Cảnh sát Mỹ bắt nhầm người vì dùng AI nhận diện gương mặt

Theo Đài CNN ngày 29-3, một người phụ nữ tại bang Tennessee (Mỹ) đã bị giam giữ hơn năm tháng, sau khi công cụ nhận diện khuôn mặt bằng AI liên kết bà với các vụ án tại bang Bắc Dakota – nơi bà khẳng định chưa từng đặt chân tới.

Bà Angela Lipps (50 tuổi) bị bắt tại Tennessee ngày 14-7-2025, hoàn toàn không hay biết mình đang bị truy nã tại thành phố Fargo, cách nơi cư trú hơn 1.600km. Lệnh truy nã liên quan đến hàng loạt vụ gian lận ngân hàng xảy ra trước đó tại Fargo.

Trong quá trình điều tra, cảnh sát đã sử dụng công nghệ nhận diện khuôn mặt từ một cơ quan đối tác cùng với “các bước điều tra bổ sung độc lập với AI nhằm hỗ trợ nhận dạng”. Hệ thống xác định một nghi phạm có đặc điểm tương đồng với bà Lipps.

Tại cuộc họp báo ngày 24-3, Cảnh sát trưởng Fargo Dave Zibolski thừa nhận một phần thông tin từ hệ thống AI của cơ quan lân cận là “một phần của vấn đề”, dẫn đến sai sót trong vụ của bà Lipps.

Công nghệ được sử dụng là của Clearview AI – công ty sở hữu kho dữ liệu hàng tỉ hình ảnh thu thập từ Internet và mạng xã hội.

Bà Lipps bị giam hơn 3 tháng tại Tennessee trước khi bị dẫn độ sang North Dakota, đối mặt với các cáo buộc nghiêm trọng như trộm cắp và sử dụng trái phép thông tin cá nhân.

Trong bài đăng trên GoFundMe, bà mô tả hành trình dẫn độ là “cơn ác mộng”, lần đầu đi máy bay trong trạng thái sợ hãi, kiệt sức và bị xúc phạm.

Bước ngoặt xảy ra khi luật sư do tòa chỉ định tại Fargo tìm thấy hồ sơ ngân hàng chứng minh bà đang ở Tennessee vào thời điểm xảy ra vụ án. Ngày 23-12, toàn bộ cáo buộc bị hủy, và bà được trả tự do ngay đêm Giáng sinh.

Luật sư của bà cho biết những tổn thất về tâm lý, danh dự và quyền tự do là không dễ bù đắp. Ông Zibolski cũng thừa nhận các điều tra viên đã mặc định hình ảnh từ camera trùng khớp với dữ liệu AI mà không đối chiếu qua các kênh xác minh khác.

Dù vậy, Cảnh sát Fargo chưa đưa ra lời xin lỗi chính thức, với lý do vụ án vẫn đang được điều tra để truy tìm nghi phạm thực sự.

Đội ngũ pháp lý của bà Lipps đang cân nhắc khởi kiện vi phạm quyền dân sự, cho rằng cảnh sát đã dùng AI như lối tắt, thay vì thực hiện đầy đủ các bước nghiệp vụ cơ bản.

Vụ việc diễn ra trong bối cảnh các cơ quan thực thi pháp luật Mỹ đẩy mạnh ứng dụng công nghệ mới, song cũng làm dấy lên lo ngại về nguy cơ nhận diện sai.

Ông Ian Adams, giảng viên ngành tội phạm học tại Đại học South Carolina, nhận định cảnh sát đang áp dụng công nghệ mới quá nhanh trong khi chưa có đủ bằng chứng về hiệu quả.

“Đây không chỉ là vấn đề công nghệ, mà là vấn đề giữa công nghệ và con người. Những kịch bản tồi tệ xảy ra khi con người không làm đúng trách nhiệm và sử dụng công nghệ không phù hợp”, ông cho biết.