Lính bộ binh Ukraine gần tiền tuyến ở tỉnh Zaporizhia (Ảnh: Kyiv Independent).
Giữa thảo nguyên lạnh lẽo và đầy gió ở miền Nam Ukraine, quân đội Ukraine (AFU) đang đẩy mạnh các hoạt động tấn công và phòng thủ, đặc biệt là với sự hỗ trợ của Spear – một vũ khí đặc chế cho cuộc chiến UAV. Trong khi Kiev tuyên bố giành lại thế chủ động trên chiến tuyến phía nam, tình hình thực địa vẫn phức tạp với “vùng xám” tranh chấp ngày càng rộng và sâu.
Trong một hầm trú ẩn chật hẹp, cách lực lượng Nga chưa đầy 8km, binh sĩ Ukraine thuộc phi đội Vampire của Tiểu đoàn Hệ thống Không người lái Độc lập 423 AFU đang chuẩn bị những quả bom thô sơ nhưng đầy uy lực. Phi công UAV Oleksandr “Catcher” chia sẻ với nụ cười gượng gạo: “Chúng tôi sẽ chẳng còn gì nếu những quả bom này phát nổ ngay bây giờ”.
Spear được thiết kế để giải quyết vấn đề xuyên thủng các công trình kiên cố. Nó có khả năng xuyên thủng vật cản trước, sau đó kích nổ khối thuốc nổ 10kg bên trong, giúp xóa sổ các hầm trú ẩn của đối phương mà không gây nguy hiểm cho binh sĩ trên mặt đất.
Sau khi gắn đạn dược, UAV đã sẵn sàng cất cánh. Tuy nhiên, một tín hiệu báo động về UAV cánh bằng của Nga đã khiến cả đội phải rút lui. Khi tín hiệu an toàn được phát đi, chiếc Vampire cuối cùng cũng lao vào bầu trời đêm.
Thế chủ động của Ukraine và “vùng xám” tranh chấp
Kể từ tháng 2, lực lượng Ukraine đã giành lại thế chủ động trên chiến tuyến phía nam, phản công qua các khu vực phía đông của các tỉnh Zaporizhia và Dnipropetrovsk. Kiev tuyên bố đã giành lại hơn 480km2 lãnh thổ, và tháng 2 được tuyên bố là tháng đầu tiên kể từ năm 2023 mà Ukraine giành lại được nhiều lãnh thổ hơn so với số lãnh thổ đã mất.
Tuy nhiên, trên thực địa, ranh giới truyền thống của chiến tuyến đã tan biến thành một “vùng xám” tranh chấp, ngày càng rộng và sâu, bị xâm chiếm bởi ngày càng nhiều UAV từ cả đôi bên. Không giống như cuộc phản công năm 2023, các cuộc tấn công năm 2026 đã chứng kiến thành phần không người lái phát huy vai trò thực sự của mình.
Mặc dù Kiev tuyên bố nắm thế chủ động, những nỗ lực tiến công và xâm nhập của Nga vẫn chưa dừng lại. “Người Nga luôn tìm những điểm yếu, chẳng hạn như nguồn nước”, Catcher nói. “Nếu họ thấy không có cứ điểm phòng thủ nào của Ukraine ở một khu vực nhất định, họ có thể tiến vào và tạo khoảng cách an toàn”, viên phi công xác nhận.
Các binh sĩ Ukraine đang điều chỉnh một cột ăng-ten gần tiền tuyến ở tỉnh Zaporizhia (Ảnh: Kyiv Independent).
Nghệ thuật tấn công và phòng thủ
Ẩn mình sâu trong một hàng cây, hai xe chiến đấu bộ binh M2 Bradley do Mỹ sản xuất đang chờ đợi cơ hội. Những chiếc Bradley này, thuộc Trung đoàn Xung kích 225, đã được binh sĩ Ukraine ca ngợi vì khả năng bảo vệ vượt trội. Đơn vị này từng đóng vai trò quan trọng trong các cuộc đột phá vào tỉnh Kursk và Belgorod của Nga, và hiện cầm chân lực lượng Moscow xung quanh thành phố Huliaipole.
Mặc dù mối đe dọa từ UAV khiến tiền tuyến trở nên đặc biệt nguy hiểm với xe tăng thiết giáp, sự bảo vệ bổ sung của Bradley vẫn rất hữu ích khi cần vận chuyển và sơ tán bộ binh. Chỉ huy Vitalii “Tokha” khẳng định: “Chúng tôi vẫn luôn hoạt động ngay tại khu vực giao tranh mỗi khi ra trận”.
Trong khi một số lực lượng tấn công được giữ lại phía sau tiền tuyến để tập trung vào các cuộc tấn công quy mô lớn, Trung đoàn 225 lại được giao nhiệm vụ phòng thủ. Các tay súng thuộc đơn vị này là những người lính Ukraine bình thường được huy động và huấn luyện kỹ lưỡng.
Chỉ huy tiểu đoàn Ivan Kozin bác bỏ những chỉ trích về tổn thất cao, nhấn mạnh: “Chúng tôi đầu tư rất nhiều thời gian và huấn luyện cho từng người lính, và tất cả các huấn luyện viên của chúng tôi đều đến từ chiến hào”.
Đối với binh sĩ Oleksandr “Arkan”, cách duy nhất để sống sót trong thực tế khắc nghiệt của chiến trường hiện đại là thông qua sự tập trung tinh thần. “Khi ra trận, thành thật mà nói, tôi cố gắng không nghĩ về gia đình mình, vì điều đó làm tôi mất tập trung một chút”, anh nói và bày tỏ tâm niệm: “Chúng tôi có một nhiệm vụ: tiến vào, giữ vững vị trí, hoàn thành nhiệm vụ và trở về an toàn”.
Binh sĩ Nga bị UAV Ukraine phát hiện trong một chiến hào từ trên cao (Ảnh: Kyiv Independent).
Lính Nga và Ukraine “cài răng lược”
Khi đội Vampire chuẩn bị cho chuyến bay kế tiếp trong đêm, họ nhận lệnh tấn công một ngôi nhà ở một làng gần hơn, nơi một người lính Nga lạc lõng đã len lỏi sâu vào vùng xám. “Khó khăn là hiện nay không còn ranh giới phân định rõ ràng như vài năm trước nữa”, Catcher nói. Đôi khi, các vị trí của hai bên gần nhau đến mức UAV Ukraine có thể tiếp tế cho đồng đội ở một vị trí, rồi lại thả bom xuống lực lượng Moscow chỉ cách đó 20m.
Quả bom từ chiếc Vampire đã trúng đích, loại bỏ mục tiêu. Tuy nhiên, chuyến bay trở về của chiếc UAV gặp trục trặc khi Nga phát động một cuộc tấn công ồ ạt bằng UAV Geran. Ukraine buộc phải kích hoạt các thiết bị gây nhiễu tín hiệu mạnh mẽ, khiến kết nối vệ tinh và tín hiệu video của chiếc Vampire bị mất, và UAV đã bị mất dấu.
Trên hình ảnh từ UAV, hai người lính Nga thở hổn hển khi UAV hướng camera về phía họ. Một chiếc FPV đầu tiên đến gần, họ khai hỏa nhưng bất thành. Vụ nổ suýt trúng, làm bị thương một lính Nga, nhưng đủ thời gian để họ tìm chỗ ẩn nấp.
Tại Huliaipole, Trung đoàn 225 đang tập trung duy trì phòng thủ ổn định. “Tình hình ổn định, nhưng số lượng đối phương vẫn là một vấn đề”, Kozin nói và bày tỏ lo lắng, “cả một đạo quân Nga đang tấn công chúng tôi, 3 trung đoàn xung kích, 1 lữ đoàn, lính thủy đánh bộ và 1 trung đoàn xe tăng. Chúng tôi không phải là đơn vị lớn nhất nhưng chúng tôi đang cố gắng cầm chân đối phương”.
Phó chỉ huy đại đội Volodymyr “Agronom” suy tính về một viễn cảnh tương lai của chiến tranh hoàn toàn không người lái. “Tương lai – giai đoạn tiếp theo của chiến tranh, có thể là một bước ngoặt thực sự – sẽ là các hệ thống hoàn toàn tự động hoạt động mà không cần sự can thiệp của con người”, anh nói và nhấn mạnh, “bằng cách này, chúng tôi có thể mở rộng vùng tiêu diệt theo bất kỳ cách nào chúng tôi muốn – 50km”.
Agronom thừa nhận rằng những trận chiến phía trước sẽ rất khó khăn, và trong tương lai gần hơn, binh lính của ông có thể phải lùi về bảo vệ chính thành phố Zaporizhia. “Mọi chuyện sẽ ổn thôi, nhưng chúng tôi thực sự không có kế hoạch cụ thể nào cả”, ông tâm sự với vẻ bình tĩnh gần như thiền định.
Nguồn: https://dantri.com.vn/the-gioi/linh-ukraine-ke-ve-don-phan-cong-nuoc-rut-xuyen-vung-nguy-hiem-zaporizhia-20260408163208523.htm
