Bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân luôn được Đảng, Nhà nước đặc biệt quan tâm. Nhiều chủ trương, đường lối, chính sách được ban hành, tập trung chỉ đạo thực hiện và đạt những thành tựu quan trọng.
Việt Nam được quốc tế đánh giá cao trong việc thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững của Liên hợp quốc về sức khỏe; chỉ số bao phủ dịch vụ y tế thiết yếu của Việt Nam cao hơn mức trung bình của các nước trong khu vực; nhiều chỉ số về sức khỏe người dân vượt trội so với nhiều quốc gia có cùng mức phát triển.
Tuy nhiên, công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân còn những hạn chế, bất cập và khó khăn, thách thức.
Trước tình hình đó, ngày 9/9/2025, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 72 về một số giải pháp đột phá nhằm tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân trong tình hình mới.
Ngay sau khi Nghị quyết 72 được ban hành, nhiều chiến dịch chưa từng có tiền lệ đã giúp hệ thống y tế nhanh chóng chuyển dịch theo hướng cụ thể hóa các mục tiêu lớn, với những thay đổi diễn ra đồng thời ở nhiều cấp độ, từ chính sách, tổ chức hệ thống đến cách tiếp cận chăm sóc sức khỏe người dân.
Nghị quyết 72 đặt mục tiêu từ năm 2026, người dân được khám sức khỏe định kỳ hoặc sàng lọc miễn phí ít nhất một lần mỗi năm. Xa hơn, đến năm 2030, chính sách hướng tới miễn viện phí ở mức cơ bản trong phạm vi quyền lợi bảo hiểm y tế theo lộ trình.
Đó cũng là tinh thần Bộ Chính trị và Chính phủ đã đặt ra khi yêu cầu hệ thống y tế chuyển trọng tâm sang phòng bệnh và chăm sóc sức khỏe ban đầu.
TPHCM đặt mục tiêu trong năm 2026, gần 15 triệu người dân phải được khám, tầm soát sức khỏe ít nhất một lần. Với quy mô dân số như vậy, đây không chỉ là việc mở thêm điểm khám, mà là bài toán tổ chức toàn hệ thống, từ phân luồng người dân, nhân lực y tế, dữ liệu sức khỏe đến theo dõi sau khám.
Phát biểu trong cuộc họp chiều 1/4, Bí thư Thành ủy TPHCM Trần Lưu Quang chỉ đạo ngành y tế TPHCM phải triển khai bằng được nhiệm vụ khám, tầm soát sức khỏe cho 100% người dân thành phố ít nhất 1 lần trong năm 2026.
Ông Quang nhấn mạnh đây là nội dung phải thực hiện theo Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị.
“Với tiềm lực, cơ sở y tế của ngành y tế thành phố mà không làm được việc này là chưa ổn. Phải làm được việc này, vướng gì, cần gì trong quá trình thực hiện thì báo cáo ngay”, Bí thư Thành ủy TPHCM yêu cầu và gia hạn cho ngành y tế trong vòng hai tuần phải xây dựng kế hoạch trình Thường trực Thành ủy.
UBND TP Hà Nội cũng đã ban hành Kế hoạch 71, trong đó giao Sở Y tế Hà Nội chủ trì thực hiện khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí mỗi năm một lần cho người dân thành phố.
TS.BS Nguyễn Trọng Diện – Giám đốc Sở Y tế Hà Nội chia sẻ: “Để triển khai hiệu quả nghị quyết này cần sự phối hợp chặt chẽ, đồng bộ giữa toàn bộ hệ thống y tế trên địa bàn Thủ đô với các bộ, ngành, địa phương, viện nghiên cứu, đặc biệt là phải phát huy nguồn nhân lực y tế chất lượng cao của Hà Nội”.
Hà Nội bắt đầu thử nghiệm bằng các mô hình cụ thể.
Tại phường Phú Thượng, chính quyền địa phương phối hợp với Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn triển khai mô hình chăm sóc sức khỏe ban đầu 3S.
Trong buổi đầu thử nghiệm, 60 người cao tuổi được khám và tư vấn sức khỏe miễn phí ngay tại trạm y tế phường. Người dân được khám nhiều chuyên khoa và thực hiện các kỹ thuật như điện tim, X quang, siêu âm, test đường huyết.
Ở phường Bồ Đề và phường Long Biên, Hà Nội thí điểm mô hình trạm y tế chuyển đổi số toàn diện gắn với Chương trình Khám Sức khỏe Toàn dân.
Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Thu Hà nhấn mạnh, việc thí điểm phải được tổ chức theo lộ trình, có khảo sát, đánh giá từng giai đoạn, bảo đảm khám miễn phí cho người dân một cách thực chất, hiệu quả, đúng tinh thần chuyển trọng tâm từ chữa bệnh sang phòng bệnh, phát hiện sớm, can thiệp sớm, giảm gánh nặng cho gia đình và xã hội.
Bà cũng nói rõ thành phố xác định phải chuyển trọng tâm đầu tư, sự quan tâm và nguồn lực về tuyến cơ sở, lấy y tế cơ sở làm nền tảng chăm sóc sức khỏe ban đầu cho nhân dân.
Trạm Y tế phường Vĩnh Hưng (Hà Nội) xây dựng 4 năm mà không có bệnh nhân đến khám.
Tuy nhiên, sáng 14/1, nơi đây chính thức khoác lên mình một “tấm áo mới”, khi trở thành nơi đầu tiên thí điểm mô hình liên kết giữa bệnh viện tuyến trên và y tế cơ sở.
Thay vì khung cảnh vắng lặng thông thường, Trạm Y tế phường Vĩnh Hưng trở nên đông đúc với hàng trăm người dân đến khám, bởi sự có mặt và hỗ trợ của nhiều chuyên gia y tế giỏi từ Bệnh viện Đại học Y Hà Nội.
Đây là bước đi nhằm cụ thể hóa Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị cũng là định hướng rất quan trọng được đề cập trong văn kiện Đại hội XIV của Đảng về đưa dịch vụ y tế chất lượng cao đến gần dân, sát dân hơn.
Theo đại biểu Quốc hội, PGS.TS.BS Nguyễn Lân Hiếu (Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Hà Nội), thông thường, nhân lực và trang thiết bị là điều khiến người dân lo lắng nhất. Người dân đến trạm y tế phường, xã sợ nhất là xét nghiệm không chính xác hoặc bác sĩ tại trạm chưa thạo siêu âm.
Nhưng lần liên kết này, với uy tín và chuyên môn của các bác sĩ Bệnh viện Đại học Y Hà Nội cũng như hệ thống máy móc hiện đại được triển khai, chắc chắn người dân sẽ tin tưởng.
“Trước đây, chúng tôi giúp các bệnh viện tuyến huyện và hiện vẫn có bác sĩ xuống các bệnh viện tuyến dưới, ở vùng sâu, vùng xa hỗ trợ, nhưng việc đó hoàn toàn xuất phát từ mong muốn cá nhân, không có sự hỗ trợ về chính sách và cũng không có ai trả tiền cho bác sĩ cả.
Còn mô hình liên kết này là sự phối hợp “các bên cùng có lợi”, trạm y tế vẫn phát huy chức năng vốn có, phòng khám triển khai dịch vụ còn người dân thay vì phải đi khám ở bệnh viện tuyến trên có thể khám ngay tại địa bàn.
Với mô hình mới này, tôi hy vọng không chỉ Bệnh viện Đại học Y Hà Nội mà nhiều bệnh viện ở Hà Nội nói riêng, bệnh viện trên cả nước nói chung sẽ triển khai nhân rộng. Mỗi bệnh viện tuyến trên có thể liên kết, hợp tác 3-4 trạm y tế và như vậy, chúng ta hoàn toàn có thể phủ kín các mạng lưới y tế cơ sở”, PGS Hiếu phân tích.
Hà Nội có 126 trạm y tế xã, phường với địa bàn rộng và dân số đông, song năng lực tuyến cơ sở còn hạn chế.
Theo TS.BS Nguyễn Trọng Diện, thành phố mong muốn mỗi bệnh viện có thể hỗ trợ một xã, phường để phủ kín mạng lưới y tế cơ sở. Ông nhấn mạnh: “Y tế cơ sở mạnh thì y tế chuyên sâu mới vững”.
Giám đốc Sở Y tế Hà Nội chia sẻ, thời gian qua, tại Hà Nội, Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn, Bệnh viện Đa khoa Đức Giang, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội và các bệnh viện trước đây là bệnh viện tuyến huyện, đã tham gia hỗ trợ trạm y tế xã rất tích cực.
Cụ thể, Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn đang hỗ trợ toàn diện, đưa trang thiết bị và nhân lực xuống trạm y tế phường.
Bệnh viện Đa khoa Đức Giang hỗ trợ 14 xã, phường bằng công nghệ thông tin, khám chữa bệnh từ xa và vận chuyển mẫu bệnh phẩm bằng máy bay không người lái. Bệnh viện Tim Hà Nội cũng hỗ trợ nhiều xã, phường.
PGS.TS.BS Đỗ Đình Tùng, Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Đức Giang nhấn mạnh, việc đưa mô hình trạm y tế chuyển đổi số toàn diện vào hoạt động có ý nghĩa quan trọng trong nâng cao năng lực y tế cơ sở, giảm tải cho tuyến trên và đáp ứng tốt hơn nhu cầu chăm sóc sức khỏe ban đầu của người dân.
Ông cho rằng thực tiễn triển khai cho thấy hoàn toàn có thể xây dựng một trạm y tế mạnh trong thời gian rất ngắn, với chi phí thấp, nếu có cách tiếp cận đúng.
Sáng 27/2, nhân Ngày Thầy thuốc Việt Nam, Trạm Y tế phường Xuân Hòa (TPHCM) chính thức khánh thành trụ sở mới và ra mắt mô hình “Đội chăm sóc sức khỏe liên tục gắn với địa bàn theo nguyên lý y học gia đình”.
Theo Giám đốc Sở Y tế TPHCM Tăng Chí Thượng, đây được xem là mô hình đầu tiên và tiên phong tại Việt Nam trong định hướng chuyển đổi y tế cơ sở từ thụ động sang chủ động.
Trạm Y tế phường Xuân Hòa tọa lạc tại số 18 Võ Văn Tần, với khuôn viên 558m2, tổng diện tích sàn xây dựng 1.782m2, được đầu tư gần 28 tỷ đồng từ ngân sách thành phố, bao gồm toàn bộ chi phí xây dựng, trang thiết bị và hạ tầng kỹ thuật đồng bộ.
Cơ cấu tổ chức gồm 3 phòng quản lý điều hành, 4 khoa chuyên môn kỹ thuật và 2 điểm trạm tiếp cận cộng đồng, với 63 nhân sự, trong đó có 18 bác sĩ thuộc các chuyên khoa cơ bản.
Trước đây, trạm y tế phường hoạt động theo mô hình truyền thống: chờ người dân đến khám rồi mới tiếp nhận, xử lý.
Với mô hình mới, các đội chăm sóc sức khỏe sẽ chủ động quản lý, nắm bắt tình trạng sức khỏe của từng người dân trên địa bàn được phân công; tiến hành phân loại, xác định nhóm ưu tiên; xây dựng kế hoạch khám và theo dõi sức khỏe một cách liên tục, ngay cả khi người dân chưa có triệu chứng bệnh.
Thực hiện Nghị quyết số 72 của Bộ Chính trị, UBND phường cũng đã ban hành quyết định thành lập 6 đội chăm sóc sức khỏe, phụ trách 24 khu phố trên toàn địa bàn.
Mỗi đội phụ trách khoảng 6.000-6.700 dân, gồm 1 bác sĩ chịu trách nhiệm chuyên môn tổng thể, 1 điều dưỡng theo dõi bệnh mạn tính, 1 dược sĩ tư vấn sử dụng thuốc, 1 y sĩ/y tế công cộng quản lý dữ liệu và truyền thông sức khỏe, cùng 6 cộng tác viên cộng đồng kết nối trực tiếp với từng hộ gia đình.
Theo BSCKI Tăng Phước Quân, đại diện đội chăm sóc sức khỏe tại Trạm Y tế phường Xuân Hòa, các nhóm sẽ ưu tiên các nhóm nguy cơ cao như người cao tuổi, trẻ em dưới 5 tuổi, phụ nữ mang thai và người suy giảm miễn dịch.
Không chỉ Hà Nội hay TPHCM, nhiều địa phương khác cũng đang tổ chức lại y tế cơ sở theo tinh thần Nghị quyết 72.
Quảng Ninh vừa bàn giao 54 trạm y tế về UBND địa phương quản lý, đồng thời lên kế hoạch xây mới, cải tạo 74 trạm và điểm trạm trong năm 2026. Đà Nẵng chuẩn bị chuyển giao 93 trạm y tế và 194 điểm trạm về xã, phường để tăng tính chủ động ở tuyến đầu.
Cần Thơ mở rộng đầu tư cho y tế cơ sở, phát triển 30 phòng khám bác sĩ gia đình, trong khi Lạng Sơn xem y tế cơ sở vùng cao là điểm tựa để người dân tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe ngay từ nơi cư trú.
Bộ Y tế cũng đã ban hành các hướng dẫn mới về chức năng, nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức của trạm y tế cấp xã. Đây là cơ sở để các địa phương tổ chức lại tuyến đầu của hệ thống, không chỉ để giảm tải cho bệnh viện, mà để người dân được tiếp cận chăm sóc sức khỏe sớm hơn, thường xuyên hơn và tiết kiệm hơn.
Chuyển đổi số y tế đã được xác định là một trong những trụ cột để xây dựng hệ thống y tế hiện đại, công bằng, bền vững.
Bộ Y tế cho biết đến đầu năm 2026 đã có hơn 34 triệu sổ sức khỏe điện tử tích hợp trên VNeID và 1.210 bệnh viện triển khai bệnh án điện tử. Đây là nền tảng quan trọng để các địa phương không chỉ số hóa từng bệnh viện, mà tiến tới tổ chức quản lý sức khỏe ở quy mô toàn dân.
Liên thông dữ liệu cũng là 1 trong 4 trọng tâm phát triển của y tế Thủ đô.
Sở Y tế Hà Nội đã triển khai đồng loạt liên thông dữ liệu khám bệnh, chữa bệnh tại tất cả 42 bệnh viện công lập. Thành phố cũng như Sở Y tế Hà Nội xác định lộ trình mở rộng theo nguyên tắc “mở rộng có kiểm soát – lấy dữ liệu dùng được làm thước đo – ưu tiên lợi ích người bệnh và hiệu quả điều hành”.
Chia sẻ với phóng viên báo Dân trí về vấn đề này, TS.BS Nguyễn Trọng Diện chỉ ra, giai đoạn trước khi chuyển đổi số được triển khai đồng bộ, có thể khái quát hệ thống dữ liệu y tế ở trạng thái phân tán, cục bộ và thiếu khả năng liên thông.
Mỗi cơ sở y tế sử dụng một hoặc nhiều phần mềm khác nhau, từ HIS, LIS đến PACS; chuẩn dữ liệu, cách mã hóa, quy trình nhập liệu không thống nhất. Điều này dẫn tới việc dữ liệu bị “cát cứ” theo đơn vị, theo tuyến, gây khó khăn rất lớn cho công tác quản lý, giám sát và điều hành ở cấp thành phố.
Ở góc độ chuyên môn, bác sĩ thiếu một dòng thông tin xuyên suốt về lịch sử khám chữa bệnh của người bệnh. Hồ sơ điều trị nằm rải rác ở nhiều cơ sở, việc tra cứu chủ yếu dựa vào hồ sơ giấy do người bệnh tự mang theo hoặc các hình thức trao đổi thủ công, kém hiệu quả.
Thực trạng này ảnh hưởng trực tiếp tới chất lượng điều trị, đặc biệt với người cao tuổi, người mắc bệnh mạn tính hoặc phải điều trị kéo dài.
Khi dữ liệu được kết nối, người dân có thể tra cứu lịch sử khám chữa bệnh, theo dõi kết quả xét nghiệm trực tuyến; bác sĩ tuyến cơ sở được hỗ trợ hội chẩn từ xa; hồ sơ sức khỏe điện tử được cập nhật liên tục.
Lãnh đạo Sở Y tế TPHCM cho biết, sau khi đạt được kết quả bước đầu về việc triển khai bệnh án điện tử, tất cả 164 giám đốc bệnh viện – từ Bộ, ngành đến thành phố và các cơ sở ngoài công lập – đã ký đồng thuận xây dựng kho dữ liệu tập trung phục vụ công tác quản lý, điều hành và phát triển y tế thông minh.
Các nội dung chủ đạo triển khai như: Thực hiện trích xuất, chuẩn hóa và cung cấp đầy đủ, chính xác, kịp thời các bộ dữ liệu theo yêu cầu, bao gồm dữ liệu khám chữa bệnh, nhân lực y tế, thiết bị y tế, dược, quản lý chất lượng, an toàn người bệnh.
Nguồn: https://dantri.com.vn/suc-khoe/cuoc-tai-thiet-72-va-quyet-sach-chua-co-tien-le-vi-mot-viet-nam-khoe-manh-20260405121724153.htm
