Động lực giúp xe điện châu Âu duy trì đà tăng

Thị trường xe điện toàn cầu bước vào năm 2026 với những tín hiệu trái chiều. Bên cạnh một số thị trường sụt giảm, châu Âu lại nổi lên như điểm sáng. Doanh số xe điện tại khu vực này tăng khoảng 21% từ đầu năm nay.

Các thị trường như Đức, Pháp, Italy… đóng vai trò quan trọng trong đà tăng này. Tại Đức, doanh số xe điện tăng khoảng 26% từ đầu năm, trong khi thị trường Pháp tăng 30%, chủ yếu nhờ các chương trình trợ cấp và khuyến khích chuyển đổi sang phương tiện phát thải thấp.

Diễn biến này cho thấy tỷ trọng xe điện đang tăng dần qua từng năm, ngay cả khi thị trường ôtô nói chung không tăng trưởng tương ứng. Theo giới phân tích, đây là dấu hiệu cho thấy quá trình điện hóa tại châu Âu đang bước sang giai đoạn ổn định hơn, ít phụ thuộc vào các yếu tố chu kỳ của thị trường.

Chính sách khí hậu

Một trong những yếu tố quan trọng giúp thị trường xe điện châu Âu duy trì tăng ổn định là hệ thống chính sách khí hậu tương đối ổn định và dài hạn.

Liên minh châu Âu (EU) đã đặt mục tiêu chấm dứt bán xe động cơ đốt trong mới từ năm 2035, buộc các hãng xe phải đẩy nhanh quá trình điện hóa danh mục sản phẩm. Các tiêu chuẩn phát thải CO2 ngày càng nghiêm ngặt cũng khiến xe điện trở thành lựa chọn gần như bắt buộc đối với nhiều nhà sản xuất.

Các chính sách này tạo ra tín hiệu dài hạn cho thị trường, giúp doanh nghiệp và người tiêu dùng tự tin hơn trong việc chuyển đổi sang xe điện.

Ngoài quy định khí thải, nhiều quốc gia châu Âu vẫn duy trì các chương trình hỗ trợ trực tiếp cho người mua xe điện. Tại Đức, chương trình trợ cấp mới triển khai từ đầu năm 2026 đã góp phần thúc đẩy doanh số tăng trở lại sau giai đoạn chững lại trước đó.

Pháp cũng áp dụng các chính sách khuyến khích mạnh mẽ, bao gồm trợ giá mua xe, ưu đãi thuế và các chương trình đổi xe cũ lấy xe điện. Trước đó vào 10/2025, Chính phủ Italy khởi động chương trình trợ cấp cho hộ gia đình đến 11.000 euro (12.700 USD), trong khi các doanh nghiệp nhỏ hơn có thể nhận được lên đến 20.000 euro (23.200 USD).

Không chỉ các chính phủ, các tổ chức khu vực cũng tham gia thúc đẩy điện hóa giao thông. EU đã triển khai nhiều quỹ đầu tư cho hạ tầng sạc và chuỗi cung ứng pin, nhằm giảm sự phụ thuộc vào nhập khẩu và tăng khả năng cạnh tranh của ngành công nghiệp xe điện châu Âu.

Song song, thị trường xe động cơ đốt trong tại châu Âu đang thu hẹp nhanh. Trong năm 2025, lượng xe chạy xăng giảm gần 19% và xe diesel giảm hơn 24%, khiến tổng thị phần của hai loại động cơ này chỉ còn khoảng 35% thị trường.

Giai đoạn cạnh tranh mới

Thị trường xe điện châu Âu cũng đang bước vào một giai đoạn cạnh tranh khốc liệt hơn. Một trong những thách thức lớn nhất đối với các hãng xe châu Âu là cạnh tranh với các đối thủ có giá thấp hơn.

Sự cạnh tranh này buộc các hãng xe châu Âu phải đẩy nhanh quá trình chuyển đổi công nghệ và giảm chi phí sản xuất.

Một số doanh nghiệp đã công bố các kế hoạch mở rộng danh mục xe điện trong những năm tới. Các nhà sản xuất đang tập trung phát triển nền tảng xe điện mới, cải tiến pin và giảm giá thành nhằm tăng khả năng cạnh tranh trước làn sóng xe điện giá rẻ.

Đồng thời, nhiều hãng cũng đang tìm cách mở rộng thị trường ngoài châu Âu để giảm sự phụ thuộc vào khu vực nội địa. Theo một số chiến lược mới được công bố, các nhà sản xuất châu Âu dự kiến ra mắt hàng chục mẫu xe điện mới trong giai đoạn đến năm 2030, đồng thời đẩy mạnh xuất khẩu sang các thị trường đang phát triển.

Giới phân tích nhìn nhận, châu Âu cho thấy một mô hình chuyển đổi tương đối rõ nét: chính sách nhất quán, hạ tầng được đầu tư và doanh nghiệp buộc phải thích ứng. Đây cũng là những yếu tố đang dần xuất hiện tại Việt Nam, dù ở quy mô và tốc độ khác biệt.

Tại Việt Nam, quá trình điện hóa giao thông mới ở giai đoạn đầu, song đã có những tín hiệu đáng chú ý. Chính phủ đặt mục tiêu giảm phát thải, hướng tới phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050, trong đó giao thông là một trong những lĩnh vực cần chuyển đổi mạnh. Một số chính sách như miễn lệ phí trước bạ cho ôtô điện hay định hướng hạn chế phương tiện phát thải tại đô thị đang tạo nền tảng ban đầu cho thị trường. Song song với chính sách, hạ tầng phục vụ xe điện cũng đang được mở rộng nhanh.

Một trong những rào cản của xe điện là hạ tầng sạc cũng đang được tháo gỡ nhanh, giúp người dùng tự tin chuyển đổi xanh. Hệ thống trạm sạc do V-Green phát triển đã đạt khoảng 150.000 cổng sạc, phủ khắp 34 tỉnh thành. Tại các đô thị lớn, ngày càng nhiều trạm sạc quy mô lớn xuất hiện trong khi mạng lưới cũng đã mở rộng trên cả trăm tuyến quốc lộ và cao tốc, cho phép xe điện đáp ứng cả nhu cầu di chuyển đường dài.

Thái Anh