Năng lượng đi trước một bước

Điều quyết định sức bền của TP HCM nằm ở nền năng lượng đủ mạnh, ổn định và linh hoạt để giữ nhịp sản xuất, dịch vụ, logistics, đời sống dân sinh và đà tăng trưởng trong một thế giới ngày càng bất định.

Đầu vào nền tảng của siêu đô thị

TP HCM đang bước vào giai đoạn phát triển bản lề. Là đầu tàu kinh tế, thành phố phải chứng minh năng lực bứt phá để cạnh tranh quốc tế. Dù người ta nhắc nhiều đến kinh tế số, trung tâm dữ liệu, logistics thông minh hay trí tuệ nhân tạo (AI), nhưng năng lượng vẫn là điều kiện nền tảng không thể thay thế.

Điện, xăng dầu và khí không chỉ bảo đảm cho hoạt động sản xuất, thương mại, giao thông mà còn quyết định ổn định thị trường, an sinh xã hội và tăng trưởng bền vững. Thành phố có thể xây thêm công trình biểu tượng, thúc đẩy chuyển đổi số, nhưng nếu năng lượng thiếu dự phòng, sức chống chịu yếu, thì mọi tham vọng đều có thể chậm lại từ điểm nghẽn này.

Với quy mô hơn 14 triệu dân, đóng góp 23,5% GDP và 30% ngân sách cả nước, năng lượng của TP HCM không thể tiếp tục được nhìn nhận như phần hậu cần đi sau. Năng lượng phải đi trước, giữ nhịp tăng trưởng và tạo nền móng cho mô hình phát triển mới. Muốn đi nhanh trong kỷ nguyên số, thành phố trước hết phải giữ vững được “mạch sống” năng lượng.

Bài toán chiến lược trước áp lực mới

Mục tiêu tăng trưởng GRDP 10%/năm đến năm 2030 đặt ra sức ép khổng lồ lên hệ thống năng lượng TP HCM. Dự báo đến năm 2030, nhu cầu điện thương phẩm tăng vọt lên gần 94 tỉ kWh, công suất cực đại vượt 16.100 MW. Nhu cầu xăng dầu và khí cũng tăng mạnh, lần lượt đạt 6,42 triệu và 6,68 triệu tấn. Điều này đòi hỏi hệ thống năng lượng không thể chỉ dừng ở mức “đủ dùng”, mà phải tổ chức ở trình độ cao hơn: chủ động dự báo, chuẩn bị hạ tầng, điều hành linh hoạt và nâng cao năng lực dự phòng.

Bối cảnh thế giới đầu năm 2026 đầy biến động về địa chính trị, an ninh và kinh tế càng khiến yêu cầu này cấp thiết. Dù xu thế chuyển đổi xanh đang diễn ra, các nguồn năng lượng truyền thống vẫn giữ vai trò then chốt. Với đô thị như TP HCM, bất kỳ cú sốc nào về giá nhiên liệu hay đứt gãy chuỗi cung ứng quốc tế đều có thể nhanh chóng lan vào sản xuất, logistics, thương mại và đời sống dân sinh.

Do đó, năng lượng không còn là câu chuyện kỹ thuật của một ngành, mà phải được đặt trong logic an ninh kinh tế đô thị chiến lược. Thành phố càng phát triển theo chiều sâu thì mức độ phụ thuộc vào hệ thống năng lượng ổn định, an toàn, sức chống chịu tốt càng lớn. Năng lượng phải bảo đảm đủ cung ứng trong ngày thường, không bị bất ngờ trước rủi ro và luôn đứng vững trong những tình huống khó khăn nhất để giữ vững đà bứt phá.

Tổ chức lại cách sử dụng

Một ngộ nhận phổ biến là phát triển xanh sẽ làm chậm nhịp độ tăng trưởng. Tuy nhiên, với TP HCM, muốn tiếp tục tăng tốc mà không phải trả giá đắt về môi trường và chi phí, thành phố buộc phải tổ chức lại cách sử dụng năng lượng theo hướng hiệu quả, sạch và thông minh hơn.

Tăng trưởng trong giai đoạn mới không thể gắn liền với mô hình tiêu hao nhiều năng lượng, phát thải cao và phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch. Thay vào đó, giao thông cần được điện hóa nhanh chóng; công nghiệp phải chuyển đổi công nghệ để tiết kiệm năng lượng; logistics cần tối ưu hóa; và các khu dân cư, thương mại phải giảm dần cường độ sử dụng năng lượng.

Phát triển xanh là đổi cách phát triển, còn thông minh là biết dùng dữ liệu để dự báo nhu cầu, phát hiện rủi ro và điều hành linh hoạt. Các trung tâm dữ liệu AI, hệ thống logistics hay mạng lưới giao thông điện hóa đều không thể vận hành trơn tru nếu thiếu đi nguồn cung năng lượng và hạ tầng ổn định được chuẩn bị từ sớm.

Do đó, TP HCM cần xem năng lượng là trụ cột của năng lực cạnh tranh đô thị. Thay vì xử lý tình huống bị động, thành phố phải chủ động dự báo, xây dựng cơ chế dự trữ, đa dạng hóa nguồn cung và nâng cao sức chống chịu cho toàn hệ thống.

Nhìn sâu hơn, giữ vững mạch năng lượng chính là giữ nhịp sống đô thị. Điều quyết định sức bền của một siêu đô thị không chỉ nằm ở những công trình bề nổi, mà ẩn chứa trong những dòng điện, dòng khí vận hành âm thầm. Chỉ khi giữ vững “mạch sống” này, thành phố mới có thể vươn lên thành siêu đô thị hiện đại, xanh và thông minh.