Chủ tịch Quốc hội: ‘Chúng ta cần thêm nhiều tập đoàn tư nhân lớn’

Sáng 10-4, Quốc hội tiếp tục dành thời gian thảo luận tổ về tình hình kinh tế – xã hội. Phát biểu tại đoàn ĐBQH TP.HCM, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn quan tâm đến việc trả lời câu hỏi: Làm gì để năm 2026 và những năm tiếp theo đạt mức tăng trưởng hai con số?

“Đây là một cuộc chơi hoàn toàn mới, chuyển từ tư duy quản lý sang kiến tạo để bứt phá. Để đạt được 2 con số này chúng ta phải có những giải pháp hết sức đồng bộ, quyết liệt, quyết tâm và phải quyết làm thì mới có sản phẩm”- Chủ tịch Quốc hội nói.

Để đạt được mục tiêu tăng trưởng hai con số, Chủ tịch Quốc hội cho rằng đầu tiên phải đột phá về thể chế để mở đường cho sản xuất.

Ông dẫn lại lời nguyên Thủ tướng Phạm Minh Chính cho biết nhờ đột phá thể chế, tăng trưởng năm 2024 đạt 7,03%, chúng ta hoàn thành 15/15 chỉ tiêu và thu ngân sách đạt khoảng 2,1 triệu tỉ đồng. Năm 2025 đạt 8,02%, hoàn thành các chỉ tiêu và thu ngân sách đạt 2,6 triệu tỉ đồng.

Năm 2026, chúng ta quyết tâm tăng trưởng hai con số và thu ngân sách phải đạt 2,8 triệu tỉ đồng.

Theo Chủ tịch Quốc hội, để đạt được mục tiêu này, chúng ta cần tập trung cải cách theo hướng “năm hóa”. Trong đó, phải thực hiện triệt để số hóa, xanh hóa, tối ưu hóa nguồn lực, thông minh hóa quản trị và hài hòa hóa lợi ích.

Thứ hai, Chủ tịch Quốc hội lưu ý phải cắt giảm chi phí tuân thủ, chuyển rộng rãi từ tiền kiểm sang hậu kiểm và xóa bỏ tâm lý sợ sai bằng việc từng cấp, từng ngành phải bảo vệ những cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm.

“Chúng ta phải phân cấp, phân quyền mạnh mẽ theo tinh thần địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm. Trung ương, bao gồm Đảng, Quốc hội và Chính phủ, chỉ giữ vai trò kiến tạo và kiểm tra”- Chủ tịch Quốc hội nói.

Ông nhấn mạnh Quốc hội sẽ không ôm đồm các danh mục công trình hay phân bổ vốn nhỏ lẻ mà chỉ bàn thảo những dự án lớn quốc gia, như điện hạt nhân Ninh Thuận, đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam, hay đường sắt đô thị tại Hà Nội và TP.HCM.

Vấn đề quan trọng tiếp theo, Chủ tịch Quốc hội cho rằng phải tập trung cho khu vực kinh tế tư nhân. “Chỉ khi kinh tế tư nhân phát triển hai con số thì đất nước mới đạt được mức tăng trưởng tương ứng. Chúng ta cần thêm nhiều tập đoàn lớn như Vingroup, Sungroup”- ông nói thêm.

Theo Chủ tịch Quốc hội, hiện nhiều công trình lớn của quốc gia được giao cho tập đoàn tư nhân thực hiện. Tiến độ xây dựng thường rất nhanh và đảm bảo yêu cầu. Trong khi đó, công trình nhà nước thường cần khoảng thời gian 3-4 năm mới hoàn tất khâu thủ tục.

Chủ tịch Quốc hội dẫn chứng dự án xây dựng Trung tâm Triển lãm Quốc gia do Vingroup thực hiện chỉ cần 10 tháng là hoàn tất.

Ngoài ra, Chủ tịch Quốc hội cũng đề nghị chuyển đổi mô hình tăng trưởng dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số theo Nghị quyết 57. Trong đó, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) là yếu tố quyết định thành công.

“Ngay tại Quốc hội, chúng ta đang triển khai chương trình Quốc hội số và ứng dụng AI trong quản lý để tăng hiệu quả và kiểm soát dữ liệu tốt hơn”- ông nói thêm và cho rằng Việt Nam cần xây dựng cơ sở dữ liệu, từ luật, nghị quyết của Quốc hội đến nghị định, thông tư của Chính phủ, trên cơ sở đó rà soát, loại bỏ những quy định trùng lặp hoặc dư thừa…

Chia sẻ thêm, ông cho biết hồ sơ, tài liệu liên quan việc sáp nhập 3.221 đơn vị cấp xã của 34 tỉnh, thành chất đầy cả một phòng làm việc, nếu chỉ hoàn toàn dựa vào sức con người thì riêng việc đọc tài liệu cũng cần 2-3 tháng. Nhưng nếu có sự hỗ trợ của AI, mọi việc sẽ đơn giản hơn rất nhiều.

Liên quan đến việc điều hành kinh tế vĩ mô, Chủ tịch Quốc hội đề nghị Chính phủ linh hoạt và quyết liệt để ứng phó với các tác động từ bên ngoài như xung đột quốc tế.

“Phải đảm bảo tăng trưởng cao nhưng không gây rủi ro lạm phát, thực hiện chính sách tài khóa mở rộng có trọng điểm. Nguồn lực đầu tư công phải tập trung vào các dự án lớn có tính lan tỏa, tránh tình trạng dàn trải, lãng phí hay cơ chế xin – cho”- Chủ tịch Quốc hội nói và hoan nghênh việc Thủ tướng chỉ đạo tập trung xử lý các dự án tồn đọng và dành ưu tiên cho các công trình trọng điểm, để nâng cao hiệu quả đầu tư.

“Tầm nhìn cho năm 2026 là không lãng phí một ngày, không chậm trễ một tuần, không bỏ lỡ cơ hội trong một tháng và không bị động trong một năm. Quan trọng nhất vẫn là khâu tổ chức thực hiện, khâu thường bị đánh giá là yếu kém, chưa đạt yêu cầu”- Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.

Ông cho rằng tới đây, trách nhiệm phải được làm rõ cho từng cơ quan, địa phương để công việc trôi chảy, tránh tình trạng “cán bộ sáng cắp ô đi, chiều cắp ô về” mà không có sản phẩm.

“Khâu cán bộ là khâu quyết định cho việc chúng ta bàn, để đạt tăng trưởng hai con số”- Chủ tịch Quốc hội nói và cho rằng năng lực và tâm thế của cán bộ tại các thành phố lớn như Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng, Cần Thơ phải được nâng tầm về chuyên môn, ngoại ngữ và tin học.

Chủ tịch Quốc hội cũng dẫn kinh nghiệm từ Singapore cho thấy quốc gia này phát triển dựa trên việc trả lương cao cho công chức, viên chức và ứng dụng triệt để số hóa, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo.

“Singapore có bộ máy rất gọn, thu nhập bình quân đầu người của nước này khoảng 90.000 USD”- ông dẫn chứng.