Phát hiện dị tật phổi bẩm sinh ở tuổi 22

PGS.TS.BS Vũ Hữu Vĩnh, Giám đốc Trung tâm Ngoại Lồng ngực – Mạch máu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết bệnh nhân có một nhánh động mạch bất thường từ động mạch chủ đến phổi trái. Đây là dị tật phổi biệt trí (còn gọi là phổi biệt lập) tại thùy dưới phổi trái, một dạng dị tật bẩm sinh.

Bình thường, máu giàu oxy từ động mạch chủ sẽ đi nuôi cơ thể, sau đó về tim và qua động mạch phổi trao đổi chất (máu lúc này không còn oxy, đến phổi để nhận oxy mới). Khi mắc dị tật này, một động mạch bất thường xuất phát từ động mạch chủ lại đưa thẳng máu giàu oxy ngược vào phổi, khiến cơ quan này không thể truyền thêm oxy vào dòng máu, mất chức năng trao đổi khí. Dòng máu từ động mạch chủ với áp lực cao, liên tục tạo sức ép vào phế nang gây quá tải, khiến các mạch máu nhỏ trong phổi bị tổn thương, lâu dần dẫn đến xơ hóa, mất chức năng hô hấp.

Phó giáo sư Vĩnh giải thích bệnh phổi biệt trí nội thùy thường khó phát hiện lúc mới sinh vì không có triệu chứng, dị tật nằm ẩn trong lá phổi bình thường. Bệnh thường chỉ được phát hiện khi trưởng thành, khi các triệu chứng nhiễm trùng tái phát, viêm phổi, khó thở, tức ngực… trở nên rõ rệt.

Phó giáo sư Vĩnh đánh giá tình trạng của anh Thura khá nghiêm trọng, bởi máu giàu oxy đã hòa lẫn vào phổi và phá hỏng hoàn toàn thùy dưới phổi trái, chỉ định phẫu thuật cắt thùy phổi.

Sau hội chẩn, êkíp điều trị cho người bệnh bằng phương pháp phẫu thuật nội soi lồng ngực để giảm xâm lấn, tăng tính thẩm mỹ đồng thời đẩy nhanh tốc độ hồi phục.

Sau khi mở ba lỗ khoảng 1 cm trên lồng ngực, dưới sự dẫn đường của hệ thống camera phóng đại, êkíp tiếp cận nhánh động mạch bất thường và tách rời khỏi các tổ chức xung quanh, thắt nút nhánh động mạch này để ngăn nguồn cấp máu. Khi dòng máu áp lực cao ngừng đổ vào, thùy phổi trái tổn thương xẹp dần, bớt căng phồng, êkíp cắt phần thùy phổi bị xơ hóa, bảo tồn tối đa các vùng phổi lành lặn còn lại.

Hậu phẫu, anh Thura hồi phục tốt, vết mổ ít đau, có thể đi lại nhẹ nhàng, xuất viện sau ba ngày, không cần điều trị bổ sung. Theo phó giáo sư Vĩnh, cắt một thùy phổi không ảnh hưởng nhiều đến sinh hoạt, lao động của người bệnh, bởi các thùy còn lại sẽ hoạt động bù trừ phần thùy đã mất.

Phổi biệt trí là dị tật bẩm sinh hình thành từ thời kỳ bào thai, phổ biến ở nam giới. Bệnh có thể gây viêm phổi tái diễn, ho, đau ngực; nặng hơn dẫn đến suy hô hấp, nhiễm trùng hoặc biến chứng u phổi. Phẫu thuật cắt bỏ phổi biệt trí trong thùy là phương pháp điều trị triệt để, giúp giữ lại tổ chức phổi lành xung quanh, nhất là trong trường hợp tổ chức phổi biệt trí chưa nhiễm khuẩn.

Nếu xuất hiện các triệu chứng như đau ngực, khó thở kéo dài, người bệnh cần đến bệnh viện để tầm soát chuyên sâu bằng chụp CT ngực. Phương pháp này có thể giúp phát hiện sớm các dị tật mạch máu hoặc khối u phổi, điều trị kịp thời, tránh để lâu ngày khó hồi phục.

Bảo Anh

*Tên người bệnh đã được thay đổi