Đổi mới công tác chính trị, tư tưởng cho thanh niên

Từ thực tiễn đó, công tác giáo dục chính trị, tư tưởng cho thanh niên đang chuyển dịch rõ nét từ tư duy “chống” sang “xây”, với trọng tâm là đi trước, mở đường bằng công nghệ và đổi mới phương thức tiếp cận.

“3 thống nhất” trong nhận thức và hành động

Theo T.Ư Đoàn, hiện nay Việt Nam có khoảng 21,6 triệu thanh niên, chiếm hơn 20% dân số. Đây là thế hệ được sinh ra, lớn lên trong môi trường hòa bình, tiếp cận nhanh với khoa học công nghệ, có tư duy mở, năng động và sáng tạo. Tuy nhiên, cùng với những thuận lợi, thanh niên cũng đang đối diện nhiều thách thức, đặc biệt là sự tác động của thông tin đa chiều trên không gian mạng. Một bộ phận giới trẻ dễ bị ảnh hưởng bởi các giá trị ngoại lai, thông tin sai lệch, thậm chí là các luận điệu xuyên tạc. Thực tiễn đó đặt ra yêu cầu cấp thiết phải đổi mới mạnh mẽ công tác giáo dục chính trị, tư tưởng; trong đó chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ được xem là giải pháp then chốt.

Phát biểu tham luận tại Đại hội XIV của Đảng, Bí thư thứ nhất T.Ư Đoàn Bùi Quang Huy đã nhấn mạnh yêu cầu đổi mới nội dung và phương thức giáo dục thanh niên theo hướng hiện đại, linh hoạt, phù hợp với bối cảnh mới. Công tác giáo dục của Đoàn tập trung định hướng, thực hiện “3 thống nhất” trong nhận thức và hành động của thanh niên: Lý tưởng của thanh niên là kiên định với lý tưởng của Đảng; mục tiêu phấn đấu của thanh niên là góp sức vì mục tiêu của Đảng và toàn dân tộc; hành động của thanh niên là góp sức xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh toàn diện, xây dựng đất nước phồn vinh, văn minh, hạnh phúc.

Theo đó, T.Ư Đoàn đã đẩy mạnh chuyển đổi số; tăng cường tương tác đa chiều, tận dụng nhiều phương thức, nhiều lực lượng để giáo dục thanh niên; đưa đoàn viên trở thành “chủ thể” của công tác giáo dục. Đồng thời chuyển đổi số không chỉ là công cụ hỗ trợ mà trở thành phương thức chủ đạo trong triển khai các hoạt động giáo dục của Đoàn. Việc học tập nghị quyết, lý luận chính trị được đổi mới thông qua hình thức trực tuyến, kiểm tra và cấp chứng chỉ online, giúp nâng cao tính chủ động và khả năng tiếp cận của đoàn viên, thanh niên.

Bên cạnh đó, T.Ư Đoàn xác định tập trung phát triển các nền tảng số như ứng dụng di động “Thanh niên Việt Nam” và các công cụ trí tuệ nhân tạo (AI) của Đoàn để cung cấp thông tin, định hướng dư luận, đồng thời tăng cường tương tác, lắng nghe ý kiến thanh niên.

“Đi trước, mở đường” bằng công nghệ và dữ liệu

Song song với đổi mới phương thức giáo dục, T.Ư Đoàn triển khai Đề án “Tăng cường thông tin tích cực và phát triển mạng lưới truyền thông số giai đoạn 2025 – 2027”, nhằm xây dựng hệ sinh thái truyền thông số đồng bộ, hiện đại. Đề án đặt mục tiêu tăng cường sự hiện diện và ảnh hưởng tích cực của Đoàn trên không gian mạng; xây dựng môi trường mạng lành mạnh; định hướng tư tưởng, lối sống cho thanh thiếu nhi.

Một trong những giải pháp trọng tâm là phát triển hệ thống kênh truyền thông số chính thức, bao gồm các nền tảng như Facebook, YouTube, TikTok, website và ứng dụng di động. Các kênh này không chỉ đóng vai trò truyền tải thông tin mà còn là công cụ giáo dục, định hướng và kết nối thanh niên. Xây dựng nền tảng quản trị truyền thông tích hợp, cho phép theo dõi, phân tích và đánh giá hiệu quả hoạt động của các kênh truyền thông từ T.Ư đến cơ sở, qua đó nâng cao tính chuyên nghiệp và hiệu quả trong công tác tuyên truyền.

Một điểm nhấn quan trọng trong quá trình chuyển đổi số là ứng dụng các công nghệ tiên tiến như AI, dữ liệu lớn (Big Data), học máy (Machine Learning) trong công tác nắm bắt và định hướng dư luận xã hội. Theo anh Bùi Quang Huy, cần “áp dụng dữ liệu lớn để nắm bắt, tổng hợp, xử lý và định hướng dư luận xã hội”, từ đó giúp tổ chức Đoàn chủ động cung cấp thông tin chính thống, kịp thời, chính xác đến thanh niên. Đề án của T.Ư Đoàn cũng xác định xây dựng hệ thống thu thập và phân tích dữ liệu trên không gian mạng, có khả năng tự động thu thập thông tin từ nhiều nguồn, phân tích hành vi, nhu cầu, tâm lý của thanh niên, đồng thời cảnh báo sớm các thông tin xấu độc .

Việc ứng dụng công nghệ không chỉ giúp nâng cao hiệu quả quản lý mà còn tạo điều kiện để Đoàn chủ động “dẫn dắt” thông tin, thay vì chỉ phản ứng thụ động trước các luồng thông tin trên mạng. Đơn cử nhân dịp kỷ niệm 80 năm thành lập nước, T.Ư Đoàn phát động Chiến dịch “Hòa bình đẹp lắm” đạt hàng tỉ lượt xem nhờ lan tỏa trên nền tảng số.

Cùng với việc phát triển nền tảng và công nghệ, T.Ư Đoàn chú trọng tăng cường tương tác với thanh niên thông qua các hoạt động trực tuyến như livestream, tọa đàm, hỏi đáp trực tuyến, các cuộc thi, chiến dịch truyền thông số. Các cộng đồng trực tuyến theo chủ đề cũng được xây dựng và phát triển trên các nền tảng mạng xã hội, tạo không gian để thanh niên giao lưu, chia sẻ, học hỏi và thể hiện quan điểm cá nhân trong môi trường lành mạnh, có định hướng. Đồng thời, cơ chế tiếp nhận và phản hồi ý kiến thanh niên được thiết lập thông qua nhiều kênh như chatbot, email, hotline, góp phần nâng cao tính minh bạch và trách nhiệm của tổ chức Đoàn.

Gắn lý luận với thực tiễn

Tại Đại hội XIV của Đảng, anh Bùi Quang Huy cũng nhấn mạnh yêu cầu tăng cường vai trò của thanh niên trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch. Phương châm được xác định là “Nhận thức đúng, thông tin đủ, hành động nhanh, kết nối mạnh, lan tỏa rộng”. Điều này đặt ra yêu cầu không chỉ sản xuất nội dung tích cực mà còn phải nâng cao kỹ năng, phương pháp đấu tranh trên không gian mạng cho cán bộ, đoàn viên. Các sản phẩm truyền thông số chất lượng cao, có sức lan tỏa lớn sẽ là công cụ quan trọng để định hướng nhận thức, củng cố niềm tin và lý tưởng cách mạng cho thanh niên.

Theo T.Ư Đoàn, dù đổi mới mạnh mẽ về phương thức, nhưng cốt lõi của công tác tư tưởng vẫn là gắn lý luận với thực tiễn. Các phong trào hành động cách mạng tiếp tục được xác định là môi trường quan trọng để giáo dục, rèn luyện và trưởng thành. Thông qua các hoạt động tình nguyện, khởi nghiệp, chuyển đổi số, bảo vệ môi trường…, thanh niên không chỉ được trải nghiệm, cống hiến mà còn tự bồi đắp lý tưởng, hình thành bản lĩnh và trách nhiệm xã hội. Đây cũng là cách để “kéo” thanh niên từ không gian mạng trở lại với các hoạt động thực tiễn, tạo sự kết nối giữa “online” và “offline”, giữa nhận thức và hành động.

“Phải luôn coi các phong trào hành động cách mạng là môi trường thực tiễn sinh động nhất để giáo dục, rèn luyện và tập hợp thanh niên. Phong trào là “ngôi trường vĩ đại” – phương thức giáo dục hiệu quả nhất để thanh niên rèn luyện, cống hiến và trưởng thành. Thực tiễn cho thấy các phong trào hành động cách mạng của Đoàn đã thực sự trở thành những “lò tôi luyện” để thanh niên tự giáo dục, tự rèn luyện để phát triển toàn diện. Qua tham gia các phong trào hành động cách mạng đó, lý tưởng của thanh niên được bồi đắp, tình yêu quê hương đất nước trở nên sâu sắc, và lớp trẻ trưởng thành hơn về mọi mặt”, anh Bùi Quang Huy nhấn mạnh trong phát biểu tham luận tại Đại hội XIV của Đảng.

Thông qua việc xây dựng hệ sinh thái truyền thông số, ứng dụng công nghệ hiện đại và phát huy vai trò chủ thể của thanh niên, T.Ư Đoàn đang từng bước khẳng định vị thế là lực lượng nòng cốt trong định hướng tư tưởng, giáo dục thế hệ trẻ trong kỷ nguyên số. Qua đó, góp phần xây dựng lớp thanh niên Việt Nam có lý tưởng, bản lĩnh, tri thức, làm chủ công nghệ, sẵn sàng đảm nhận sứ mệnh xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong giai đoạn phát triển mới.