Tàu ngầm mini của Iran (Ảnh: Ynet).
Vũ khí bí mật của Iran
Các máy bay cường kích A-10 của Mỹ bay thấp trên eo biển Hormuz để săn lùng các xuồng cao tốc Iran đang di chuyển trong tuyến đường thủy hẹp này. Trực thăng Apache cũng tham gia tấn công, và các quả bom nặng 2,2 tấn cũng đã được thả xuống các cơ sở vũ khí ngầm trên khắp miền Nam Iran, theo phía Mỹ.
Mục tiêu là phá hủy các xuồng tấn công nhanh và các căn cứ tên lửa của Iran, vốn đang nhắm vào các tàu đi qua Hormuz, để mở lại tuyến vận tải quan trọng.
Tuy nhiên, mối đe dọa chính đối với vận tải biển có thể lại là thứ mà máy bay Mỹ không thể nhìn thấy hoặc dễ dàng tấn công: Một hạm đội nhỏ tàu ngầm mini của Iran được thiết kế cho vùng nước nông, đục của vịnh Ba Tư.
Iran sở hữu khoảng 10 tàu ngầm mini lớp Ghadir, chỉ bằng khoảng 1/10 kích thước tàu ngầm tấn công thông thường, với giãn nước khoảng 120 tấn và chiều dài 29m.
Kích thước nhỏ bé, so với tàu ngầm hạt nhân lớp Ohio của Mỹ (18.750 tấn, dài 170m), giúp chúng tránh bị phát hiện khi hoạt động ở độ sâu chỉ khoảng 30m, tương đương độ sâu trung bình của các tuyến hàng hải quan trọng trong eo biển.
Môi trường tại eo biển, nước nông kết hợp với tiếng ồn lớn từ tàu thuyền và hoạt động khoan, khiến Mỹ gặp khó khăn trong việc phát hiện và loại bỏ các tàu ngầm mini này.
Tàu ngầm lớp Ghadir có thể phóng ngư lôi Hoot vào các tàu chở dầu đi qua. Loại ngư lôi này có thể đạt tốc độ khoảng 354km/h dưới nước nhờ công nghệ giúp giảm lực cản và ma sát với nước.
Một tàu ngầm Ghadir hoạt động ban đêm cũng có thể rải hàng chục thủy lôi trên các tuyến hàng hải mà không bị phát hiện, theo Telegraph.
Iran đã dành 4 thập kỷ nghiên cứu kỹ điều kiện của vịnh Ba Tư và huấn luyện lực lượng tàu ngầm của mình gần như hoàn toàn tại khu vực này. Chính quyền Iran đang tận dụng địa hình eo biển, kết hợp với các tàu ngầm mini được thiết kế chuyên biệt, để phong tỏa Hormuz.
… và hơn thế nữa
Tàu ngầm lớp Ghadir không phải là công cụ duy nhất trong kho vũ khí của Iran.
Các vũ khí Iran có thể dùng để phong tỏa Hormuz (Ảnh: Telegraph).
Các phương tiện e-Ghavasi và Al-Sabehat là thiết bị vận chuyển thợ lặn, cho phép lực lượng đặc nhiệm thực hiện các chiến dịch đặc biệt và rải thủy lôi bí mật ở vùng nước nông ven bờ. Chúng cũng có thể được gắn đầu đạn, biến thành phương tiện tấn công cảm tử.
Các tàu ngầm có lượng giãn nước khoảng 600 tấn, được trang bị cảm biến và ngư lôi cải tiến, có thể hoạt động ở vùng nước sâu hơn nhưng vẫn đủ nhỏ để tác chiến gần bờ.
Các lớp cũ hơn bao gồm tàu ngầm mini Nahang và 3 tàu ngầm diesel – điện lớp Kilo mà Iran mua từ Nga trong những năm 1990.
Tất cả các lớp tàu này đều có thể mang ngư lôi và thủy lôi. Nhiệm vụ chính của Iran không phải là đánh chìm tàu chiến Mỹ, mà là phong tỏa các tuyến hàng hải bằng hoạt động rải thủy lôi bí mật, điều có thể mất nhiều tuần để dọn sạch.
Hải quân thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) vận hành hàng trăm tàu xuồng tấn công nhanh, được thiết kế cho chiến thuật “bầy đàn” trong không gian hẹp. Các xuồng lớp Zulfaghar được trang bị hệ thống phòng không và là loại xuồng tấn công mạnh nhất của Iran. Tuy nhiên, phần lớn hạm đội là các xuồng nhỏ có vũ trang, có thể xuất phát từ các cảng nhỏ và vịnh kín dọc theo bờ biển dài của Iran tại vịnh Ba Tư.
Iran cũng đã giới thiệu các xuồng cảm tử điều khiển từ xa trong những năm gần đây, các phương tiện không người lái chứa đầy chất nổ, có thể được bố trí sẵn ở ven biển và kích hoạt khi cần.
Các cuộc không kích của Mỹ đã phá hủy một số cơ sở hải quân của IRGC, nhưng các xuồng này chỉ cần điểm xuất phát nhỏ và có thể ẩn trong các cảng dân sự, khiến việc loại bỏ hoàn toàn chúng là bất khả thi.
Ngoài ra, tên lửa chống hạm cơ động gắn trên xe tải của Iran là mối đe dọa dài hạn lớn hơn so với xuồng cao tốc, vì chúng khó bị tấn công từ trên không. Tên lửa hành trình Kowsar có tầm bắn khoảng 19-24km, trong khi Nasr-1 đạt khoảng 35km, đều nhằm vào các mục tiêu gần bờ.
Tehran cũng sở hữu các tên lửa hành trình chống hạm Qader và Ghadir với tầm bắn lên tới khoảng 299km. Tên lửa Noor có tầm bắn khoảng 171km. Tất cả đều có khả năng tấn công tàu thuyền trên eo biển và xa hơn tới vịnh Oman.
Các hệ thống này được đặt trên xe tải, ẩn trong đường hầm núi, bố trí trong các boongke kiên cố và thường xuyên di chuyển.
Iran cũng cho thấy khả năng phóng UAV cảm tử từ tàu ngầm, theo các đoạn video gần đây của Bộ Quốc phòng nước này, trong đó UAV phản lực Hadid-110 được phóng từ một phương tiện không người lái dưới nước (UUV).
Các nhà phân tích quân sự cho rằng năng lực nguy hiểm nhất của tàu ngầm không phải là ngư lôi mà là thủy lôi.
Iran sở hữu kho thủy lôi hải quân lớn tích lũy qua nhiều thập kỷ, bao gồm thủy lôi tiếp xúc phát nổ khi va chạm, thủy lôi từ tính phát hiện tín hiệu từ trường của thân tàu, thủy lôi âm thanh phản ứng với tiếng chân vịt, và thủy lôi áp suất cảm nhận sự thay đổi áp lực nước khi tàu đi qua.
Các biến thể tiên tiến hơn có thể phân biệt giữa các loại tàu khác nhau, thậm chí được lập trình để chỉ kích nổ với tàu chở dầu lớn mà bỏ qua tàu quét mìn nhỏ hơn.
Sidharth Kaushal, chuyên gia cấp cao tại Viện Nghiên cứu Dịch vụ Hoàng gia Anh, cho biết thách thức lớn nhất với Iran trong việc rải thủy lôi là đưa phương tiện vào eo biển Hormuz, nhưng các tàu ngầm mini Ghadir có thể đảm nhiệm vai trò này.
Ông nói việc rải mìn bằng tàu mặt nước sẽ dễ bị các máy bay A-10 và trực thăng Apache của Mỹ tấn công, trong khi tàu ngầm mini không gặp rủi ro đó.
Nguồn: https://dantri.com.vn/the-gioi/vu-khi-co-the-giup-iran-am-tham-lap-tran-dia-hoa-luc-phong-toa-hormuz-20260322110211421.htm
