Bên cạnh miễn vé xe buýt, TP.HCM sẽ thêm chuyến, nâng chất lượng phục vụ

Chiều 9-4, tại cuộc họp báo kinh tế và xã hội TP.HCM, ông Đỗ Diệp Gia Hợp – Phó phòng bảo trì khai thác công trình giao thông, Sở Xây dựng TP.HCM – cho biết đã trình UBND xem xét, báo cáo thường trực HĐND đăng ký xây dựng nghị quyết hỗ trợ người dân đi xe buýt.

Miễn phí vé xe buýt trong năm 2026

Hiện đang lấy ý kiến các sở ngành, đơn vị liên quan về dự thảo nghị quyết, rà soát phương án triển khai chính sách bảo đảm hiệu quả, chuẩn bị các giải pháp kỹ thuật, công cụ thống kê sản lượng hành khách, phương án thanh toán, kiểm tra, giám sát…

Dự kiến sẽ trình HĐND xem xét thông qua nghị quyết trong tháng 4-2026, đồng nghĩa chủ trương miễn vé xe buýt triển khai trong năm 2026 (8 tháng cuối năm).

Chủ trương miễn vé xe buýt không chỉ là chính sách an sinh xã hội trong điều kiện giá xăng dầu tăng cao, mà còn là giải pháp cải thiện tình trạng môi trường và giao thông đô thị quan trọng, làm tiền để để triển khai đề án kiểm soát khí thải phương tiện giao thông.

Từ các chương trình miễn vé đã thí điểm, sở ghi nhận số lượng hành khách đi giao thông công cộng tăng từ 20-34%, tùy từng tuyến và từng thời điểm. Dự báo khi áp dụng miễn vé trên diện rộng, nhiều người dân sẽ chuyển sang xe buýt, đặc biệt là các chuyến đi ngắn và trung bình.

Theo quan điểm của Sở Xây dựng, hiệu quả môi trường của chính sách không chỉ đo bằng con số tuyệt đối trong ngắn hạn, mà quan trọng hơn là tạo ra sự thay đổi bền vững về thói quen đi lại, từ đó giảm phát thải lâu dài cho TP.HCM.

Sở Xây dựng đánh giá hạ tầng và năng lực khai thác hiện nay có thể đảm bảo tiếp nhận mức tăng trưởng hành khách khoảng 20-30%.

Hiện có 180 tuyến xe buýt với hơn 2.432 phương tiện đang hoạt động. Nhiều tuyến chưa hết công suất, hệ thống vé điện tử đã được lắp đặt trên 109 tuyến và dự kiến xong toàn bộ hệ thống trong quý 2-2026.

Đồng thời sở sẽ điều chỉnh, mở mới, tối ưu hệ thống xe buýt (tuyến xe – tần suất chạy), ưu tiên hạ tầng phục vụ xe buýt.

4 giải pháp nâng cao chất lượng, dịch vụ xe buýt

Theo ông Hợp, quan điểm của sở là miễn vé phải đi kèm với nâng cao chất lượng phục vụ, tối ưu luồng tuyến, linh động trong điều hành.

Miễn vé chỉ là điều kiện cần, chưa phải điều kiện đủ để người dân lựa chọn xe buýt thay cho phương tiện cá nhân. Do đó chính sách này sẽ được triển khai đồng bộ với nhiều nhóm giải pháp.

Thứ nhất, cố gắng đảm bảo đúng giờ, phương tiện sạch sẽ, đội ngũ lái xe, nhân viên ứng xử văn minh; luồng tuyến xe buýt, các tiện ích cho người đi bộ, hệ thống hạ tầng phục vụ hành khách thuận tiện.

Thứ hai, kết nối tốt giữa xe buýt với metro, buýt sông, xe đạp công cộng… hệ thống vé điện tử giúp tra cứu, đi lại dễ dàng, không dùng tiền mặt.

Thứ ba, miễn vé xe buýt được đặt trong tổng thể chính sách phát triển giao thông công cộng, cùng các biện pháp quản lý, hạn chế dần xe cá nhân. Truyền thông mạnh mẽ để người dân hiểu rằng đi xe buýt không chỉ vì miễn phí, mà vì tiện lợi, văn minh và bền vững.

Thứ tư, thường xuyên đánh giá sản lượng, mức độ hài lòng của người dân để kịp thời điều chỉnh chính sách, tránh dàn trải.

“Sở Xây dựng xác định miễn vé xe buýt là giải pháp kích cầu có tính chất can thiệp chính sách ban đầu, thúc đẩy việc đi lại theo hướng ưu tiên giao thông công cộng. Mục tiêu cao nhất là giảm kẹt xe, giảm ô nhiễm môi trường”, ông Hợp cho hay.

Xe buýt miễn phí: đầu tư cho tương lai

Nghĩ về lợi ích của xe buýt cho TP.HCM khi được miễn phí, tôi không nghĩ chính sách đó như một sự miễn phí, mà là một chính sách đầu tư cho tương lai.