Đề xuất tạm ngừng xuất cảnh với người ‘quá hạn’ nộp phạt hành chính

Bộ Tư pháp mới đây công bố hồ sơ thẩm định dự thảo luật Xử lý vi phạm hành chính. Dự thảo này do Bộ Công an chủ trì soạn thảo.

Đề xuất bổ sung nhiều biện pháp cưỡng chế xử phạt

Theo quy định hiện hành, cá nhân, tổ chức bị xử phạt vi phạm hành chính phải chấp hành quyết định xử phạt trong thời hạn 10 ngày, kể từ ngày nhận quyết định, trừ trường hợp quyết định ghi thời hạn dài hơn.

Cá nhân, tổ chức vi phạm nếu không tự nguyện chấp hành quyết định xử phạt trong thời hạn trên thì bị cưỡng chế thi hành và có thể bị áp dụng các biện pháp cưỡng chế như: khấu trừ một phần lương hoặc một phần thu nhập, khấu trừ tiền từ tài khoản, kê biên tài sản có giá trị tương ứng với số tiền phạt để bán đấu giá…

Tại dự thảo, thời hạn để cá nhân, tổ chức nộp phạt vi phạm hành chính được giữ nguyên. Song, Bộ Công an đề xuất bổ sung một số biện pháp cưỡng chế đối với cá nhân, tổ chức thuộc diện bị cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt.

Các biện pháp được đề xuất bổ sung gồm: tạm ngừng xuất cảnh đối với cá nhân, người đứng đầu tổ chức chưa chấp hành xong quyết định xử phạt vi phạm hành chính; niêm phong trụ sở, địa điểm, cơ sở hoặc bộ phận cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ.

Ngoài ra, còn có yêu cầu ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước đối với công trình, cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ; tạm dừng đăng kiểm; tạm dừng đăng ký xe; tạm dừng cấp giấy phép lái xe.

Vì sao cần tạm ngừng xuất cảnh?

Giải thích về đề xuất nêu trên, Bộ Công an dẫn thực tiễn cho thấy không ít trường hợp vi phạm lợi dụng việc xuất cảnh để trì hoãn, né tránh nghĩa vụ chấp hành quyết định xử phạt, gây khó khăn cho công tác tổ chức thi hành và thu hồi tiền phạt.

Do đó, việc bổ sung biện pháp tạm ngừng xuất cảnh sẽ giúp ngăn ngừa hành vi trốn tránh nghĩa vụ, bảo đảm sự nghiêm minh của pháp luật cũng như cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính trước khi đối tượng rời khỏi lãnh thổ Việt Nam.

Với biện pháp niêm phong trụ sở và ngừng cung cấp điện nước, Bộ Công an cho rằng, các quy định này sẽ tạo ra áp lực thực tế, buộc cơ sở vi phạm phải chấp hành quyết định xử phạt để sớm khôi phục hoạt động, từ đó nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và trật tự, kỷ cương trong hoạt động kinh doanh.

Còn với biện pháp tạm dừng đăng ký xe, cấp giấy phép lái xe, cơ quan soạn thảo cho biết, nhiều trường hợp người vi phạm vẫn tiếp tục sử dụng phương tiện, tham gia giao thông dù chưa chấp hành xong quyết định xử phạt, gây khó khăn cho công tác quản lý và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn.

Vì thế, việc bổ sung các biện pháp nêu trên là để gắn nghĩa vụ chấp hành quyết định xử phạt với quyền tham gia giao thông, từ đó nâng cao tính răn đe, phòng ngừa vi phạm tái diễn.

Quy định rõ ràng, minh bạch về trình tự, thủ tục

Góp ý vào dự thảo, một số cơ quan đề nghị cân nhắc, đánh giá kỹ tác động của việc bổ sung các biện pháp cưỡng chế, trên cơ sở tính chất của vi phạm hành chính không phải là tội phạm, pháp luật về xử lý vi phạm hành chính vừa không chỉ mang tính răn đe mà còn có tính giáo dục. Cạnh đó, các biện pháp này còn có khả năng tác động đến “quyền tự do đi lại, ra nước ngoài và từ nước ngoài về nước” của cá nhân, tổ chức…

Bộ Công an cho hay, các biện pháp cưỡng chế được bổ sung nhằm áp dụng đối với cá nhân, tổ chức cố tình không thi hành quyết định xử phạt, gây ảnh hưởng xấu đến tính nghiêm minh, thượng tôn pháp luật và công tác quản lý nhà nước.

Cơ quan soạn thảo cũng nhìn nhận việc bổ sung các biện pháp này có thể ảnh hưởng đến quyền con người, quyền công dân, quyền sở hữu tài sản, quyền tự do đi lại. Do đó, quá trình xây dựng luật cần quy định rõ ràng, minh bạch, cụ thể về điều kiện, thẩm quyền, trình tự, thủ tục và phạm vi áp dụng.