Bệnh tay chân miệng đến hẹn lại tăng, biện pháp phòng chống năm nay có khác gì năm trước?

Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Liên Hương đặt vấn đề trong ngày 29-3 khi kiểm tra công tác phòng chống dịch bệnh tay chân miệng tại TP.HCM: “Năm nào tôi cũng nghe HCDC trình bày và triển khai nhiều biện pháp nhưng chưa giải quyết được. Số ca bệnh năm nay tăng nhanh, biện pháp năm nay có khác gì năm trước?”.

Theo báo cáo của Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP.HCM (HCDC), so với cùng kỳ năm ngoái, số ca mắc bệnh tay chân miệng tại TP.HCM tăng hơn gấp đôi, ca bệnh nặng tăng gần gấp 5 và đã ghi nhận 4 ca tử vong.

Ca bệnh tập trung ở nơi đông đúc, chuyển nặng vì phát hiện muộn

Báo cáo Bộ Y tế, ông Nguyễn Vũ Thượng – Phó viện trưởng Viện Pasteur TP.HCM – thông tin tính đến tuần 12, toàn khu vực phía Nam ghi nhận 17.078 ca mắc tay chân miệng, tăng 1,9 lần so với cùng kỳ năm ngoái. Đã có 8 trường hợp tử vong (TP.HCM 4 ca; các tỉnh An Giang, Cần Thơ, Đồng Nai, Đồng Tháp mỗi địa phương 1 ca).

Riêng tại TP.HCM, Phó giám đốc HCDC Lê Hồng Nga cho hay trong 12 tuần đầu năm, các bệnh viện TP đã tiếp nhận gần 11.000 ca bệnh tay chân miệng (trong đó có 221 ca nặng từ độ 2B trở lên) và ghi nhận 332 ổ dịch (181 ổ dịch trường học và hơn 150 ổ dịch cộng đồng). 

Hiện các ca bệnh tập trung ở các nơi tập trung dân cư đông đúc như phường Bình Hưng Hòa.

Bốn bệnh viện tuyến cuối TP.HCM gồm Nhi đồng 1, Nhi đồng 2, Nhi đồng thành phố và Bệnh Nhiệt đới được chỉ đạo tăng cường công tác tiếp nhận điều trị trẻ mắc tay chân miệng. Ngoài tiếp nhận các ca bệnh ở TP.HCM, các bệnh viện còn tiếp nhận 25% bệnh nhân ở tỉnh khác.

Phó giám đốc Sở Y tế TP.HCM Nguyễn Văn Vĩnh Châu cho hay qua phân tích, nguy cơ lớn nhất dẫn đến bệnh chuyển nặng, làm tăng nguy cơ tử vong là do phát hiện bệnh muộn hoặc bỏ sót ca bệnh. 

“Quan trọng nhất là cần tăng cường tập huấn cho y tế tuyến cơ sở và đẩy mạnh truyền thông để phụ huynh nhận biết sớm dấu hiệu nguy hiểm, đưa trẻ đến cơ sở y tế kịp thời”, ông nhấn mạnh.

Cần giải pháp phải kiểm soát được dịch

Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Liên Hương đặt vấn đề dù TP.HCM đã triển khai nhiều biện pháp phòng chống bệnh tay chân miệng nhưng hiệu quả vẫn chưa rõ rệt khi số ca mắc năm nay tăng cao hơn năm trước.

Theo bà, cần rà soát và đánh giá lại các biện pháp phòng chống bệnh tay chân miệng hiện nay, xem xét cần làm rõ hay điều chỉnh, thay đổi gì không khi cách làm “năm nào cũng như nhau” nhưng hiệu quả chưa được cải thiện. Đồng thời tập trung phân tích kỹ tại những phường, xã có số ca mắc cao để xác định rõ nguyên nhân, từ đó đề ra giải pháp phòng chống sát thực tế và hiệu quả hơn.

“Năm nào tôi cũng nghe HCDC trình bày và triển khai nhiều biện pháp nhưng chưa giải quyết được. Số ca bệnh năm nay tăng nhanh, biện pháp năm nay có khác gì năm trước? Cần làm rõ các giải pháp năm nay có gì mới, nhất là trong bối cảnh xuất hiện chủng vi rút EV71”, bà Hương nói.

Phó giám đốc HCDC cho hay hướng dẫn phòng bệnh tay chân miệng được ban hành từ năm 2024 và đến nay không có gì thay đổi. Về các quy trình giám sát và phòng chống dịch đã được xây dựng sẵn, nhưng hiệu quả thực tế phụ thuộc rất lớn vào yếu tố con người.

Tại các địa bàn có sự thay đổi nhân sự thường xuyên, những người mới thường thiếu sự “nhuần nhuyễn” và kinh nghiệm so với những người tiền nhiệm. Do đó việc tập huấn phải được thực hiện định kỳ và lặp đi lặp lại để củng cố kỹ năng cho đội ngũ mới, đồng thời tăng cường giám sát phòng chống dịch.

Bên cạnh đó, ngành y tế tăng cường phối hợp chặt chẽ giữa trạm y tế và nhà trường trong công tác phòng chống dịch. Tại các trường xuất hiện ca bệnh hoặc có nguy cơ, trạm y tế sẽ trực tiếp tham gia giám sát, hướng dẫn tổng vệ sinh, khử khuẩn. Đồng thời mạng lưới cộng tác viên sức khỏe cộng đồng được triển khai tại các phường trọng điểm nhằm theo dõi hỗ trợ thực hiện các biện pháp phòng dịch ngay từ khu dân cư.

“TP.HCM đang áp dụng các biện pháp can thiệp có tính hệ thống, tập trung vào các khu vực có nguy cơ cao. Với các địa bàn có tỉ lệ mắc cao, ví dụ phường Bình Hưng Hòa, thì lãnh đạo Sở Y tế trực tiếp xuống địa bàn để làm việc và chỉ đạo. HCDC giám sát định kỳ 1 – 2 tuần/lần tại các điểm nóng để hướng dẫn và kiểm tra việc tổ chức rửa tay cho học sinh”, bà Nga nêu.