Người Mỹ săn lùng mảnh vỡ của thiên thạch 7 tấn

Khoảng 9h ngày 17/3, một thiên thạch ước tính nặng 7 tấn nổ tung phía trên Valley City, cách thành phố Cleveland, bang Ohio, nửa giờ về phía nam, sau khi lao xuyên qua khí quyển với tốc độ khoảng 72.420 km/h. Nó gây ra tiếng nổ siêu thanh làm rung chuyển các tòa nhà và khiến nhiều người hoảng sợ.

Hiệp hội Thiên thạch Mỹ (AMS) cho biết đã nhận được hàng loạt báo cáo về “quả cầu lửa” từ khắp các bang như Wisconsin, Maryland, Pennsylvania, Virginia, Ohio. NASA sau đó xác nhận thiên thạch có đường kính khoảng 1,8 m.

Sau khi biết tin, nhà sưu tầm và mua bán thiên thạch Roberto Vargas lái xe suốt đêm từ nhà của mình ở Bristol, bang Connecticut, đến Ohio. Vargas bắt đầu cuộc tìm kiếm ngay sau khi Mặt Trời mọc sáng ngày 18/3, nhưng gần đến hoàng hôn mới tìm thấy một vật thể nghi là mảnh thiên thạch. Trưa hôm sau, ông phát hiện mảnh thứ hai với lớp vỏ nóng chảy bao phủ 100%, nhận xét nó có chất lượng bảo tàng và dự định giữ lại.

Gần một thập kỷ sưu tầm, Vargas mới chỉ tìm thấy khoảng 20 mảnh thiên thạch ngoài tự nhiên. Ông cùng nhiều thợ săn khác suy đoán có thể còn một mảnh vỡ lớn hơn nhiều của thiên thạch hôm 17/3 chưa được phát hiện, nặng 9 kg hoặc hơn.

Khác với Vargas, Gabe Leidy – người dân thành phố North Ridgeville, Ohio, không phải đi xa. Leidy nghe thấy tiếng nổ hôm 17/3, cho rằng có vật thể nào đó đâm xuống gần nhà mình và bắt đầu đi tìm mảnh vỡ vào buổi chiều, sau giờ làm việc. Leidy đến Sharon Center, nơi anh cho rằng một tảng đá vũ trụ màu đen sẽ nổi bật và dễ thấy.

Tại đó, Leidy tìm được vật thể mà anh mô tả là “cực kỳ giống mảnh thiên thạch”. Một số người đề nghị mua nó với giá hàng trăm, thậm chí hàng nghìn USD, nhưng anh không muốn bán. Hiện tại, anh giữ viên đá trong tủ, nhưng hình dung rằng một ngày nào đó nó có thể được trưng bày trong bảo tàng.

“Mục tiêu của tôi chỉ là tìm vật kỷ niệm để nhớ về sự kiện có lẽ chỉ xảy ra một lần trong đời này”, Leidy chia sẻ với AP.

Dù thiên thạch hôm 17/3 có đường kính khoảng 1,8 m khi va chạm với khí quyển, những mảnh vỡ còn sót lại trên mặt đất sẽ nhỏ hơn nhiều, có thể chỉ rộng 2,5-5 cm. “Chúng sẽ trông khác với những viên đá thông thường trong vùng do thường có lớp vỏ nóng chảy, hình thành do sức nóng dữ dội khi lao qua khí quyển. Nếu bị vỡ, chúng có thể trông giống than ở bên ngoài và nhạt màu hơn ở bên trong”, Robert Lunsford, chuyên gia thiên thạch tại AMS, nói với Space.

Lunsford cho biết, mảnh thiên thạch không gây nguy hiểm cho sức khỏe con người. “Mảnh thiên thạch có thể có tính phóng xạ, nhưng ở mức thấp hơn nhiều so với ngưỡng nguy hiểm”, ông nói. Chúng cũng không nóng, kể cả khi bị các thợ săn chạm vào ngay sau khi rơi xuống.

“Chúng đạt vận tốc cuối cùng khoảng 480 km/h, trong lúc vẫn còn cách mặt đất nhiều km. Phần cuối của chuyến bay là rơi tự do trong không khí lạnh giá (ngay cả vào mùa hè) rồi tiếp đất”, Lunsford giải thích.

Thiên thạch 7 tấn lao vào bầu trời Mỹ

Theo Space, các mảnh thiên thạch đủ cứng cáp để “sống sót” sau quá trình đi vào khí quyển, nhưng nếu muốn lưu giữ, người nhặt vẫn nên cầm nắm cẩn thận. Không nên chạm vào chúng bằng tay trần, vì dầu trên da người có thể làm hư hại những mẫu vật chất nguyên thủy vốn được bảo quản tốt, tồn tại từ khi hệ Mặt Trời mới hình thành hàng tỷ năm trước.

Trên thị trường thiên thạch có nhiều mức giá khác nhau tùy theo thành phần nguyên tố. Thiên thạch đá phổ biến gọi là chondrite có thể trị giá chưa tới 25 USD. Nhưng thiên thạch sắt – kền hiếm hơn nhiều có thể được mua với giá cao gấp 1.000 lần.

Tháng 4/2023, Bảo tàng khoáng chất và đá quý Maine treo thưởng 25.000 USD cho mẫu vật nặng từ 1 kg của một thiên thạch bay qua bang này và rơi gần biên giới Mỹ – Canada. Năm ngoái, mảnh thiên thạch Sao Hỏa lớn nhất từng ghi nhận trên Trái Đất, nặng 24,5 kg, được bán với giá 5,29 triệu USD tại nhà đấu giá Sotheby.

Thu Thảo (Theo AP, Space)