Hà Nội công bố 30 bài toán lớn cần giải bằng công nghệ

Trong danh mục do UBND Hà Nội ban hành ngày 18/3, mỗi bài toán được thiết kế theo hướng nêu rõ hiện trạng, vấn đề, đặt câu hỏi khoa học công nghệ và định hình sản phẩm mới cần hình thành để có hướng triển khai thực tế.

Danh mục không phải “nhiệm vụ hành chính”, mà là một hệ thống các vấn đề trọng tâm có tính liên ngành, quy mô lớn và tác động sâu rộng, đòi hỏi cách tiếp cận mới để giải quyết. Đây là những bài toán mà các phương thức quản lý và mô hình phát triển truyền thống khó có thể xử lý triệt để, cần cách tiếp cận mới trên nền tảng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Xét theo nội dung, 30 bài toán có thể quy về bốn nhóm vấn đề chính của đô thị Hà Nội.

Nhóm đầu tiên tập trung vào các điểm nghẽn đô thị kéo dài, như giao thông, môi trường và hạ tầng kỹ thuật, trong đó có nhiều bài toán nan giải nhiều năm.

Hà Nội đối mặt nghịch lý khi tốc độ tăng diện tích đất giao thông 0,35%, nhưng lượng phương tiện tăng 4-5% mỗi năm. Do đó, chính quyền thành phố nhận thấy cần có hệ thống điều hành giao thông thông minh thời gian thực và sản phẩm, dịch vụ số giúp điều tiết nhu cầu đi lại.

Một số bài toán đi sâu vào những vấn đề cụ thể như quản lý lòng đường, vỉa hè, chất thải rắn đô thị, quản lý nguồn phát thải, dự báo và giảm thiểu ngập úng. Các giải pháp được kỳ vọng không chỉ là công nghệ đơn lẻ mà là hệ thống tích hợp, kết hợp giám sát, phân tích dữ liệu và mô hình vận hành phù hợp với đô thị lớn.

Nhóm thứ hai liên quan đến không gian đô thị, với các bài toán về quy hoạch tích hợp, phát triển đô thị thông minh và tối ưu sử dụng tài nguyên đất. Hà Nội đặt ra yêu cầu xây dựng các nền tảng bản đồ và quản lý không gian, tích hợp dữ liệu với thông tin kinh tế – xã hội, nhằm hỗ trợ quy hoạch và ra quyết định.

Thành phố cũng quan tâm đến mô hình phát triển mới như không gian kinh tế tầm thấp với sự phát triển của thiết bị bay không người lái (UAV), làm sao để quản lý phương tiện và dịch vụ bay đô thị, hình thành mạng lưới trạm sạc và bãi đáp,…

Ở nhóm thứ ba, trọng tâm là tăng trưởng kinh tế và làm chủ công nghệ. Hà Nội tìm kiếm các mô hình phát triển mới dựa trên khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, thay vì phụ thuộc vào các yếu tố truyền thống. Các bài toán liên quan đến nâng cao năng suất, phát triển kinh tế số, xây dựng hệ sinh thái doanh nghiệp công nghệ và thúc đẩy các ngành mới.

Một số câu hỏi cụ thể được nêu như mô hình “bản sao số” (Digital Twin) trong quản trị hành chính cần thiết kế ra sao, làm thế nào để tích hợp các phản hồi từ người dân, doanh nghiệp vào quy trình chính quyền ra quyết định, công nghệ có thể phân tích, dự báo để tối ưu hóa việc phân bổ nguồn lực thế nào…

Nhóm cuối cùng hướng tới an ninh, an sinh xã hội và phát triển bền vững. Nội dung bao gồm các bài toán về y tế, giáo dục, an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu cá nhân, cũng như phát triển kinh tế tuần hoàn và thị trường lao động số. Thành phố ra đề bài về việc xây dựng hệ thống giám sát an ninh; nền tảng phân tích, cảnh báo sớm; hệ thống quản lý an sinh xã hội,…

Nhiều bài toán của Hà Nội gắn với các công nghệ như AI, dữ liệu lớn, blockchain hay Internet vạn vật, với kỳ vọng ứng dụng khoa học công nghệ nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, tối ưu chi phí và cải thiện chất lượng sống của người dân. Mỗi bài toán tương ứng sản phẩm đầu ra cụ thể, có thể là nền tảng công nghệ, mô hình vận hành hoặc chính sách thử nghiệm, rút ngắn khoảng cách giữa nghiên cứu và ứng dụng.

Theo UBND Hà Nội, danh mục bài toán lớn là căn cứ để các tổ chức, doanh nghiệp đề xuất, nghiên cứu và triển khai các giải pháp, sản phẩm. Đây là cơ sở để hình thành các nhiệm vụ, dự án khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số sử dụng ngân sách thành phố.

Việc công bố 30 bài toán lớn cho thấy Hà Nội đang chuyển từ cách làm dàn trải sang lựa chọn vấn đề trọng tâm, đặt hàng trực tiếp cho khoa học và công nghệ. Nếu triển khai hiệu quả, các bài toán này có thể trở thành nền tảng để hình thành những giải pháp ứng dụng ngay trong quản lý và phát triển đô thị.

Trọng Đạt