Không để bất ổn vĩ mô trong mọi tình huống

Trình bày báo cáo về tình hình triển khai kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội năm 2026, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhận định thời gian tới tình hình thế giới, khu vực dự báo tiếp tục biến động nhanh, phức tạp, khó lường, nhất là việc điều chỉnh chính sách của nhiều quốc gia; xung đột quân sự leo thang; giá xăng dầu tăng cao; kinh tế toàn cầu dự báo tăng trưởng chậm; thị trường tài chính, tiền tệ biến động. 

Ở trong nước, khó khăn và thuận lợi đan xen nhưng khó khăn, thách thức nhiều hơn.

Bảo đảm an ninh năng lượng trước mắt và lâu dài

Trong bối cảnh hiện nay, Thủ tướng cho hay Chính phủ sẽ theo dõi sát tình hình quốc tế và trong nước, chủ động dự báo và có phản ứng chính sách linh hoạt, kịp thời. Phối hợp chặt chẽ, đồng bộ, thống nhất, hiệu quả giữa chính sách tài khóa, chính sách tiền tệ và các chính sách vĩ mô khác.

Theo đó, kiên quyết không để xảy ra mất ổn định vĩ mô, khủng hoảng kinh tế trong mọi tình huống. Tăng cường kỷ luật, kỷ cương tài chính – ngân sách nhà nước; có giải pháp dự phòng để chủ động ứng phó với biến động. 

Bảo đảm vai trò chủ đạo của ngân sách trung ương, chủ động của ngân sách địa phương theo đúng quy định. “Trong tháng 4-2026 hoàn thành rà soát, bổ sung và giao mục tiêu tăng trưởng trên từng lĩnh vực cho các địa phương, tập đoàn, doanh nghiệp nhà nước năm 2026 và giai đoạn 2026 – 2030”, Thủ tướng nói.

Thời điểm này, theo Thủ tướng, Chính phủ tập trung bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia cả trước mắt và lâu dài, nhất là bảo đảm nguồn cung dầu thô và khí đốt. 

Triệt để tiết kiệm điện, năng lượng, bảo đảm không để thiếu điện trong bất cứ tình huống nào; nâng cao hiệu quả vận hành hệ thống điện. Bảo đảm ổn định và lành mạnh hóa các thị trường trọng yếu, nhất là thị trường bất động sản, trái phiếu doanh nghiệp, tiền tệ… 

“Chính phủ sẽ tăng cường quản lý cung – cầu, giá cả các mặt hàng thiết yếu, không để tình trạng găm hàng, đội giá; siết chặt quản lý chất lượng sản phẩm, truy xuất nguồn gốc và bảo vệ người tiêu dùng; quyết liệt phòng chống buôn lậu, gian lận thương mại, vi phạm sở hữu trí tuệ”, Thủ tướng nhấn mạnh.

Cũng theo Thủ tướng, Chính phủ xem việc huy động và sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực cho phát triển là giải pháp đặc biệt quan trọng để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số. Trong đó, Chính phủ phấn đấu thu ngân sách tăng 10%, tiết kiệm trên 10% và phấn đấu tiết kiệm thêm trên 5% chi thường xuyên.

Mặt khác phát hành trái phiếu Chính phủ và địa phương, trái phiếu dự án công trình, vay ODA. Tăng đầu tư từ các tập đoàn, tổng công ty nhà nước; đẩy mạnh thu hút đầu tư tư nhân.

Đồng thời khuyến khích doanh nghiệp FDI sử dụng nguồn vốn, doanh thu, lợi nhuận chưa chuyển về nước để tái đầu tư tại Việt Nam. Tăng cường thu hút FDI gắn với chuyển giao công nghệ; mở rộng tỉ lệ sở hữu nước ngoài tại các ngành nghề không ảnh hưởng đến an ninh quốc gia. 

Cùng với đó phát triển thị trường vốn trung và dài hạn; phấn đấu nâng xếp hạng tín nhiệm quốc gia, nâng hạng thị trường chứng khoán, thu hút dòng vốn đầu tư gián tiếp, quỹ đầu tư quốc tế… Tập trung tháo gỡ nhanh, dứt điểm vướng mắc cho các dự án tồn đọng kéo dài.

Tăng chi đầu tư phát triển lên 40% tổng chi ngân sách

Thủ tướng Lê Minh Hưng cho hay Chính phủ cũng sẽ khai thác hiệu quả các động lực tăng trưởng từ đầu tư, tiêu dùng, xuất khẩu. Đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công gắn với hiệu quả của dự án, công trình, lấy đầu tư công dẫn dắt đầu tư toàn xã hội. 

Trong tháng 4-2026, các bộ, cơ quan, địa phương hoàn thành hướng dẫn thực hiện phân bổ vốn cho các dự án theo kết quả đầu ra, gắn với hạch toán kinh tế – xã hội, đánh giá hiệu quả đầu tư. Tăng chi đầu tư phát triển lên 40% tổng chi ngân sách; giảm tối thiểu 30% số dự án đầu tư sử dụng ngân sách trung ương và địa phương giai đoạn 2026 – 2030 so với giai đoạn trước.

Cùng với đó, phát triển thị trường trong nước; kích cầu tiêu dùng, phát triển hệ sinh thái thương mại điện tử nội địa, thanh toán không dùng tiền mặt. Trong quý 2-2026 ban hành chiến lược phát triển thị trường thương mại trong nước; có giải pháp thúc đẩy “người Việt Nam dùng hàng Việt Nam”. 

Song song đó, xây dựng mới Chiến lược xuất nhập khẩu hàng hóa đến năm 2030, hoàn thành trong năm 2026. Đẩy mạnh xuất khẩu, đa dạng hóa thị trường, sản phẩm, chuỗi cung ứng; khai thác hiệu quả các thị trường truyền thống; đẩy nhanh đàm phán và ký kết các hiệp định FTA mới.

Chính phủ giai đoạn tới cũng đẩy mạnh cơ cấu lại các ngành, lĩnh vực; phát triển các thành phần kinh tế, các mô hình kinh tế mới. Đồng thời tạo đột phá phát triển các thành phần kinh tế gắn với triển khai hiệu quả các nghị quyết chiến lược của Bộ Chính trị. 

Trong quý 3-2026 hoàn thành đề án xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ gắn với chủ động hội nhập quốc tế. Đổi mới kinh tế nhà nước, trọng tâm là quản trị doanh nghiệp theo chuẩn mực quốc tế, tăng cường hiệu quả và vai trò dẫn dắt của doanh nghiệp nhà nước. 

Trong tháng 5-2026 hoàn thiện phương án đẩy mạnh sắp xếp, cổ phần hóa và thoái vốn doanh nghiệp có vốn nhà nước. Tạo mọi điều kiện để doanh nghiệp tư nhân trong nước phát triển, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa. Thúc đẩy phát triển các tập đoàn kinh tế, tổng công ty, doanh nghiệp lớn. Thu hút có chọn lọc các dự án FDI; tăng cường liên kết giữa khu vực FDI với khu vực trong nước.

Chính phủ tập trung hiện đại hóa, cơ cấu lại hệ thống tổ chức tín dụng theo hướng bền vững gắn với xử lý nợ xấu, tổ chức tín dụng yếu kém, sở hữu chéo. Xây dựng đề án tiếp tục hiện đại hóa ngân hàng, xử lý các tổ chức tín dụng yếu kém, tăng cường khả năng tiếp cận vốn cho doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa, hoàn thành trong quý 2-2026.

Cắt giảm 50% thời gian giải quyết thủ tục hành chính

Thủ tướng Lê Minh Hưng cho hay Chính phủ sẽ đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh gắn với chuyển đổi số, tạo môi trường đầu tư kinh doanh minh bạch, an toàn và ổn định cho người dân và doanh nghiệp. Hoàn thành cắt giảm 50% thời gian giải quyết thủ tục hành chính, 50% chi phí tuân thủ thủ tục hành chính và phấn đấu tiếp tục cắt giảm tối thiểu 30% các ngành nghề kinh doanh có điều kiện, 100% các điều kiện kinh doanh không cần thiết.

Bên cạnh đó, phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại gắn với tăng cường giám sát, bảo đảm chất lượng, nhất là công trình giao thông trọng điểm, hệ thống đường sắt, cảng hàng không, cảng biển, hạ tầng năng lượng, hạ tầng đô thị. 

Đẩy nhanh tiến độ các tuyến đường sắt đô thị Hà Nội và TP.HCM, tuyến đường sắt kết nối với Trung Quốc, một số tuyến trên đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam. Bảo đảm tiến độ xây dựng Cảng hàng không quốc tế Gia Bình, mở rộng Cảng hàng không Phú Quốc, Chu Lai, Cà Mau. Phát triển đồng bộ, hiện đại hạ tầng văn hóa – xã hội.

Chính phủ sẽ phát triển hạ tầng năng lượng, năng lượng tái tạo, năng lượng mới đáp ứng yêu cầu tăng trưởng kinh tế cao. Triển khai hiệu quả Quy hoạch điện 8 điều chỉnh. “Trong quý 2-2026 hoàn thành xây dựng cơ chế, chính sách vượt trội thu hút đầu tư các dự án năng lượng trọng điểm, điện gió ngoài khơi, khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG) và phương án xử lý vướng mắc các dự án năng lượng tái tạo. 

Trong quý 3-2026 hoàn thành xây dựng chiến lược dự trữ năng lượng quốc gia và Đề án phát triển hạ tầng công nghiệp ứng dụng năng lượng nguyên tử, công nghiệp không gian vũ trụ, kinh tế tầm thấp, công nghiệp lượng tử”, Thủ tướng nêu.

* Đại biểu NGUYỄN ĐẠI THẮNG (Hưng Yên):

Theo dõi sát diễn biến tình hình

Những tháng đầu năm 2026, tình hình thế giới diễn biến phức tạp, nhất là xung đột Trung Đông gia tăng, tác động đến năng lượng. Tuy nhiên, kinh tế – xã hội quý 1-2026 vẫn đạt nhiều kết quả tích cực, tạo tiền đề cho mục tiêu tăng trưởng hai con số năm 2026 và giai đoạn 2026 – 2030. Dù nguồn cung xăng dầu có lúc gián đoạn, nhưng nhờ điều hành sát sao, an ninh năng lượng, điện và xăng dầu vẫn được bảo đảm.

Tôi thống nhất cao với 11 giải pháp của Chính phủ, song đề nghị cần cập nhật kịp thời biến động thế giới và trong nước để xây dựng các kịch bản điều hành linh hoạt, chủ động ứng phó tình huống phát sinh. Kiên định mục tiêu thúc đẩy tăng trưởng gắn với ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn; đồng thời kiểm soát tốt giá cả thị trường.

Cần tiếp tục theo dõi sát diễn biến xung đột Trung Đông, giá dầu, chi phí vận tải, tỉ giá để kịp thời điều chỉnh kịch bản tăng trưởng, lạm phát; nâng cao năng lực tự chủ của nền kinh tế trước các cú sốc bên ngoài. Đề nghị Chính phủ điều hành linh hoạt giá xăng dầu qua công cụ thuế, phí, quỹ bình ổn; rà soát lộ trình điều chỉnh giá các mặt hàng Nhà nước quản lý như điện, y tế, giáo dục để tránh gây áp lực lạm phát cùng thời điểm. Đồng thời đẩy mạnh giải ngân đầu tư công, phấn đấu đạt 100% kế hoạch; triển khai hiệu quả các dự án lớn, thu hút FDI chất lượng cao.

* Đại biểu NGUYỄN NGỌC SƠN (Ủy viên chuyên trách Ủy ban Khoa học – Công nghệ và Môi trường của Quốc hội):

Ưu tiên đảm bảo điện cho sản xuất

Chúng ta đạt kết quả tăng trưởng nổi bật, nhưng cần đánh giá rõ chất lượng tăng trưởng từng con số. Hiện báo cáo Chính phủ đã có nhưng chưa rõ, như đầu tư, tiêu dùng nội địa, xuất nhập khẩu, sản xuất… để xây dựng kịch bản tăng trưởng.

Cùng với đó cần làm rõ những trụ cột lớn nào cho tăng trưởng, vì nếu cứ dàn hàng ngang các giải pháp sẽ khó thực hiện. Chúng ta lấy động lực kinh tế số, bán dẫn, dữ liệu, trí tuệ nhân tạo (AI), đầu tư, tiêu dùng, xuất khẩu… vậy các ngành này sẽ đóng góp thế nào, huy động nguồn lực tối đa ra sao.

Việc cắt giảm thủ tục hành chính là cần thiết, song cần phải đồng hành với cải cách trách nhiệm thực thi.

Đặc biệt đối với việc đảm bảo năng lượng, Chính phủ cần nghiên cứu thêm các nhóm giải pháp với trọng tâm đảm bảo điện cho sản xuất là ưu tiên số một, tránh thiếu điện cục bộ. Vì thế cần chuyển từ ngành điện tự cân đối sang tư duy đảm bảo an ninh năng lượng từ hạ tầng.

Đẩy nhanh nguồn điện chạy nền và linh hoạt, không chỉ dựa vào điện mặt trời và điện gió, pin lưu trữ. Thủ tướng yêu cầu tiết kiệm 3% điện năng, cần có giải pháp mạnh mẽ hơn để giúp giảm phụ tải và giảm áp lực đầu tư nguồn điện mới; phát triển mạnh mẽ điện mặt trời mái nhà, tự sản tự tiêu; đột phá truyền tải để giảm nghẽn lưới…

* Đại biểu PHẠM THÚY CHINH (Phó chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội):

Hiện đại hóa công nghệ bảo quản và đầu tư kho

Việc đảm bảo cung ứng năng lượng, tăng nguồn dự trữ quốc gia là rất cần thiết. Trong kỳ họp này, Quốc hội sẽ bấm nút giảm thuế xăng dầu, song về dài hơi cần tính toán nâng cao năng lực dự trữ quốc gia, khi đến năm 2025 mức dự trữ quốc gia chỉ đạt 0,12%/GDP, thấp hơn so với mục tiêu.

Hiện nay nguồn lực và tổng mức dự trữ chưa đảm bảo, đặc biệt là dự trữ xăng dầu, khi chúng ta mới thực hiện dự trữ với xăng dầu mà chưa dự trữ dầu thô, gây nên những khó khăn trong tình huống cấp bách.

Chúng tôi khi làm Luật Dự trữ và đi khảo sát địa phương thấy rằng kho dự trữ và công nghệ trong hoạt động dự trữ nghèo nàn, hầu hết đầu tư những năm 1960 – 1970.

Ngoài dự trữ của lực lượng vũ trang, thì dự trữ xăng dầu đang gửi ở doanh nghiệp và chưa có kho riêng. Vì vậy rất mong Chính phủ cần quan tâm đầu tư, hiện đại hóa công nghệ bảo quản và đầu tư kho.