Trong bối cảnh cầu thủ nhập tịch tràn ngập nhiều đội tuyển ở Đông Nam Á, cục diện của các giải đấu AFF Cup 2026 (từ ngày 24/7 đến 26/8), FIFA ASEAN Cup 2026 (21/9 – 6/10) và Asian Cup 2027 (t7/1/2027 – 5/2/2027) đang thay đổi rất khác.
Bàn về vấn đề cầu thủ nhập tịch, cựu Phó Chủ tịch AFF, cựu Phó Chủ tịch phụ trách chuyên môn của Liên đoàn Bóng đá Việt Nam (VFF) Dương Vũ Lâm bày tỏ quan điểm, cầu thủ nhập tịch chỉ giải quyết vấn đề trước mắt, không nên trở thành chiến lược dài hơi.
Ông Dương Vũ Lâm cũng chỉ ra nhiều ví dụ về vấn đề cầu thủ nhập tịch trên toàn cầu, nhằm củng cố lập luận của mình khi trao đổi với phóng viên Dân trí.
Cựu PCT AFF Dương Vũ Lâm (phải), đồng thời cũng là cựu PCT chuyên môn VFF (Ảnh: T.H).
Một số đội tuyển xem việc nhập tịch là vấn đề sống còn
Bất chấp những bài học về sai lầm của bóng đá Malaysia khi chạy theo chính sách nhập tịch cầu thủ ồ ạt, có vẻ như một số đội tuyển ở Đông Nam Á vẫn chưa từ bỏ chuyện dựa vào cầu thủ nhập tịch để tìm thành tích ở các giải quốc tế, ông đánh giá thế nào về điều này?
– Có một số nền bóng đá ở Đông Nam Á, họ coi việc nhập tịch cầu thủ gốc ngoại là con đường duy nhất để tiến lên. Ngoài Malaysia, có thể kể thêm Philippines và Indonesia. Với Philippines, điều này dễ hiểu, vì Philippines không có nền bóng đá mạnh, người dân của họ không mê bóng đá, họ khó tìm ra nguồn cầu thủ được đào tạo tốt ở trong nước.
Với Indonesia, họ tin rằng nguồn cầu thủ mang dòng máu Indonesia sinh ra ở nước ngoài, đặc biệt là tại một số quốc gia châu Âu như Hà Lan, Bỉ đủ dồi dào để họ duy trì sự ổn định của đội tuyển quốc gia bằng cầu thủ nhập tịch.
Hơn nữa, bóng đá Indonesia tin rằng chừng nào họ không làm giả hồ sơ như bóng đá Malaysia đã làm với nhóm 7 cầu thủ bị FIFA trừng phạt, thì chuyện nhập tịch với họ không thành vấn đề. Nhưng trên hết, chuyện nhập tịch với những nền bóng đá này, nhằm giải quyết vấn đề thành tích trước mắt.
Điều quan trọng là, việc nhập tịch ồ ạt như thế này có giúp cho các nền bóng đá lột xác hoàn toàn và có mang tính bền vững không?
– Tôi chưa thấy bất kỳ nền bóng đá nào một bước thay đổi diện mạo, cũng chưa thấy nền bóng đá nào, đội tuyển nào vượt tầm nếu chỉ dựa vào cầu thủ nhập tịch. Điều này không chỉ xảy ra ở Đông Nam Á, mà còn xảy ra trên bình diện châu Á, thế giới.
Một số đội tuyển như Malaysia trông mong hoàn toàn vào cầu thủ nhập tịch (Ảnh: Arena Astro).
Ví dụ như Nhật Bản cũng có giai đoạn muốn dựa vào cầu thủ nhập tịch gốc Brazil để gia nhập trình độ thế giới, nhưng thất bại. Nói đúng hơn thì người Nhật phát hiện ra rằng những cầu thủ nhập tịch dạng này không cách quá xa trình độ của cầu thủ Nhật Bản.
Thế là họ nhanh chóng gạt bỏ chính sách nhập tịch, tự đi con đường riêng, tự đào tạo và tự phát triển nguồn cầu thủ trong nước. Để rồi, bằng chính các cầu thủ được đào tạo ở trong nước, đội tuyển Nhật Bản giờ đã gia nhập trình độ thế giới. Họ thắng các đội Brazil, Tây Ban Nha, Đức và Anh bằng lực lượng được đào tạo ở trong nước, chứ không phải bằng cầu thủ nhập tịch.
Nhìn rộng ra hơn nữa, không có bất cứ nền bóng đá nào trên thế giới lớn mạnh nếu chỉ dựa vào cầu thủ nhập tịch. Argentina, Đức, Tây Ban Nha, Brazil, Anh, Pháp, chẳng có nền bóng đá nào dựa vào cầu thủ nhập tịch cả. Họ mạnh và duy trì thế mạnh qua nhiều năm bằng nguồn cầu thủ do chính họ đào tạo.
Càng nhiều cầu thủ được đào tạo trong nước, càng chứng tỏ đi đúng hướng
Vì đâu có thực tế đó, thưa ông?
– Chúng ta phải thẳng thắn với nhau ở điểm hầu hết các cầu thủ khi đến nơi khác nhập tịch và thi đấu cho một đội tuyển quốc gia không phải quê hương mình, đa số xuất phát từ chỗ họ không có suất thi đấu ở đội tuyển của quốc gia sở tại.
Bóng đá Nhật Bản (áo xanh) và Hàn Quốc lên đỉnh châu Á bằng dàn cầu thủ do chính họ đào tạo (Ảnh: AFC).
Tôi lấy ví dụ cầu thủ gốc Hà Lan đang thi đấu cho đội tuyển Indonesia. Nếu so với mặt bằng chung của bóng đá Đông Nam Á, họ có phần nhỉnh hơn, vì họ được đào tạo tại châu Âu, nhưng nếu so các cầu thủ nhập tịch Indonesia với mặt bằng chung của bóng đá châu Âu, họ không sánh bằng.
Chính vì thế, những cầu thủ nhập tịch của Indonesia chỉ mới giúp Indonesia trở thành đội mạnh ở Đông Nam Á, chưa thể bứt phá lên nhóm đầu châu Á, vì khi so với các đội Nhật Bản, Hàn Quốc, Iran, Australia, cầu thủ nhập tịch gốc châu Âu của Indonesia chưa là gì cả. Cầu thủ Nhật Bản, Hàn Quốc, Iran, Australia phần đông thi đấu ở các CLB hàng đầu châu Âu, trong khi cầu thủ nhập tịch của Indonesia chỉ thi đấu cho các CLB có đẳng cấp thấp hơn.
Có nghĩa là khâu nền tảng, việc đào tạo nguồn lực tại chỗ, đào tạo cầu thủ trẻ vẫn là quan trọng nhất?
– Quay trở lại với bóng đá Nhật Bản, như đã nói, họ mạnh lên, gia nhập trình độ thế giới bằng nguồn cầu thủ do chính họ đào tạo. Họ làm việc này không phải trong ngày một ngày hai, mà thực hiện trong nhiều thập kỷ liên tục. Những gì còn thiếu sót, họ cải thiện từ từ, từng bước một.
Giờ đây, cầu thủ Nhật Bản ngoài điểm mạnh truyền thống về kỹ thuật, tốc độ, họ đã bổ sung thành công yếu tố sức bền, thể hình, thông qua dinh dưỡng, khoa học thể thao. Những cầu thủ chơi theo “trục dọc” của bóng đá Nhật Bản, gồm thủ môn, trung vệ, tiền vệ trung tâm, trung phong của bóng đá Nhật Bản giờ rất cao lớn, đúng chuẩn bóng đá hiện đại.
Các trung phong người Nhật thường cao trên 1m80, các trung vệ và thủ môn của họ cao trên dưới 1m90. Thế thì họ cần cầu thủ nhập tịch để làm gì nữa? Khi mà kỹ thuật của họ đã vượt qua cầu thủ châu Âu, sức bền và tầm vóc không thua kém.
Tiếp sau Nhật Bản là Uzbekistan, nền bóng đá này cũng đã lần đầu tiên trong lịch sử có vé dự World Cup, thông qua việc theo đuổi con đường đào tạo trẻ từ gốc. Bóng đá Việt Nam cũng đang có nền tảng tốt trên con đường ấy, chúng ta đừng đánh mất định hướng này, đừng chột dạ khi thấy các nền bóng đá lân cận nhập tịch ồ ạt.
Các đội sử dụng nhiều cầu thủ nhập tịch không mạnh hơn đội tuyển Việt Nam
Ông có thể nói rõ những gì bóng đá Việt Nam đang làm được, thưa ông?
– Kỹ thuật của cầu thủ Việt Nam giờ đã tốt hơn trước, thể hình của chúng ta cũng đã được cải thiện đáng kể trong thời gian gần đây.
Các đội sử dụng cầu thủ nhập tịch ồ ạt không mạnh hơn đội tuyển Việt Nam (Ảnh: Thành Đông).
Ví dụ ở đội tuyển U23 Việt Nam vừa gây tiếng vang tại giải U23 châu Á 2026, chúng ta có những cầu thủ vừa kỹ thuật, vừa to, khoẻ như tiền đạo Đình Bắc (1m80), trung vệ Hiểu Minh (1m84), thủ môn Trung Kiên (1m91). Nếu sắp tới đây, có thêm nhiều cầu thủ Việt Nam như thế, chúng ta lo gì chuyện sở hữu hay không sở hữu cầu thủ nhập tịch.
Các CLB trong nước nhiều năm qua hoạt động rất tốt trong khâu đào tạo trẻ, đáng chú ý có HAGL, Hà Nội FC, SLNA, Thanh Hóa, PVF, Thể Công Viettel và một vài trung tâm đào tạo trẻ khác nữa. Họ rất kiên trì, đây là điều cần phát huy, thông qua hệ thống các giải trẻ và các giải đấu quốc nội quy củ, để các cầu thủ trẻ có thêm sân chơi, được cọ xát thường xuyên.
Thật ra, nếu nói về vị trí mà đội tuyển Việt Nam thật sự cần cầu thủ nhập tịch, chỉ có vị trí tiền đạo, do nhiều năm liên tục vừa rồi các tiền đạo nội không thường xuyên giữ vai trò tay săn bàn chủ lực trong màu áo CLB ở giải trong nước. Còn các vị trí khác, nguồn cầu thủ nội của chúng ta có thể giải quyết được.
Có nghĩa là ngay cả khi các đối thủ lân cận ồ ạt sử dụng cầu thủ nhập tịch, họ cũng không chắc sẽ mạnh hơn đội tuyển Việt Nam ở AFF Cup 2026 và FIFA ASEAN Cup 2026?
– Họ không hề mạnh hơn so với chúng ta. Như tôi đã nói, đội tuyển Việt Nam, Indonesia và Thái Lan sẽ là ba đối thủ chính cạnh tranh ngôi vô địch của các giải đấu nói trên.
Cầu thủ Việt Nam ngày càng nhiều người vừa giàu kỹ thuật, vừa cao lớn như Hiểu Minh, cho thấy khâu đào tạo trẻ đang hoạt động tốt (Ảnh: Khoa Nguyễn).
Về phía Indonesia, đội bóng này giàu kinh nghiệm, nhờ dàn cầu thủ gốc châu Âu, đang thi đấu ở “cựu lục địa”. Nhưng những cầu thủ này không phải siêu sao quá đẳng cấp, nên việc đánh bại họ không phải nhiệm vụ bất khả thi.
Thái Lan thì có nét giống đội tuyển Việt Nam, sử dụng cầu thủ nhập tịch là các cầu thủ “Thái kiều”, đồng thời các cầu thủ “Thái kiều” hầu hết thi đấu tại Thái Lan, nên trình độ không quá cách xa cầu thủ Thái chính gốc. Do đó, các cầu thủ này hầu như cũng không có khả năng giúp đội tuyển Thái Lan tiến đến đẳng cấp khác.
Thành ra, chúng ta đừng quá ám ảnh với vấn đề cầu thủ nhập tịch của đối thủ. Thậm chí, một khi đội tuyển Việt Nam có càng nhiều cầu thủ được đào tạo ở trong nước, chứng tỏ chúng ta đang đi đúng hướng, chứ không phải ngược lại. Nhập tịch cầu thủ gốc ngoại chỉ giải quyết vấn đề trước mắt, trong một giai đoạn nào đó, chứ không nên trở thành chiến lược mang tính dài hơi!
Xin cảm ơn ông về cuộc trao đổi!
Các nhóm hạt giống ở Asian Cup 2027 (Ảnh: Seasia).
Nguồn: https://dantri.com.vn/the-thao/chuyen-gia-aff-tuyen-viet-nam-dung-qua-am-anh-khi-doi-thu-nhap-tich-o-at-20260409185435289.htm
