Ngành bán lẻ, tiêu dùng đang có định giá hấp dẫn, dự báo sẽ được hưởng lợi từ cả dòng tiền chủ động và dòng vốn quỹ chỉ số trong thời gian tới – Ảnh: QUANG ĐỊNH
Theo thông tin của Tuổi Trẻ, nhiều tổ chức đầu tư lớn quản lý hàng nghìn tỉ USD đã hoàn tất các thủ tục cần thiết để đầu tư vào Việt Nam. Các quỹ chủ động có thể bắt đầu giải ngân từng phần theo chiến lược riêng ngay từ thời điểm hiện tại, thay vì phải chờ đến thời điểm nâng hạng chính thức từ tháng 9-2026.
Dòng tiền sẽ vào theo lộ trình, không ồ ạt
Chia sẻ ngay sau khi công bố kết quả kỳ rà soát, ông Bùi Hoàng Hải, Phó chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (SSC), cho biết các cổ phiếu Việt Nam vào rổ chỉ số của FTSE Russell sẽ được phân thành 4 giai đoạn, bắt đầu từ tháng 9-2026 và sẽ kết thúc vào tháng 9-2027.
“Trọng số của thị trường Việt Nam khi lọt vào rổ chỉ số ước tính sẽ ở mức trên dưới 0,04%, tương đương với giá trị có thể đầu tư khoảng 1,5 – 1,6 tỉ USD từ các quỹ đầu tư thụ động”, ông Hải thông tin và khẳng định dòng tiền từ quỹ thụ động mới chỉ là một phần.
Trong thực tế, số lượng và giá trị đầu tư từ các nhà đầu tư chủ động sẽ lớn gấp vài lần con số của các quỹ thụ động, tùy thuộc vào chiến lược và khẩu vị đầu tư của họ. Ngay sau khi FTSE Russell công bố kết quả của kỳ đánh giá lần này, rất nhiều nhà đầu tư chủ động sẽ bắt đầu triển khai các hoạt động đầu tư tại thị trường Việt Nam.
Theo đó, trong giai đoạn đầu từ tháng 9-2026, tỉ trọng cổ phiếu Việt Nam được thêm vào ở mức 10% và sẽ tiếp tục tăng thêm 20% vào tháng 3-2027, 35% vào tháng 6-2027, hoàn tất với phần bổ sung 35% còn lại vào tháng 9-2027.
Theo thông tin của Tuổi Trẻ, nhiều tổ chức đầu tư lớn như Vanguard, UBS đã và đang tích cực tìm hiểu thị trường Việt Nam, đồng thời hoàn tất các thủ tục cần thiết. Các quỹ chủ động có thể bắt đầu giải ngân từng phần theo chiến lược riêng ngay từ thời điểm hiện tại, thay vì phải chờ đến thời điểm tháng 9-2026.
Trao đổi với Tuổi Trẻ, đại diện Chứng khoán Vietcap cũng xác nhận thời gian gần đây, thông qua những tổ chức môi giới quốc tế, các ngân hàng đầu tư lớn, nhiều nhà đầu tư nước ngoài đã gia tăng đáng kể sự chú ý tới thị trường chứng khoán Việt Nam.
Theo vị này, dòng vốn ngoại ước tính có thể sẽ giải ngân vào Việt Nam khi được nâng hạng có thể lên đến 6 – 8 tỉ USD, trong đó phần lớn được dự báo là từ các quỹ đầu tư chủ động. “Khi thị trường được một tổ chức uy tín như FTSE Russell nâng tầm về chất lượng thì chắc chắn sẽ thu hút được sự quan tâm và dòng tiền của nhiều tổ chức đầu tư lớn hơn trên thế giới”, vị này khẳng định
Cũng theo vị này, nhìn rộng hơn, nếu tình hình căng thẳng ở Trung Đông có thể đi đến kết thúc sớm cũng có thể kích hoạt các dòng tiền, đặc biệt sẽ đến từ các quỹ chủ động tìm kiếm cơ hội nhiều hơn ở các thị trường mới nổi, trong đó có Việt Nam.
Dữ liệu: BÌNH KHÁNH – Đồ họa: TUẤN ANH
Thị trường sẽ ra sao sau nâng hạng?
Trong khi đó, ông Phạm Lưu Hưng, Kinh tế trưởng Chứng khoán SSI, cho rằng dù đây là bước ngoặt tích cực, mở ra cơ hội thu hút dòng vốn từ các quỹ chỉ số nhưng trong ngắn hạn, ảnh hưởng chưa lớn khi lượng vốn giải ngân ban đầu vào tháng 9-2026 chỉ khoảng hơn 150 triệu USD.
Theo ông Hưng, nghiên cứu của SSI về các thị trường từng được nâng hạng như Qatar, UAE, Kuwait, Saudi Arabia, Romania và Iceland cho thấy diễn biến thị trường sau nâng hạng trong ngắn hạn không đồng nhất, trong đó một số nơi ghi nhận điều chỉnh ở năm đầu tiên.
Tuy nhiên, trong trung hạn, đa số đều mang lại mức sinh lời đáng kể, khoảng 20 – 50% trong vòng 3 năm. Trên thực tế, hiệu suất thị trường vẫn chủ yếu được quyết định bởi các yếu tố nền tảng như môi trường kinh tế vĩ mô, triển vọng tăng trưởng lợi nhuận và mặt bằng định giá.
Xét trên những phương diện này, Việt Nam đang thể hiện sự vượt trội so với nhiều thị trường cùng nhóm nhờ nền tảng vĩ mô vững chắc, triển vọng lợi nhuận tích cực và mức định giá vẫn tương đối hấp dẫn.
Đặc biệt, việc được FTSE Russell nâng hạng sẽ góp phần chuẩn hóa hạ tầng thị trường vốn của Việt Nam theo các tiêu chuẩn quốc tế, nâng cao uy tín thị trường, thu hút dòng vốn ngoại ổn định hơn, qua đó hỗ trợ sự phát triển bền vững của thị trường chứng khoán. Sau FTSE Russell, MSCI sẽ là cột mốc chiến lược tiếp theo.
Cùng các cơ hội, ông Huỳnh Anh Huy, CFA, Giám đốc phân tích ngành của Chứng khoán Kafi, cho rằng cũng có những thách thức. Do thị trường được kết nối sâu hơn với dòng vốn toàn cầu, VN-Index sẽ phản ứng nhạy hơn với các yếu tố bên ngoài như quyết định lãi suất của Fed, biến động đồng USD, thậm chí là các báo cáo việc làm Mỹ.
“Định giá được nâng lên nhưng kỳ vọng lợi nhuận cũng phải theo kịp. Nếu tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp (EPS growth) không theo kịp mức P/E mới, thị trường sẽ tự điều chỉnh – và điều chỉnh thường không diễn ra từ từ…”, ông Huy nói và dẫn chứng Pakistan từng thất bại vì yếu tố thanh khoản.
Ngoài ra, theo ông Huy, mức độ phân hóa sẽ lớn hơn và đây là rủi ro lớn nhất với nhà đầu tư cá nhân. Nâng hạng không có nghĩa là toàn bộ thị trường đi lên. Dòng tiền thụ động sẽ vào đúng các mã trong rổ FTSE – chủ yếu là Large và Mid cap với thanh khoản đủ lớn. Nhiều cổ phiếu Small-cap và penny ngoài rổ sẽ không được hưởng lợi trực tiếp.
“Thách thức lớn nhất không phải là biến động hay định giá mà là tâm lý. Nâng hạng tạo ra một câu chuyện hấp dẫn đến mức rất nhiều nhà đầu tư sẽ quên đi nguyên tắc cơ bản nhất: mua tốt ở giá hợp lý bao giờ cũng tốt hơn mua câu chuyện ở giá cao. Các thị trường đi trước đã chứng minh điều đó và thị trường Việt Nam sẽ không phải ngoại lệ”, ông Huy nhấn mạnh.
Tín hiệu dòng vốn ngoại đang quay trở lại?
Dù thị trường chứng khoán Việt Nam vừa được FTSE Russell xác nhận lộ trình nâng hạng lên nhóm thị trường mới nổi thứ cấp, song xu hướng bán ròng khối ngoại vẫn chưa dừng.
Theo đại diện Chứng khoán Vietcap, trong quý 1-2026, khối ngoại đã bán ròng hơn 32.000 tỉ đồng trên thị trường chứng khoán Việt Nam, tăng 16,3% so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, xen kẽ với xu hướng này vẫn xuất hiện một số phiên mua ròng quy mô lớn, cho thấy những tín hiệu ban đầu của dòng vốn ngoại đang quay trở lại.
Khi được đưa vào các bộ chỉ số toàn cầu, những cổ phiếu đầu ngành có thể hưởng lợi trực tiếp từ yếu tố cung – cầu, thanh khoản sẽ được cải thiện. Các quỹ đầu tư thụ động (ETF) sẽ giải ngân vào thị trường Việt Nam theo lộ trình 4 giai đoạn như kế hoạch mới được công bố. Như vậy, dòng tiền từ các quỹ chỉ số sẽ không vào ngay lập tức mà được phân bổ theo từng bước nhằm đảm bảo sự ổn định của thị trường.
Trong khi đó, ông Phạm Lưu Hưng cho rằng xu hướng bán ròng thời gian qua chủ yếu phản ánh tâm lý thận trọng (risk-off) của nhà đầu tư toàn cầu, trong bối cảnh thị trường quốc tế biến động mạnh, giá dầu tăng và đồng USD duy trì đà tăng. Đây là xu hướng không chỉ diễn ra tại Việt Nam mà còn phổ biến ở nhiều thị trường mới nổi khác.
“Dòng vốn quốc tế luôn có tính luân chuyển. Khi một nhóm nhà đầu tư rút vốn, sẽ có những dòng tiền mới từ các nhóm khác tham gia, tạo nên sự vận động liên tục của thị trường”, ông Hưng nói.
Cơ chế giao dịch thuận lợi cho nhà đầu tư nước ngoài
Trao đổi với chúng tôi, bà Phạm Thị Thùy Linh, Trưởng Ban Phát triển thị trường chứng khoán, SSC, cho biết trước đây, khi muốn đầu tư vào thị trường chứng khoán Việt Nam, các tổ chức nước ngoài phải mở đồng thời hai loại tài khoản, gồm tài khoản giao dịch chứng khoán và tài khoản lưu ký.
Thông thường, các nhà đầu tư này mở mã số giao dịch và tài khoản lưu ký tại các ngân hàng lưu ký toàn cầu như Citibank, Deutsche Bank hay HSBC, những tổ chức mà họ đã quen sử dụng tại thị trường sở tại.
Dù vậy, để thực hiện giao dịch, các nhà đầu tư ngoại vẫn phải mở thêm tài khoản tại các công ty chứng khoán trong nước nhằm đưa lệnh vào hệ thống giao dịch chứng khoán.
Trong khi đó, với cơ chế mới, nhà đầu tư nước ngoài không cư trú tại Việt Nam chỉ cần có mã số giao dịch và tài khoản lưu ký là có thể đặt lệnh thông qua các công ty chứng khoán toàn cầu như UBS hay Morgan Stanley.
Các tổ chức này sẽ phối hợp với ngân hàng lưu ký và công ty chứng khoán trong nước để thực hiện việc chuyển lệnh vào hệ thống giao dịch chứng khoán, trong khi quy trình thanh toán cơ bản vẫn được giữ nguyên.
“Cơ chế này tạo điều kiện thuận lợi cho nhà đầu tư nước ngoài khi có thể tiếp tục sử dụng dịch vụ của các đối tác quen thuộc là các ngân hàng lưu ký toàn cầu, các tổ chức môi giới toàn cầu mà không cần phải ký kết hợp đồng với các công ty chứng khoán trong nước”, bà Linh nói và khẳng định các công ty chứng khoán trong nước cũng được hưởng lợi khi có cơ hội tiếp cận gián tiếp một lượng lớn khách hàng tổ chức quốc tế thông qua các đối tác toàn cầu.
Với việc thiết lập mối quan hệ với một công ty chứng khoán quốc tế uy tín, các công ty trong nước có thể cung cấp dịch vụ cho một mạng lưới nhà đầu tư rộng lớn phía sau đối tác đó. “Trên thực tế, nhiều công ty chứng khoán lớn tại Việt Nam đã chủ động làm việc với các tổ chức quốc tế từ sớm để chuẩn bị cho xu hướng này”, bà Linh cho biết.
Dòng vốn ngoại vào Việt Nam sau nâng hạng sẽ theo lộ trình để tránh biến động về giá – Ảnh: HỮU HẠNH
Sẽ mang tới những “dòng vốn kiên nhẫn”
Nâng hạng thường tạo ra “sóng” thông tin trong ngắn hạn, nhưng theo ông Huỳnh Anh Huy, để giữ chân dòng vốn ngoại dài hạn, thị trường cần ba yếu tố nền tảng. Thứ nhất là chất lượng tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp trong chu kỳ dài.
Thứ hai là sự đa dạng của thị trường vốn, giảm phụ thuộc vào các nhóm ngành mang tính chu kỳ cao như bất động sản và tài chính, đồng thời mở rộng sang các lĩnh vực bền vững như công nghệ, năng lượng, tiêu dùng hay hạ tầng.
Cuối cùng là sự ổn định chính sách. Theo ông Huy, với nhà đầu tư nước ngoài, tính nhất quán và khả năng dự báo chính sách là yếu tố quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến định giá và quyết định phân bổ vốn.
Trong khi đó, theo ông Phạm Lưu Hưng, tiến trình nâng hạng mang tính chất dài hạn và không thể hoàn thành trong “ngày một ngày hai”. Mọi thay đổi sẽ bắt nguồn từ các quỹ đầu tư thụ động và chu trình này dự kiến sẽ bắt đầu sớm nhất là từ tháng 9, thay vì ngay tại thời điểm hiện tại. Do vậy, nhà đầu tư cá nhân không nên “tham bát bỏ mâm” hay chỉ chú ý đến những hiệu ứng và kỳ cơ cấu ngắn hạn.
Theo các chuyên gia, tỉ lệ nhà đầu tư cá nhân chiếm phần lớn giao dịch nhưng sau khi được nâng hạng, sự tham gia của các tổ chức lớn sẽ mang tới “những dòng vốn kiên nhẫn”, giúp mức độ biến động cực mạnh trong ngày của thị trường giảm đi đáng kể.
Điều này sẽ khiến những nhà đầu tư dài hạn cảm thấy dễ dàng hơn, trong khi những nhà đầu tư ngắn hạn sẽ phải làm quen với một thị trường ít có những đợt sóng “sốc”.
Đọc tiếp
Về trang Chủ đề
Nguồn: https://tuoitre.vn/nang-hang-chung-khoan-dong-von-ngoai-san-sang-nhap-cuoc-2026040909014714.htm
