UAE: Thỏa thuận Mỹ – Iran phải gắn với tự do hàng hải Hormuz

Theo Hãng tin Reuters ngày 6-4, ông Anwar Gargash – cố vấn ngoại giao của Tổng thống Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE) – tuyên bố mọi giải pháp chấm dứt xung đột Mỹ – Iran phải bảo đảm quyền tự do hàng hải qua eo biển Hormuz.

Ông đồng thời cảnh báo một thỏa thuận không kiểm soát được chương trình hạt nhân, cùng kho tên lửa và máy bay không người lái của Iran, sẽ mở đường cho “một Trung Đông nguy hiểm và bất ổn hơn”.

Phát biểu tại họp báo, quan chức UAE nhấn mạnh eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển dầu mỏ huyết mạch của thế giới – không thể bị biến thành vũ khí hay con bài mặc cả.

Theo ông, quyền tự do hàng hải tại đây “phải là phần không thể tách rời của bất kỳ giải pháp xung đột nào, với các cam kết rõ ràng”.

Ông Gargash cho biết UAE mong chiến sự sớm chấm dứt, nhưng không ủng hộ một lệnh ngừng bắn nếu chưa xử lý các nguyên nhân gốc rễ gây bất ổn.

“Chúng tôi không muốn xung đột leo thang, nhưng cũng không chấp nhận một lệnh ngừng bắn không giải quyết được những vấn đề cốt lõi”, ông nói, đặc biệt nhấn mạnh các chương trình hạt nhân, tên lửa và máy bay không người lái của Tehran.

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đe dọa sẽ giáng “địa ngục” xuống Iran nếu nước này không quay lại đàm phán và mở eo biển Hormuz trước hạn chót 7-4.

Trong hơn năm tuần qua, Mỹ và Israel đã tiến hành nhiều cuộc không kích nhằm vào Iran, với lý do ngăn chặn các mối đe dọa từ chương trình hạt nhân, kho tên lửa đạn đạo và mạng lưới lực lượng ủy nhiệm của Tehran trong khu vực.

Ông Gargash cho biết UAE sẵn sàng tham gia các nỗ lực quốc tế do Mỹ dẫn đầu nhằm bảo đảm an toàn hàng hải tại eo biển Hormuz.

UAE cũng là quốc gia vùng Vịnh chịu thiệt hại nặng nề từ các đòn trả đũa của Iran, khi nước này nhắm vào căn cứ quân sự Mỹ, Israel và cơ sở năng lượng trọng yếu trong vùng Vịnh.

Ông thừa nhận đây là kịch bản xấu nhất mà UAE đã lo ngại suốt nhiều thập kỷ, song khẳng định nền kinh tế nước này vẫn đủ vững để ứng phó và phục hồi, dù quá trình đó sẽ đòi hỏi nhiều nỗ lực.

Các cuộc tấn công của Iran nhằm vào cơ sở năng lượng và tuyến hàng hải vùng Vịnh được xem là bước đi có chủ ý để gia tăng sức ép lên các đồng minh của Washington, kỳ vọng các nước vùng Vịnh sẽ lo ngại thiệt hại kinh tế và thúc ép Mỹ chấm dứt chiến dịch.

Tuy nhiên theo ông Gargash, chiến lược của Iran có thể phản tác dụng, khiến các nước vùng Vịnh xích lại gần Washington hơn, qua đó củng cố hiện diện quân sự của Mỹ và mở rộng ảnh hưởng của Israel trong khu vực.

Ông cũng khẳng định Mỹ sẽ tiếp tục là đối tác an ninh then chốt của UAE, và Abu Dhabi sẽ tăng cường quan hệ này trong bối cảnh các mối đe dọa trong khu vực ngày càng gia tăng.