau. Sau năm 1975, khuôn viên này được sử dụng cho hệ thống đại học và trở thành cơ sở của Đại học Tổng hợp TPHCM trước khi thuộc về Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn ngày nay.