Tiêm kích đậu trên boong tàu sân bay Mỹ (Ảnh: Reuters).
Việc Iran đóng cửa eo biển Hormuz đang gây ra một vấn đề theo thời gian thực đối với các nỗ lực tăng tốc sản xuất nào trong nền công nghiệp quốc phòng Mỹ, cũng như việc sửa chữa các trang bị quân sự bị hư hại, theo một phân tích do Viện Nghiên cứu Chiến tranh Hiện đại thuộc Học viện quân sự Mỹ West Point công bố.
Đặc biệt, việc vận chuyển lưu huỳnh, một đầu vào quan trọng trong chuỗi khai thác các khoáng sản thiết yếu như đồng và cobalt, đã gián đoạn “gần như hoàn toàn” qua Hormuz. Hoạt động này vốn chiếm một nửa tổng lượng vận chuyển toàn cầu. Báo cáo cho biết giá lưu huỳnh đã tăng gần 25% kể từ khi chiến sự bắt đầu và tăng tới 165% so với cùng kỳ năm trước.
Theo phân tích, các khoáng sản này, được sử dụng trong mọi thứ từ vi xử lý, động cơ phản lực đến pin UAV, “quyết định tốc độ sản xuất và mở rộng trong điều kiện chiến sự kéo dài”.
Một trong các tác giả của phân tích, Trung tá Không quân Mỹ Jahara “Franky” Matisek, đồng thời là nghiên cứu viên tại Học viện Chiến tranh Hải quân Mỹ, cho biết đây là một “vấn đề dây chuyền”, có thể dẫn đến hệ quả là “chi phí thay thế toàn bộ số vũ khí này có thể tăng gấp đôi hoặc hơn, vì nhu cầu khoáng sản sẽ tăng vọt”.
Ông Matisek cũng cảnh báo một khả năng khác: “Thị trường sẽ không thể cung cấp đủ lượng khoáng sản cần thiết để thay thế toàn bộ các radar bị phá hủy và các loại đạn dược cần bổ sung. Đây là một tình thế cực kỳ bấp bênh”.
Lưu huỳnh, vốn được sử dụng trong công nghiệp và nông nghiệp, chủ yếu là sản phẩm phụ của quá trình lọc dầu thô. Trung Đông sản xuất khoảng 24% nguồn cung toàn cầu, và khoảng một nửa lượng vận chuyển đường biển của chất này đi qua eo biển Hormuz.
Lưu huỳnh là nguyên liệu sản xuất phân bón hóa học, và các tổ chức quốc tế cũng như truyền thông đã cảnh báo về tác động dây chuyền tới nông nghiệp và nguồn cung lương thực, đặc biệt ở các quốc gia thu nhập thấp.
Tuy nhiên, lưu huỳnh còn được dùng để sản xuất axit sulfuric, hóa chất công nghiệp được sản xuất nhiều nhất thế giới, dùng để tách đồng và cobalt từ quặng có hàm lượng thấp.
Những kim loại này, theo cảnh báo của Viện Nghiên cứu Chiến tranh Hiện đại, là yếu tố then chốt để bổ sung và sửa chữa trang bị quân sự Mỹ đang sử dụng hoặc bị hư hại trong cuộc chiến tại Trung Đông.
Báo cáo nhấn mạnh rằng “đồng là vật liệu chiến lược, được tích hợp trong các máy biến áp, động cơ và thiết bị thông tin liên lạc giúp căn cứ quân sự vận hành và các nhà máy quốc phòng hoạt động”.
Các tác giả đưa ra ước tính cụ thể: “Cần hơn 30.000kg đồng chỉ để thay thế hai hệ thống radar lớn của Mỹ bị phá hủy tại Bahrain và Qatar”, cùng “hàng nghìn kg đồng bổ sung để sửa chữa hoặc thay thế các thiết bị liên lạc, cảm biến và radar khác bị hư hại tại Jordan, Kuwait, Ả rập Xê út và UAE”.
Họ kết luận: “Cú sốc về lưu huỳnh hiện đang trở thành vấn đề về đồng, và vấn đề về đồng có nguy cơ nhanh chóng biến thành vấn đề về khả năng sẵn sàng chiến đấu và khả năng phục hồi” của quân đội Mỹ.
Báo cáo gọi đây là một “khủng hoảng tiền hậu cần”, yếu tố mà trước đây các kế hoạch quân sự thường coi là thứ yếu.
Ông cũng cho biết ngoài đồng, lưu huỳnh còn là thành phần quan trọng trong các loại thuốc nổ, yếu tố then chốt trong hoạt động quân sự của Mỹ.
“Chỉ có hai công ty sản xuất vật liệu năng lượng và thuốc nổ mạnh. Nếu họ không nhận được đơn đặt hàng hoặc yêu cầu tăng sản lượng, đó là một vấn đề rất lớn, đặc biệt khi chúng ta đang đối mặt với khủng hoảng lưu huỳnh”, ông nói.
Ông kết luận: “Hiện đang có tình trạng thiếu hụt trên diện rộng đối với các khoáng sản cần thiết để tăng tốc sản xuất toàn bộ những thứ này”.
Bộ Quốc phòng Mỹ chưa đưa ra bình luận về vấn đề này.
Nguồn: https://dantri.com.vn/the-gioi/siet-chat-hormuz-iran-gian-tiep-chan-guong-quay-co-may-quan-su-my-20260320144458711.htm
