Lãi suất tăng cao, dòng tiền có còn chọn cổ phiếu ngân hàng?

Cổ phiếu ngân hàng cũng bị “sàng lọc”

Thị trường chứng khoán sau giai đoạn hưng phấn đầu năm đã bước vào nhịp điều chỉnh mạnh. Những kỳ vọng xoay quanh Nghị quyết 79 dần nhường chỗ cho lo ngại về lạm phát, giá hàng hóa leo thang và triển vọng lãi suất tăng cao.

Diễn biến này nhanh chóng phản ánh vào nhóm ngân hàng – vốn được xem là “xương sống” của thị trường. Không ít cổ phiếu đã mất đi thành quả tăng trước đó.

Cụ thể, VCB gần như xóa sạch mức tăng tích lũy. BID thậm chí giảm 1,2%, dù trước đó từng tăng tới 45% – mức cao nhất ngành.

Cổ phiếu STB cũng chịu áp lực chốt lời, thành tích thu hẹp còn khoảng 3,4%.

Theo thống kê của Tuổi Trẻ Online, đợt điều chỉnh diễn ra trên diện rộng với 92,6% cổ phiếu ngân hàng trên 3 sàn ghi nhận mức giảm.

Đáng chú ý, 10 mã giảm sâu hơn VN-Index, đều thuộc nhóm ngân hàng tư nhân. Trong đó, KLB, NVB giảm trên 20%; HDB, TCB, VPB, NAB, SHB… mất trên 10% giá trị.

Diễn biến này cho thấy sự phân hóa rõ nét giữa khối ngân hàng quốc doanh và ngân hàng tư nhân trong đợt điều chỉnh lần này.

Cơ hội chọn lọc trong bối cảnh lãi suất đang lên

Trao đổi với Tuổi Trẻ Online, ông Huỳnh Anh Huy – Giám đốc phân tích ngành, Chứng khoán Kafi – cho rằng môi trường lãi suất hiện tại đang tạo ra sự phân hóa rõ nét giữa các nhóm ngân hàng.

Nhóm ngân hàng thương mại nhà nước có lợi thế về quy mô tài sản lớn, tỉ lệ CASA ổn định và chi phí huy động thấp nhất hệ thống. Tuy nhiên, nhóm này thường phải thực hiện vai trò hỗ trợ nền kinh tế, khiến biên lãi ròng (NIM) ổn định nhưng không cao.

Ngược lại, nhóm ngân hàng thương mại cổ phần linh hoạt hơn nhưng chịu áp lực cạnh tranh lớn hơn. Trong nhóm này, các ngân hàng top đầu như MBBank, Techcombank – với tỉ lệ CASA trên 35% – có chi phí vốn thấp và duy trì NIM tốt hơn nhờ đa dạng hóa danh mục cho vay.

Nhóm ngân hàng quy mô nhỏ nhạy cảm nhất với biến động lãi suất. Chi phí vốn cao, CASA thấp buộc họ phải thu hẹp NIM để giữ khách hàng và quy mô tài sản.

Ông Huy nhận định nếu lãi suất huy động tăng thêm 0,5-1% trong năm nay, các ngân hàng có CASA cao sẽ ít bị tổn thương hơn. Sự phân hóa còn đến từ cấu trúc tài sản: nhóm tập trung cho vay bán lẻ và SME sẽ có lợi thế hơn so với nhóm phụ thuộc vào bất động sản – lĩnh vực đang chịu kiểm soát tín dụng.

Yếu tố rủi ro cũng đóng vai trò quan trọng. Trong bối cảnh nợ xấu vẫn còn “dư âm”, những ngân hàng có tỉ lệ nợ xấu thấp và bộ đệm dự phòng cao sẽ có dư địa lợi nhuận tốt hơn.

Ở góc nhìn định giá, ông Nguyễn Văn Trúc – Trưởng bộ phận phân tích, Chứng khoán Quốc gia NSI – cho biết nhóm ngân hàng đang giao dịch ở vùng tương đối hấp dẫn với P/E khoảng 9,2 lần và P/B quanh 1,5 lần, thấp hơn mức trung bình dài hạn.

Tuy nhiên, ông Trúc lưu ý trong bối cảnh giá dầu Brent và cước vận tải tăng mạnh, rủi ro lạm phát chi phí đẩy có thể khiến phần bù rủi ro của thị trường tăng lên, buộc nhà đầu tư phải sàng lọc kỹ thay vì giải ngân diện rộng.

Dù vậy, cơ hội vẫn còn trong nhóm ngân hàng thương mại cổ phần, nhưng sẽ tập trung vào những tổ chức có khả năng tối ưu bảng cân đối kế toán, duy trì chi phí vốn thấp và kiểm soát tốt chất lượng tài sản. Theo ông Trúc, điểm nghẽn lớn nhất hiện nay vẫn là nợ xấu – dòng tiền sẽ ưu tiên các ngân hàng có tỉ lệ bao phủ nợ xấu cao và danh mục tín dụng ít rủi ro.