Tại họp báo thường kỳ quý I của Bộ Tài chính chiều 9/4, ông Lê Long, Phó Cục trưởng Cục Thuế, cho biết việc doanh nghiệp sử dụng song song 2 hệ thống sổ kế toán, một để theo dõi thực tế hoạt động sản xuất kinh doanh và một để cung cấp cho cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền là hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng để gian lận thuế hoặc gian lận trong lập, phát hành báo cáo tài chính nhằm mục đích xấu… thể hiện ý thức trách nhiệm xã hội yếu kém của chủ doanh nghiệp.
Theo ông, đây không chỉ là vấn đề thất thu ngân sách mà còn gây ảnh hưởng lâu dài cho nền kinh tế và môi trường kinh doanh. Điểm đáng lo ngại của hành vi này là có thể diễn ra có hệ thống, hết sức tinh vi, dễ che dấu và khó phát hiện nếu không có kỹ năng thanh tra, kiểm tra chuyên sâu hoặc nghiệp vụ điều tra của cơ quan chức năng.
Lãnh đạo Cục Thuế cũng chỉ ra một số vụ án lớn đã bị cơ quan chức năng phát hiện gần đây, như Công ty Hoàng Long lập 2 sổ sách kế toán, để ngoài sổ sách nhằm che giấu doanh thu, gây thiệt hại về thuế cho nhà nước hơn 240 tỷ đồng hay vụ án xảy ra tại Công ty TNHH Bảo Tín Minh Châu sử dụng 2 hệ thống phần mềm để quản lý và kê khai báo cáo thuế, gây thiệt hại cho ngân sách khoảng 150 tỷ đồng.
Thực tế trên cho thấy tính chất nghiêm trọng ngày càng gia tăng của hành vi phạm tội này.
Ông Lê Long chỉ ra một số nguyên nhân dẫn đến tình trạng này. Đó là ý thức tuân thủ pháp luật, đạo đức kinh doanh hạn chế; doanh nghiệp mang động cơ quyết liệt tối đa hóa lợi nhuận, giảm thiểu nghĩa vụ thuế; doanh nghiệp xem nhẹ, chưa nhận thức đầy đủ rủi ro hình sự sẽ phải đối mặt hoặc chấp nhận đánh đổi; doanh nghiệp khi thực hiện hành vi phạm tội cho rằng hành vi dễ che dấu, khó bị phát hiện…
Mới đây, Cục Thuế ban hành công văn đề nghị các tổ chức cung cấp giải pháp hóa đơn điện tử lập danh sách khách hàng đã sử dụng phần mềm sổ kế toán tài chính do tổ chức cung cấp, đồng thời phải cập nhật thông tin thay đổi danh sách khách hàng hàng tháng trước ngày mùng 5.
“Việc thu thập thông tin nêu trên giúp Cục Thuế nắm bắt được số lượng doanh nghiệp, tổ chức, hộ kinh doanh đang sử dụng phần mềm kế toán để từ đó triển khai các giải pháp nhằm hỗ trợ các đơn vị trong công tác thực hiện kê khai, nộp thuế,… đảm bảo thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế đối với ngân sách nhà nước”, Phó Cục trưởng Cục Thuế cho biết.
Đến ngày 7/4, đại diện Cục Thuế cho biết đã nhận được danh sách khách hàng của 42 tổ chức với thông tin của gần 13.000 khách hàng đang sử dụng các phần mềm kế toán của tổ chức. Cục Thuế đang tiếp tục phối hợp với các tổ chức tổng hợp thông tin trên phạm vi cả nước.
Ngoài ra, Cục Thuế sẽ sử dụng các thông tin, dữ liệu thu thập để rà soát đưa ra các cảnh báo, khuyến nghị đối với các tổ chức, doanh nghiệp, hộ kinh doanh có sử dụng song song nhiều sổ kế toán từ tháng 4 nhằm phục vụ công tác quản lý thuế.
Để ngăn chặn hiệu quả tình trạng doanh nghiệp sử dụng hai hệ thống sổ sách kế toán nhằm gian lận thuế, Cục Thuế cho biết đơn vị này đã và đang triển khai đồng bộ nhiều nhóm giải pháp, như tăng cường kiểm soát chặt dòng tiền, giảm sử dụng tiền mặt.
Đơn vị này cũng tăng kết nối dữ liệu giữa cơ quan thuế và hệ thống ngân hàng, kiểm soát các giao dịch có giá trị lớn qua tài khoản.
Cùng với đó, cơ quan thuế ứng dụng công nghệ và phân tích dữ liệu: sử dụng Big Data, AI để phân tích rủi ro, phát hiện dấu hiệu “2 hệ thống sổ kế toán” từ biến động doanh thu bất thường, biên lợi nhuận thấp bất hợp lý…
Kiểm tra giao dịch tiền ngân hàng (Ảnh: Mạnh Quân).
Liên quan đến tình trạng doanh nghiệp doanh thu nghìn tỷ nhưng lãi mỏng, báo lỗ, ông Lê Long, Phó Cục trưởng Cục Thuế cho biết, qua rà soát, thống kê số liệu khai thuế trên cả nước, cơ quan thuế cơ bản đã xác định được một bộ phận không nhỏ các doanh nghiệp có doanh thu lớn kê khai lỗ.
Việc doanh nghiệp kê khai kết quả hoạt động thua lỗ hoặc lãi ở mức rất thấp có thể do nhiều nguyên nhân khách quan hay chủ quan. Tuy nhiên, ông Long cho biết qua thực tế quản lý, cơ quan thuế phát hiện nhiều trường hợp doanh nghiệp có kết quả sản xuất kinh doanh thua lỗ nhiều năm vẫn tiếp tục mở rộng quy mô, tăng vốn đầu tư…
Điều này đặt ra nhiều nghi vấn về tính trung thực của doanh nghiệp trong việc thực hiện đúng các quy định của pháp luật về thuế, pháp luật về kế toán.
Để khắc phục tình trạng doanh nghiệp kê khai lỗ nhiều năm, ông Long cho biết, thời gian qua, ngành thuế đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp theo hướng quản lý rủi ro, tăng cường minh bạch như đẩy mạnh tuyên truyền trong việc thực hiện kê khai trung thực, chính xác và đầy đủ nghĩa vụ thuế theo đúng quy định pháp luật; cảnh báo hậu quả pháp lý và các chế tài xử lý đối với các trường hợp người nộp thuế kê khai không chính xác, không trung thực.
Bên cạnh đó, ngành thuế tăng cường rà soát việc khai thuế, nộp thuế của các doanh nghiệp và công tác kiểm tra tại trụ sở cơ quan thuế. Trường hợp phát hiện doanh nghiệp có sai sót, cơ quan thuế sẽ hướng dẫn đầy đủ để doanh nghiệp thực hiện kê khai, điều chỉnh kịp thời.
Cục Thuế đã xây dựng và giao cho Thuế các tỉnh/thành phố thực hiện chuyên đề tăng cường hiệu quả quản lý thuế, kiểm tra chống thất thu thuế đối với doanh nghiệp thua lỗ kéo dài, lãi mỏng.
Ngoài ra, Cục Thuế đã rà soát và tổng hợp danh sách một số doanh nghiệp có doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ từ 1.000 tỷ đồng trở lên có phát sinh lỗ liên tiếp 2 năm để phân tích, xác định các doanh nghiệp có rủi ro cao về thuế và đưa vào kế hoạch kiểm tra theo chuyên đề của năm 2026.
Nguồn: https://dantri.com.vn/kinh-doanh/doanh-nghiep-doanh-thu-nghin-ty-dong-nhung-bao-lo-cuc-thue-noi-gi-20260409164400441.htm

